Recept tegen overwerkte leraar: een kortere zomervakantie

Ook in Zandvoort is de vakantie aangebroken.Beeld Olaf Kraak

Bijna de helft van de leraren moet regelmatig overwerken, bleek deze week uit CBS-cijfers. Is een kortere zomervakantie de oplossing voor dat probleem?

Omdat kinderen hun ouders vroeger in augustus moesten helpen met de oogst, hebben leerlingen nog altijd een zomervakantie van zes weken. Fijn voor leerlingen en leraren om op adem te komen, is een veelgehoord argument om haar te behouden. Maar wat als die korter zou zijn, waardoor leraren hun werk over meer weken kunnen uitspreiden? Is dat een oplossing voor de werkdruk?

Het zal in ieder geval helpen, zeggen voorstanders. Leerkrachten moeten in een kalenderjaar 1.659 uren werken, net als bijvoorbeeld ambtenaren. Maar door de schoolvakanties hebben ze minder weken om dat aantal te halen. Dat betekent dat leraren, om als het ware te sparen voor de vakanties, daarbuiten structureel meer werken dan ze betaald krijgen. Daarbij moeten ze al het onderwijs in een relatief korte periode geven. 

De PO-raad, de organisatie van scholen in het primair onderwijs, zegt dat een kortere schoolvakantie de uitkomst kán zijn van gesprekken over de werkdruk maar dat hij die maatregel niet van bovenaf wil opleggen. De VO-raad, de organisatie van middelbare scholen, is vanwege de vakantie niet bereikbaar. Hetzelfde geldt voor de vakbonden. 

Open in de zomer

“Het heeft geen zin om alleen te zeggen: we verkorten de zomervakantie”, zegt Marjolein Ploegman, “of: we maken de vakanties flexibel.” Ploegman richtte tien jaar geleden basisschool De School op in Zandvoort en was er tot 2016 directeur. Het is de eerste school waar leerlingen meer les mogen volgen dan de 940 uur waar andere scholen zich aan houden. Dat betekent bijvoorbeeld dat De School ook nu, in de zomer, open is. Er moest door de minister een experiment worden opgezet om dat mogelijk te maken, andere scholen mogen dit (nog) niet.

De School is gestart om kinderen die wat extra aandacht nodig hebben ook goed van dienst te zijn. Ploegman: “Ik heb toen de slogan ‘gelijke kansen door ongelijk onderwijs’ gemunt. Als je kinderen meer onderwijstijd biedt en een betere spreiding, is dat voor veel leerlingen prettig."

Doordat De School in de reguliere vakanties open is, wordt de tijd die zowel leraren als leerlingen besteden aan school evenwichtiger over het jaar verspreid. Of dat leidt tot minder werkdruk? “Dat durf ik niet zo te zeggen”, zegt Ploegman. “Maar feit is wel dat er een verband moet zijn tussen het werk dat verzet moet worden en de tijd die daarvoor beschikbaar is.” Volgens haar is er voor leraren op traditionele scholen te veel te doen voor de weken die ze hebben. 

Op De School wordt kort gezegd gewerkt in vijf blokken van tien weken. Elke leerling heeft een eigen leerplan. “Als een kind tijdens een blok op vakantie gaat, is het leerplan anders dan wanneer het niet op vakantie gaat. Dan gebeurt in feite hetzelfde als wanneer een werknemer in november op vakantie gaat. Daar houdt een werkgever ook rekening mee.”

Het experiment dat het mogelijk maakt voor een beperkt aantal scholen om les te geven in de zomervakantie loopt dit jaar af. De Tweede Kamer gaat het evalueren. 

Lees ook: 

Leraar werkt door tijdens zomervakantie

Zo goed als alle leraren op de basisschool en in het voortgezet onderwijs werken door tijdens de zomervakantie.

Overwerken in Nederland wordt steeds gewoner

Leerkrachten, managers, verplegers; allemaal maken ze frequent overuren. De groep werknemers die nooit overwerkt, is in tien jaar tijd gedaald van 38 naar 33 procent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden