Rebellen Syrië zijn blij met, en bang voor islamisten

De Syrische rebellen leggen een gewonde strijder in een ambulance, in Aleppo. Beeld AFP

Aboe Bakr, een rebellencommandant aan de rand van Aleppo, is een overtuigde islamist die vast van plan is om de Syrische president Basjar Assad te verdrijven. Maar radicale bondgenoten die zich de laatste maanden bij de rebellen hebben aangesloten, verontrusten zelfs hem. "Die mannen hebben gevochten in opstanden als in Irak. Ze zijn te extreem, ze willen elk symbool van de staat opblazen, zelfs scholen."

Anderhalf jaar nadat de opstand tegen Basjar al-Assad begon, zijn Syrische rebellen dankbaar voor de steun van islamitische strijders van elders. Die brengen wapens, geld, ervaring en wilskracht in. Maar sommigen maken zich zorgen dat hun bondgenoten - inclusief strijders uit de Perzische Golf, Libië, Oost-Europa en Pakistan/Afghanistan - er na de strijd tegen Assad andere doelen op na zullen blijken te houden dan de meeste Syriërs.

Aboe Bakr en zijn kameraden zeggen dat ze Syrië graag zouden zien als een conservatieve versie van Turkije, waar gematigde islamisten aan de macht zijn, en niet als een theocratie. Ze maken zich zorgen over recente ontvoeringen van buitenlandse journalisten (zoals de Nederlandse fotograaf Jeroen Oerlemans) en aanvallen op staatsinstellingen.

Bang voor massaslachting
Ook westerse landen kijken met zorg naar berichten over een toegenomen aanwezigheid van buitenlandse soennitisch-islamistische strijders in Syrië, een land waar alle lijntjes van de meeste etnische en regionale conflicten in het Midden-Oosten samenkomen. Zij zijn bang voor een herhaling van de sektarische massaslachting die plaatsvond na de Amerikaanse invasie van Irak.

Aboe Bakr, een kleine man met een lange zwarte snor, zegt dat er op dit moment geen andere keuze is dan het toelaten van buitenlandse strijders. Op een zomeravond zwaait hij met zijn dochtertje een truck uit, vol rebellen die Aleppo in gaan. De strijders hebben raketwerpers en dozen met zelfgeknutselde explosieven bij zich. En waar je geïmproviseerde bommen vindt, vind je waarschijnlijk ook buitenlandse strijders, zegt een rebel die zich Mohammed noemt.

"Met hun hulp kunnen we onze bommen nu op een afstand van drie tot zeven kilometer met een telefoon tot ontploffing brengen", aldus Mohammed, die hinkt vanwege een verwonding aan zijn been. Hij werd neergeschoten toen zijn eenheid bommen legde bij een luchtmachtbasis.

Salafistische baarden
In sommige wijken van Aleppo waren er de afgelopen week aanwijzingen dat er buitenlanders onder de rebellen waren. Sommige mannen die zich verscholen tussen kapotgeschoten gebouwen droegen kleding die veel in Afghanistan en Pakistan wordt gedragen. Ze hadden baarden in een stijl die geassocieerd wordt met het salafisme - de orthodoxe soennitische school die terug wil naar de tijd van de profeet Mohammed. Op het moment dat er journalisten aankwamen, verdwenen ze de gebouwen in.

In Aleppo is de grootste strijdersgroep de Tawhied Brigade, tweeduizend man sterk. Die zegt buitenlanders te accepteren maar alleen als ze zich aan de regels houden. "We proberen djihadisten te incorporeren in onze groep, zodat ze hun agressieve tactieken laten varen", zegt een strijder van de Tawhied Brigade. "Dat betekent niet dat we ons geen zorgen maken. Ze kunnen zich nog steeds tegen ons keren."

Gegeven hun bereidheid om hun geld en leven in te zetten, zouden buitenlandse radicalen en hun ideeën aan invloed kunnen winnen. De betonnen steegjes van rebellenwijken staan al vol met graffiti, met teksten als 'Hé afvallig regime, de islamitische sharia komt eraan'.

Islamitische staat
Maar de meeste rebellen hebben geen duidelijk antwoord op de vraag wat ze precies bedoelen als ze het over een islamitische staat hebben. "We willen een staat bouwen waar alle burgers gelijk zijn, moslims en minderheden", zegt de jonge rebel Anwar in een safe house in Aleppo.

Commandant Aboe Bakr zegt dat hij tegen een radicale aanpak is, maar wel voorstander is van een islamitische staat. "Laten we eerst van het regime afkomen, stabiliteit krijgen en een nationale dialoog beginnen", zegt hij, "en dan langzaam proberen een islamitische staat te bouwen zodat mensen er aan kunnen wennen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden