Rebellen Nepal voegen zich bij vijanden

Maoïstische strijders opgenomen in regulier leger, maar onderling wantrouwen blijft

"Ik heb me destijds bij de maoïsten aangesloten, omdat ik me wilde inzetten voor arme mensen en de ontwikkeling van het land. Dat wil ik nog steeds." Biraja Adhikari (29) legt uit waarom ze staat te popelen om zich aan te sluiten bij het Nepalese leger. Samen met ruim 2000 anderen woont ze al ruim vijf jaar in een van Nepals vijftien kampen voor voormalige maoïstische strijders.

De maoïsten besloten in 2006 na tien jaar hun strijd tegen de Nepalese monarchie op te geven en toe te treden tot een vredesproces. Door groot onderling wantrouwen tussen de reguliere politieke partijen en de maoïsten verloopt dat traag. Inmiddels is wel de monarchie afgeschaft, maar over tal van andere kwesties zijn nog meningsverschillen, zoals die over wat er moest gebeuren met de ongeveer 19.000 maoïstische strijders.

Daarover werd afgelopen november afgesproken dat 6500 van hen zullen worden geïntegreerd in het reguliere Nepalese leger. Ongeveer de helft van de ex-strijders van het zogeheten Volksbevrijdingsleger (PLA) koos inmiddels voor een pensioenbedrag van 7000 euro om een burgerbestaan op te bouwen.

Pas deze week werden de kampen onder controle van het leger geplaatst, nadat er onder de resterende 9700 ex-strijders onrust ontstond vanwege het eindeloze wachten op een politiek besluit over hun toekomst en mogelijke fraude door de maoïstische leiders.

'Welkom' staat er in grote letters op de toegangspoort van het kamp in Shaktikhor, op vijf uur rijden van de hoofdstad Kathmandu. Daarnaast hangt een gescheurde vlag van het Volksbevrijdingsleger - twee geweren die elkaar kruisen. Bij wat houten barakken vol stapelbedden wordt volleybal gespeeld.

Voor zijn kantoor zit divisiecommandant Janek Bahadur Bista (41). Ook hij wil zich, na twintig jaar bij de maoïsten, graag aansluiten bij het leger waar hij tien jaar tegen vocht. "De oorlog was nodig. Zonder ons zou de monarchie nooit zijn afgeschaft", zegt Bista, die geen integratieproblemen voorziet: "De overheid was onze vijand, niet individuen in het leger."

"De maoïsten zijn niet zo radicaal als ze zelf beweren", verklaart politicoloog Krishna Khanal in Kathmandu. "Er zijn nog wel facties die het Volksbevrijdingsleger en het ideaal van socialistische volksrepubliek moeilijk kunnen loslaten, maar de partij heeft ingestemd met democratische principes. En de meeste oud-strijders zijn meer belang gaan hechten aan een professionele carrière, dus ik geloof niet dat de integratie een groot risico is."

Maar gepensioneerd luitenant-generaal van het voormalige Koninklijke Leger van Nepal, Balananda Sharma, is er niet gerust op. "Het is absoluut een risico", zegt Sharma, die nu deel uitmaakt van de Speciale Commissie voor Supervisie, Integratie en Rehabilitatie van Maoïstische Strijders, in zijn kantoor in Kathmandu. "Alles hangt af van goede training, waarin hun politieke motivatie plaats moet maken voor militaire motivatie."

Prakash en Sukumaya Sharma, een getrouwd stel dat elkaar in een kamp leerde kennen en daar ook een baby kreeg, wonen sinds een maand in Kathmandu. Met hun pensioenbedrag zijn ze een kruidenierswinkeltje begonnen. "Ik wilde eerst ook het leger in, maar het laatste besluit heeft me teleurgesteld", zegt Prakash, die brigadegeneraal was in het Volksbevrijdingsleger. "Het lijkt erop dat sommige van onze leiders vooral hard werken voor hun eigen politieke machtspositie."

Nu het leger de leiding van de kampen heeft overgenomen, zullen de overgebleven maoïsten worden getest op hun bekwaamheid voor het leger. Ook wordt weer voorzichtig optimistisch gesproken over de nieuwe grondwet, die uiterlijk 28 mei af moet zijn, maar onder meer vanwege de impasse rond de oud-strijders werd vertraagd.

Ook voor Biraja Adhikari, die zich op haar achttiende bij de maoïsten aansloot, is er nieuwe hoop dat er eindelijk vooruitgang zal zijn in Nepal, een van de minst ontwikkelde landen in de wereld. Ook zij zegt dat de strijd belangrijk was voor het afschaffen van de monarchie. Maar, geeft ze toe: "Voor arme mensen is de situatie nauwelijks verbeterd. Dat is de volgende uitdaging voor onze leiders."

Strijd in Nepal
Tussen 1995 en 2006 vochten maoïstische strijders in Nepal tegen de monarchie. Het doel was het Himalayakoninkrijk om te vormen tot een socialistische volksrepubliek. De burgeroorlog kostte meer dan 16.000 mensen het leven. Ruim 1400 mensen worden nog vermist. Na het vredesverdrag van 2006 werd in 2008 de monarchie formeel afgeschaft en werd Nepal een seculiere, federale republiek. De maoïstische UCPN won de verkiezingen in dat jaar. Een nieuwe constitutie, die de grondwet uit 1947 moet vervangen, had al op 28 mei 2010 af moeten zijn, maar deze sluitingsdatum werd vier keer uitgesteld omdat de coalitiepartijen het niet eens kunnen worden over onder meer de grenzen van de nog te creëren federale staten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden