Reacties op Van der Graaf en scheurende rechterflank hervormde kerk

van onze kerkredactie AMSTERDAM - “De Gereformeerde bond is misschien wel te onduidelijk geweest met zijn standpunt 'wij kunnen niet mee en wij kunnen niet weg'. Door die vage, wollige formulering roep je geesten wakker, die je helemaal niet wilde wekken. De Gereformeerde bond draagt de grote verantwoordelijkheid om te proberen die geesten te bezweren.”

Ds. K. Blei, scriba van het landelijk bestuur van de hervormde kerk reageert met deze woorden op het dreigende hervormde scheuringsproces. In een week tijd hebben drie orthodoxe gemeenten laten weten dat zij niet mee zullen gaan naar een Verenigde Protestantse Kerk van de hervormde kerk, de gereformeerde kerken en de lutherse kerk.

De bond is van het begin af aan fel tegenstander geweest van Samen op Weg, nu wordt die tegenstand omgezet in daden. Dàt had het hoofdbestuur van de Gereformeerde bond niet bedoeld. In een interview met Trouw zei de voorman van de orthodoxe Gereformeerde bond, ir. J. van der Graaf gisteren in de gebeurtenissen van de afgelopen weken “Gods oordeel” over de Nederlandse hervormde kerk te zien omdat die zo ver is afgeweken van het gedachtengoed van de Reformatie.

Synodelid en hervormd predikant A. J. Wilzing uit Den Haag in een reactie: “Ik ben als de dood voor mensen die zo overtuigd over Gods oordeel praten”. Volgens hem passen de recente uitspraken van Van der Graaf in de 'onmogelijke positie' waarin de Gereformeerde bond zich heeft gemanoeuvreerd.

Macht Wilzing: “Ik verwijt de Gereformeerde bond dat ze geen enkele poging hebben gedaan om hun gemeente en kerkeraden de positieve kanten van het SoW-proces te laten inzien. Wat Van der Graaf nu doet is dreigende taal slaken, die niet in de kerk thuishoort. Het enige waar het om gaat is macht en angst. Macht om het getal en angst om een andere opvatting serieus te nemen. Getalsmatig hebben de bonders een minderheidspositie in de classis waardoor ze hun gedachte niet over kunnen brengen.”

Wilzing:“Je kan je niet in Gods Zaligheid blijven verkneukelen over de groei van je gemeente. Het wordt tijd dat op basis van echte argumenten wordt gepraat. De bonders zijn bang hun eigen onvermogen onder ogen te zien. Het is niet zo dat het alleen maar goed gaat met de bondsgemeenten.”

En:“Ik word moe van dit soort praat. Alsof wij zoveel anders zijn. Wij zijn net zulke trouwe honden als zij. Maar dat willen ze niet zien. De bonders denken dat wij een karikaturaal beeld van hen hebben.”

Ons Huis Hervormd moderamenlid èn bondsdominee W.P. van der Aa: “Ik vind Gods oordeel een groot woord. Het beoordelen van dat oordeel komt ons niet toe. Ik deel de zorg van Van der Graaf dat voor het gereformeerde belijden SoW geen positieve ontwikkeling lijkt. Het is een verzwakking.”

En: “Ik geloof niet in de veelheid van reacties, maar het raakt wel in de diepte. Mensen die 's nachts geen oog dichtdoen, omdat ze zich afvragen 'wat gaat er met ons Huis gebeuren?' ”

Van der Aa: “De bond zit in een cruciale fase. Hij heeft altijd een inhoudelijke bijdrage aan de discussie geleverd. Hoewel, sommige bondsgemeenten hebben te veel geleefd vanuit de hoop dat het zo'n vaart niet zal lopen met SoW. De vaart is er uit, maar het looppad is wel helder. De richting die het gaat, is vereniging van de kerken.”

Volgens Van der Aa moet de Gereformeerde bond 'een echte beslissing' nemen. “Want over de manier waarop de verenigde kerk vorm moet krijgen, zal nog lang gesproken moeten worden.”

Van der Aa ontkent dat de afscheidingsgedachte er voor de laatste triosynode is ingebracht door het moderamen, zoals Van der Graaf beweert. “Dat hebben de kerken zelf gedaan. Zowel de linkerkant van de hervormde kerk, die riep zonder Gereformeerde bond verder te willen. Als van de rechterkant, die zei nooit en te nimmer te willen samengaan. Het gevaar van dergelijke uitspraken is dat je niet meer terug kan.”

Stemverdeling Volgens ds. Blei heeft hervormde synode-praeses W. Beekman terecht aangegeven dat niet alleen in de rechtervleugel van de Hervormde kerk gemord wordt over het SoW-proces. “Aan de linkerflank zijn er alleen geen gemeenten die concreet zeggen wij stappen eruit.”

Volgens Van der Graaf zijn de confessionelen en de bonders in de hervormde kerk in feite al lang geen minderheid meer, en hij wijst erop dat dit absoluut niet tot uitdrukking komt in de stemverhouding in de classis en in de synode. Blei reageert daarop: “In de kerk redeneren we ambtelijk en niet politiek. Hoeveel meelevende leden een classis telt, maakt niet uit voor de stemverdeling. Dat gaat voorbij aan het feit dat de synode leiding geeft áán en niet weerklank geeft van het grondvlak.”

Volgens Blei is een soort evenredige vertegenwoordiging zoals Van der Graaf die lijkt voor te stellen, niet te doen. Blei: “Hoe vul je dat concreet in? Bestuurlijk is het niet te doen. Het is ook onkerkelijk.”

- Commentaar op pagina 9.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden