reacties 'Verder leven zonder Bibian'

Ongenode gast
Vier jaar geleden overleed mijn man. Twee maanden daarna stond ik alleen, met al die anderen, aan het graf van mijn jongste zoon. Twee verdrieten, totaal verschillend, die ik niet tegelijk kon toelaten. Al die beelden en herinneringen die op onverwachte momenten bijna letterlijk bezit van je nemen. Ik heb geleerd die momenten te zien als het ongenood binnenkomen van een gast. Een onwelkome gast. Ik heb geleerd die gast een stoel te geven, een ongemakkelijke. Ik heb geleerd even naar hem te luisteren, mij even te laten huilen. Om hem dan resoluut de deur uit te sturen. Mijn leven weer bij elkaar te rapen, naar buiten te kijken. Hij komt minder vaak nu. Weet dat ik zelf de baas wil zijn.

Hetty Runia

Zijn volkstuin
Ik zit voor mijn blokhut op het bankje. Even uitrusten van het snoeien van de hedera. Mijn blokhut? Ja, inmiddels wel. Tweeënhalf jaar geleden is het dat Gert, mijn man, overleed. Hersentumor. Zijn volkstuin heb ik na grote aarzeling toch aangehouden. Ik kan mij terugtrekken in mijn tuin, wroeten in de aarde, janken en schelden. 's Morgens, als ik moeite heb om de dag te beginnen, fiets ik naar het 'Praathuis'. Ik drink koffie, kan mensen spreken die mij kennen. Maar ik kan ook genieten van de stilte, van mooie boeketten, van smakelijke rucola en heerlijke jam, van lieve tuinburen. Ik ben er nog lang niet, maar het helpt.

Anneke Kootstra-Kramer

Voor eeuwig
Sinds 1 augustus 2012 is mijn lief niet meer. We hebben elkaar 47 jaar gekend. Al vrij snel heb ik dingen opgeruimd. Nu nauwelijks meer. Het is alsof het bij het opruimen uit mijn handen valt, en dat mag niet. Toch moet het gebeuren: wegdoen - uitdelen. Hoe doe je dat toch? Elke dag is Tineke present: geur - gestommel op de trap - een virtuele kus. Dromen doe ik geregeld, dan zit ze naast me: de rol die ik had toen ze doodziek op bed lag. Ook merk ik dat er 'ruimte' komt. Ben op vakantie geweest. Had niet het lef om naar onze vaste plaats, Terschelling, te gaan. Wel ruimte om weer om me heen te kijken. Kan ik verliefd zijn? Mag dat? Verwarring. Verraad. Tegenstrijdig. Rouw is eeuwig. Zeker om deze, mijn lief. Echter, ook het verlangen naar geluk is eeuwig, naar nieuw, anders, beter.

Ed van den Berg

Golven
Morgen is het zeven jaar geleden dat mijn man stierf, hij was 52 jaar. Inderdaad, rouw verwerk je niet. Het zijn golven. De golven worden weliswaar steeds minder hoog, met steeds langere tussenpozen. Maar wie weet of ze ooit wegblijven? Ik heb gehuild, geschreeuwd. Ik ben boos geweest, heb gesmeekt of hij even, heel even maar, terug mocht komen. Het gaat nu goed met mij, ik kan weer blij zijn en soms ook gelukkig. De golven zijn er nog, soms als een kleine rimpeling, een enkele keer word ik nog overspoeld. Ze zijn mij dierbaar, het is goed zo.

Wat doet ze het toch goed
Bijna vier jaar is het nu, na de dood van mijn Ad. Het eerste jaar is het ergste, zeggen ze, maar ik weet dat niets minder waar is. Nog nooit zijn er woorden zo in mijn poriën gaan zitten als nu: 'Nooit meer'. Na de groepssessies rouwverwerking, het huilen, zijn foto's, zijn graf, mijn vrolijke lach ("wat doet ze het toch goed!"), teveel gaan drinken, weer stoppen, steun van fantastische kinderen en kleinkinderen, denk ik dat het verwerken nooit over gaat. Toch kan ik de goede dingen zien. Want stel je voor dat jij om een hoekje naar me kijkt, dan wil ik graag dat je denkt: "Wat doet ze het toch goed!"

Anke Crielaard

Rouw verwerk je niet
Voor eens en voor altijd: Rouw verwerk je niet, verlies accepteer je niet. Wil iedereen dat nu eens in de oren knopen! Rouw blijft onderdeel van je bestaan. Rouw is niet iets wat je kunt wegwerken, hoe je je best ook doet. Ik ben nu weduwe, alleenstaande moeder, single. Ik kan plezier hebben, leuke dingen doen, lekker werken, op vakantie gaan met de kinderen. Maar dat betekent niet dat ik rouw verwerkt of verlies geaccepteerd heb. Het enige dat ik geaccepteerd heb, is dat rouw en verlies bij me horen.

Ineke

Stille dagen
Bijna een half jaar geleden verloor ik mijn vrouw Ditte aan endeldarmkanker met uitzaaiingen naar lever en longen. Kort daarvoor waren wij vijftig jaar getrouwd. Na de crematie ontstond een periode van stilte, alleen zijn en vragen waarom moest dat ons gebeuren.

Mijn vrouw en ik hebben veel gereisd, en net zoals wij dat deden heb ik een reis naar Zuid-Afrika gepland om die plekken te bezoeken waar wij samen veel zijn geweest. Het plannen, reizen, de herinneringen maar ook de bezoeken aan daar wonende vrienden, samen met hen door dit prachtige land te reizen en nieuwe dingen te ontdekken hebben mij veel goed gedaan. Tijdens de stille dagen had ik mijn iPad, met tien boeken en bijna dagelijks mailcontact met mijn kinderen. Deze reiservaring heeft mij enorm gesterkt in de rouwverwerking.

Peter Waijenberg

Nu ga ik
Ik leef door na haar dood, nu bijna drie jaar geleden. Haar laatste woorden waren: "Nu ga ik ..." En ik bleef achter met de zorg voor een diep zwakzinnige zoon, die zij niet kon, maar toch moest achterlaten. We hebben elkaar negenenveertig jaar gekend. Ik verlang naar haar stem, haar blik. Vele dagen leef ik alsof er niets aan de hand is, het lijkt dan of ze zo terug kan komen. Tot een moment waarop het gemis zich aan mij opdringt als een hoge golf aan het strand. Ik probeer me staande te houden, maar dat lukt niet, krijg verschrikkelijke maagpijn en huilend roep ik "God ik verdraag dit niet, doe iets voor mij. Nu." Gevolgd door heel zachtjes "alsjeblieft". Heb veel gehad aan een luisterende predikant zonder prekerige woorden. Heel langzaam dringt de nieuwe vrijheid, die ik niet wenste, tot mij door.

Floris Timmer

U vond het moeilijk, iets te schrijven over rouw in slechts 150 woorden, naar aanleiding van het artikel van Klaas ten Holt, die zijn vrouw Bibian verloor. Maar u reageerde massaal. Hier een kleine greep uit de vele brieven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden