Reacties op het overlijden van Wim Kok: ‘Een man om naar op te kijken’

Wim Kok had als wens 'premier van alle Nederlanders' te zijn. Beeld ANP

In de binnenstromende reacties klinkt niets anders dan lof door. Premier Mark Rutte: “Hij was zowel architect als aannemer van het poldermodel. Kok was een man om naar op te kijken”.

PvdA-leider Lodewijk Asscher zag in Kok ‘een toonbeeld van integriteit. Gedreven, gezagsvol, loyaal, ongelofelijk betrokken’. “In 1994 mocht ik voor het eerst stemmen voor de Tweede Kamer. Wim Kok werd met de PvdA de grootste - het begin van acht jaar premierschap. Hij was een man die onvoorstelbaar hard kon werken ten behoeve van anderen. Ook na zijn afscheid uit de politiek bleef hij zeer betrokken. We gedenken Wim Kok met grote dankbaarheid en groot respect en wensen zijn vrouw Rita, zijn kinderen en kleinkinderen, zijn overige familie, vrienden en nabestaanden veel sterkte toe met het verwerken van dit enorme verlies”

Wim Kok, de zaterdag overleden oud-premier en minister van Staat, heeft de weg geplaveid voor het huwelijk van prins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta. Hij wist het verzet tegen de partnerkeuze van de prins van Oranje te kanaliseren door Jorge Zorreguieta weg te houden bij de trouwplechtigheid op 2 februari 2002. Beeld ANP

Ook premier Mark Rutte heeft lof voor Kok “Hij was zowel architect als aannemer van het poldermodel. Kok was een man om naar op te kijken”.

“Als minister van Financiën en later als premier van twee kabinetten stond Wim Kok boven de partijen. Volkomen betrouwbaar, volkomen integer en altijd gericht op een oplossing. Die hang naar nuance, naar degelijkheid en naar het verstandige compromis typeert hem als bestuurder misschien nog wel het meest. Hij was een man met een groot verantwoordelijkheidsgevoel die hoge eisen stelde aan zichzelf en aan de mensen met wie hij werkte. Met zijn sobere nuchterheid stond hij in de beste traditie van Willem Drees”

Rijke sociale en politieke erfenis

Het Koningshuis gedenkt Kok met het grootste respect. Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix stuurden een verklaring uit“Gedurende vele jaren zette hij zich gewetensvol in voor ons land. Als vakbondsvoorzitter behoorde hij tot degenen die de basis legden onder ons poldermodel. Als minister van Financiën en minister-president boezemde hij vertrouwen in door zijn integriteit en zijn talent om complexe problemen hanteerbaar te maken. Sociale bewogenheid was de grondtoon in zijn leven. Nederland is hem veel dankbaarheid verschuldigd. Op deze verdrietige dag gaan onze gedachten uit naar zijn vrouw en zijn familie.’’

Ook fractievoorzitter van de ChristenUnie Gert-Jan Segers prijst Wim Kok: “Hij was een zoon van de polder, die z’n leven lang tegenstellingen heeft overbrugd en zo een staatsman werd. Kok laat een rijke sociale en politieke erfenis achter.” 

CDA-leider Sybrand Buma:“Kok werd door velen gewaardeerd om zijn inhoudelijke stijl, zijn rust en gezag. Met het overlijden van Wim Kok verliest Nederland een staatsman die in staat was om sociale en politieke tegenstellingen te overbruggen.

Befaamde bewonderaars

Oud-premier Wim Kok overleed zaterdag in zijn woonplaats Amsterdam op tachtigjarige leeftijd aan de gevolgen van een hartkwaal. Kok was in aanwezigheid van zijn vrouw Rita, kinderen en kleinkinderen. 

Kok, geboren in 1938 in Bergambacht belandde na een opleiding aan Nyenrode in de vakbeweging. Hij werkte voor de socialistische NVV en was van 1976 tot 1985 voorzitter van de vakcentrale FNV. In 1982 sloot hij met de werkgevers het Akkoord van Wassenaar over loonmatiging in ruil voor arbeidstijdverkorting. Dit akkoord droeg bij aan een economische wederopleving.

In 1986 volgde Kok PvdA-leider Joop den Uyl op. Hij was minister van Financiën en vicepremier in Lubbers III en premier in Paars I en II (met PvdA, VVD en D66). Onder deze kabinetten had Nederland de wind economisch sterk mee. In 2001 zorgde Kok ervoor dat de omstreden vader van prinses Máxima, Jorge Zorreguieta, niet aanwezig was bij haar huwelijk met toenmalig kroonprins Willem-Alexander.

Tot zijn bewonderaars behoorden de Amerikaanse president Bill Clinton en de Britse premier Tony Blair. De commissariaten bij bedrijven als ING en Shell die Kok na zijn politieke loopbaan vervulde, leverden hem kritiek op. Als premier had hij afgegeven op de ‘exhibitionistische zelfverrijking’ in het bedrijfsleven.

Lees ook:

Verpletterende nuchterheid

De nuchterheid van Wim Kok is bijna letterlijk verpletterend geweest. Nog even achterom kijken, en dan vooruit.

Balkenende, Kok en Van Agt praten openhartig over premierschap

Wat deden ze als eerste, toen ze voet zetten in het Torentje? En van welke beslissingen hebben ze spijt? In de nieuwe en voorlaatste reeks ‘Kijken in de ziel’ voelt journalist Coen Verbraak oud-premiers aan de tand. “Het was ontwapenend hoe Van Agt over zijn bijles vertelde.”

Toch openhartigheid in deel 2 van ‘Kijken in de ziel: Premiers’

Tv-recensie: Premier Wim Kok was in 1994 na de loodzware verkiezingscampagne en formatie zo moe dat hij in het Torentje op de grond ging liggen, ‘want er was geen bank’. Van Agt had aan het einde ‘zijn buik vol’ van het premierschap en was ‘bekaf, totaal leeggepierd’. Balkenende sliep maar drie, vier uur per nacht na een werkdag van zestien uur plus thuis ’s nachts nog stukken lezen.

Een burgerlijke minister-president

De sociaal-democraten wezen in 1913 het aanbod van liberalen en vrijzinnig-democraten af om samen een kabinet te vormen, omdat zij absoluut niet wensten deel te nemen aan een ‘burgerlijke regeering’. De vierde sociaal-democratische premier van deze eeuw, Wim Kok, presenteerde overmorgen echter zonder aarzeling zijn kabinet op het bordes van de koningin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden