Reacties op bezuinigingen cultuur

"Een bomaanslag", "een valse dolk in de rug". Oppositie en instellingen in de kunst en cultuursector reageren uiterst negatief over de bezuinigingen van staatssecretaris Halbe Zijlstra. Een overzicht.

Algemeen secretaris Jeroen Bartelse van de Raad voor Cultuur: "De bezuinigingen blijven ongemeen zwaar. Daar houdt de raad zijn zorgen over. We zien dat de staatssecretaris op veel punten ons advies volgt, maar er is een aantal belangrijke verschillen: het wegvallen van de Cultuurkaart, de keuze om grote, prestigieuze instellingen te ontzien ten koste van middelgrote en kleine instellingen en het faseren van de bezuinigingen. Dat zijn de punten die wij betreuren. Het zijn echt wel belangrijke punten."

"Van die fasering hebben we wel een punt gemaakt. Het geeft de instellingen in het middelgrote en kleine segment de gelegenheid om andere inkomstenbronnen te vinden, om te vliegen. Dan zullen de sterkste instellingen ook boven water blijven. Daardoor blijft de basis in stand en wordt die niet weggeslagen. De keuze om de bezuinigingen nu in een keer in te voeren gaat gepaard met het opheffen van het opheffen van een aantal instellingen. Dat leidt tot frictiekosten, zoals gedwongen ontslagen en het afstoten van gebouwen."

VVD-Kamerlid Bart de Liefde: "De staatssecretaris laat zien dat hij echte keuzes maakt en niet met de botte kaasschaaf van de Raad voor Cultuur te werk gaat. Kiezen voor kwaliteit en niet voor middelmaat is verstandig.

Ook in de cultuursector moet orde op zaken worden gesteld. Met deze voorstellen gaat het kabinet terug naar de kern van cultuur: uitvoering gaat voor ondersteuning. Alle instituten en instellingen die zelf geen cultuur 'maken' kosten handenvol geld en dragen nauwelijks bij aan de kwaliteit van de Nederlandse cultuur."

Marieke van der Werf, Tweede Kamerlid van het CDA: "Het CDA is blij dat de top van de cultuur is ontzien en dat er, door het behoud van sectorinstituut kunstfactor en het cultuurparticipatiefonds, voldoende ruimte blijft bestaan voor amateurkunst en volkscultuur.''
"Bij de beoordeling van de plannen is de regionale spreiding een belangrijk ijkpunt voor het CDA. Daarom is het CDA van mening dat de regionale orkesten, uniek voor Nederland, zelfstandig moeten kunnen blijven bestaan. Dat zal de inzet van het CDA zijn in het debat met de staatssecretaris. Daarbij gaat het dus om het Orkest van het Oosten, het Gelders Orkest, het Brabants Orkest en het Limburgs Symfonie Orkest.''

PvdA-parlementariër Jetta Klijnsma: "Het beleid van staatssecretaris Halbe Zijlstra veroorzaakt tienduizenden extra werklozen en maakt kunst en cultuur, door de btw-verhoging en afschaffing van de Cultuurkaart, weer iets voor de elite. Hij bezuinigt draconisch op de podium- en beeldende kunsten en blijft enkel de topinstituten steunen. De keuze om productiehuizen grotendeels te laten verdwijnen, betekent dat de voedingsbodem onder de cultuursector wordt weggeslagen. De PvdA had liever gezien dat het kabinet de goede adviezen van de Raad van Cultuur op deze punten had opgevolgd.''

SP-parlementariër Jasper van Dijk
: "Zijlstra hanteert de botte bijl. 200 miljoen is een klein bedrag op de totale bezuiniging van 18 miljard, maar het is een bomaanslag op de cultuursector. De Raad voor Cultuur kan blijkbaar worden opgeheven, aangezien Zijlstra het advies in de prullenbak gooit. Daarmee gaat hij in tegen het principe van de liberaal Thorbecke: de politiek dient afstand te houden van de kunsten. Deze harde bezuinigingen gaan veroorzaken dat duizenden mensen in een wachtgeldregeling terechtkomen, wat ook veel geld kost. Enig uitstel is het minste wat Zijlstra zou kunnen doen, zoals de Raad voor Cultuur ook adviseert."

GroenLinks-Kamerlid Mariko Peters: "Dit voelt als een valse dolk in de rug van de cultuursector. Straks vullen alleen nog buitenlandse kunstenaars de Nederlandse podia en musea. Het kabinet houdt topinstellingen uit de wind, maar wat kunnen die zonder broedplaatsen? "

"Dit kabinet wil alleen nog subsidie geven aan kunstinstellingen die meer eigen inkomsten genereren en meer publiek trekken. Voor vernieuwende en experimentele kunst is dat funest. Straks bestaat ons culturele leven alleen nog uit bemiddelde vijftigers die naar musicals kunnen."

D66-Kamerlid Boris van der Ham: "Ik vind de omvang en het tempo van bezuinigingen op cultuur onverantwoord. Zijlstra zet in zijn bezuinigingswoede de motorzaag in de hoogste versnelling. Daardoor richt hij onnodig veel schade aan.

Instellingen krijgen te weinig tijd om zich aan te passen, en daardoor dreigt hun ondergang. In vergelijking met andere landen geeft Nederland zeer weinig uit aan cultuur, toch is er de afgelopen jaren een veelzijdig aanbod geweest. Daardoor krijgt iedereen de kans om in aanraking te komen met cultuur en kunnen jonge mensen zich ontwikkelen. Als je daarop bezuinigt moet je dat zorgvuldig doen."

Directeur Siebe Weide van de Nederlandse Museumvereniging: " De staatssecretaris wil erfgoed zo veel mogelijk ontzien, maar maakt wel slachtoffers. Ik vrees voor verlies van ons erfgoed. De kans is reëel dat de problemen voor musea nog veel omvangrijker worden. In heel het land zullen we een enorme strijd moeten leveren om ons nationale erfgoed voor het publiek te behouden."

"Musea verkeren in grote onzekerheid. Wekelijks krijgen wij via ons meldpunt bezuinigingen nieuwe berichten van musea die in hun voortbestaan bedreigd worden. Het verlies van musea zoals Theater Instituut Nederland en het Nationaal Historisch Museum slaat een gat in het museale veld. Wij zullen er alles aan doen om de maatschappelijke waarde van musea bij politici onder de aandacht te brengen. Ons erfgoed mag niet verloren gaan."

Voorzitter Harm Mannak van Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (NAPK): "We zijn erg teleurgesteld dat de staatssecretaris zijn eigen lijn heeft gekozen en de adviezen niet overneemt. De staatssecretaris gaat er vanuit dat er vier dansgezelschappen overblijven. Die moeten zich nu aanmelden bij twee fondsen die moeten gaan fuseren en ook klaar moeten zijn op 1 januari 2013, maar dat kost veel meer tijd. We vragen ons af of er geen sprake is van bestuurlijke onzorgvuldigheid. Er is bovendien geen evenwichtige verdeling van de bezuinigingen. In de regio verschraalt het aanbod."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden