Opinie

Raz gaat op schitterende grand tour

Zoals Raz danst, danst Raz alleen. De dansgroep in Tilburg is namelijk de creatie van Hans Tuerlings, een choreograaf die zich in geen enkele categorie laat onderbrengen. Zijn vijf dansers (Gabi Sund, Jan Zobel, Linhares Junior, Jose Way en Gavin Louis) staan voor een vormgeving van beweging die niet alleen vraagt om een directe herkenning van dagelijks gedrag maar ook van kunst- en danshistorische iconografie. Kortom, voor de kenners.

Ieder van Tuerlings' getrouwen weet zich in die stijlgevoeligheid uit te leven en dat levert hun een even sensitief als esthetisch charisma op. Voor de goede verstaander wordt in al hun programma's ook met de gangbare cultivering van moderne dans gespeeld. Soms gebeurt dat met een verholen ironie, een schalkse knipoog, maar altijd met een ontroerend eenvoud.

Ook in het nieuwste dubbelprogramma 'Fortaleza/Go with me', bestaande uit een trio van Michael Laub en een duet van Hans Tuerlings, draait het om die typische Raz-kwaliteit. Voor en achter die schuine streep wordt dit echter diametraal anders bereikt. Michael Laub (een van origine Belgische kosmopoliet) en de Brabander Hans Tuerlings zijn in veel opzichten sterk verwante geesten, met als belangrijkste onderscheid dat Laub regisseur en Tuerlings choreograaf is.

Hun ambachtelijke kennis van dans is anders gericht en dat roept dus ook een andere hoek van weerkaatsing op. Al elf jaar geleden raakte Tuerlings onder de indruk van Laubs zapp-achtige methoden. Dus stuurde hij ook direct op een samenwerking met zijn groep Remote Control aan, met als resultaat Daniel and the Dancers en Planet Lulu.

Ditmaal stelde hij Laub voor om zich als choreograaf met Raz bezig te houden. Zoals Laub zelf toelicht: hij verhield zich tot drie van de dansers als en saxofonist tot zijn instrument. Hij vroeg Linhares Junior, Gabi Sund en Jan Zobel om hem mee te voeren in hun danswereld om daar op hun eigen drijfveren maar wel met zijn strenge vingers aan hun toetsen rond te struinen. Als grond of voedingsbodem onder hun voeten gaf hij hun ruige muziek van Larry Steinbachek, zijn vaste componist.

De dansers laten zich daarop meedeinen, maar ook klieven zij tijd en ruimte als robuuste duikers of mechanische hakmessen. De spichtig sterke Linhares Junior treedt daarbij aan als de onverstoorbare maatgever van het krachtenspel in een zwarte oase vol rust en onrust, afgebakend door twee blauwe geluidsboxen. Nu eens vibreren Sund en Zobel als een glad spiegelende zee, dan weer ritselen grillige dribbels door hun lijven.

Plots draaien ze in gekolk of een vulkanische eruptie. En telkens is het de ranke krachtpatser Junior die als een vlijmscherp hakmes machinaal-metronomisch in hun samenspel tekeergaat. Hij, het hakmes onder zijn collega's, voert Laub mee naar de bananenbomen uit zijn jeugd, in het Brazilaanse dorp Fortaleza. Maar hoe Junior zich ook letterlijk ontlaadt, als speelbal van de drifthuishouding van dans, er wil geen drama tussen hem en zijn plantage overspatten.

Om de dansziel onder de Razleden echt te laten huiveren is er kennelijk die typische Tuerlings-touch nodig. In 'Go with me' noodt de Nederlander ons uit op zijn grand tour. Over de Alpen naar Italië dus, voor een zoveelste ronde in dat beroemde, o zo vaak bezongen 'Italië-gevoel'. Het droomhuis van d'Annunzio laat hij ditmaal links liggen. Hij wil meer naar het zuiden. Het Toscaanse licht uit laaghangende lampen breekt zelfs de donkerste spelonken van de strengste geesten uit het noorden open.

De botsing der culturen ten overstaan van twee blauw bedekte bureaustoelen is een aanhoudende akte van verleiding, door de punctuele Jose Way (met bril) en de veel dromerige danser Gavin Louis. Een adagio van Bachs 'Italienische Concert' (in de uitvoering van Glenn Gould), als klaarheldere dorstlesser, maakt van hun duet een prachtige versmelting van twee twijfelende zielen, die elkaar tarten in pure esthetiek.

Hun dans, een letterlijke aftasting van de navel van Italië, spiegelt zich voortdurend aan die louterende kunst en cultuur, maar staat ook onder druk van aanhoudende gejaagdheid. Ook zonder die pittura italiana in hun poses werkt de zinderende relatie tussen de regelzuchtige dame en de in zijn eigen schoonheid verzonken jongeman als een balsemend genot.

'Go with me' is verleiding van hoog niveau, met een zaligmakend raffinement. Als zij hem tot slot van het toneel weet mee te lokken, heb ik vooral het gevoel: blijf toch nog even! Waarom niet nog wat langer in die Bermudadriehoek tussen Duomo, Bargello en Palazzo Medici dralen?

Meegenieten van dit soort dansgeluk maakt nimmer moe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden