Rauwe buurt in rijke techstad San Francisco

In de rauwe buurt de Tenderloin wandelen met een ex-dakloze die zich met hart en ziel inzet voor zijn stad: San Francisco

"Hee jij! Ga een baan zoeken, en kom van de straat af! Je geeft de buurt een slechte reputatie!", roept onze gids Del Seymour naar een dakloze vrouw die op de stoep zit, een plastic tas met haar bezittingen erin naast zich. Ik hou mijn adem in, maar de vrouw barst in lachen uit. "Hey Del, hoe is het?", roept ze terug.

Ik ben in de Tenderloin, een wijk in hartje San Francisco die kampt met armoede en een enorme daklozenpopulatie. De straten zijn vies en overal liggen mensen te slapen. Er wordt veel drugs gedeald en zo nu en dan zijn er schietpartijen. Ik woon voor drie maanden in San Francisco om antropologisch onderzoek te doen naar de impact van de rijke tech-industrie op de stad, en ik wilde meer weten over de keerzijde van die rijkdom. Via via hoorde ik over de tours die Seymour geeft in de Tenderloin.

De Tenderloin is de rauwe rand van San Francisco, de stad die zo enorm welvarend is geworden door de aanwezigheid van de techindustrie, de wereld van app-bouwers, Google en start-ups. Arm en rijk leven hier in downtown San Francisco pal naast elkaar: als je vanuit de hoofdstraat Market Street oversteekt, ben je plots in het gebied waar grote bedrijven als Twitter en LinkedIn zich hebben gevestigd.

Seymour, een 68-jarige Afro-Amerikaan, ziet er piekfijn uit. Hij draagt pak en hoed, maar was bijna twintig jaar dakloos en dopedealer in de Tenderloin. Nu woont hij buiten de stad en komt elke dag terug voor de Tenderloin Walking Tours die hij geeft. Seymour laat ons de verschillende kanten van de Tenderloin zien, en vertelt over de rijke geschiedenis van de wijk. Uit de constante begroetingen die Del krijgt op straat, vangen we een glimp op van de hechte gemeenschap in de wijk. De lokale politiek is hier meer aanwezig dan de nationale verkiezingen: naast een aantal vergeelde Bernie Sanders-posters hangen er vooral posters van de lokaal verkiesbare leden van de raad van toezichthouders. Een deel van die raad wordt op 8 november opnieuw gekozen. Het zijn de mensen die gaan over betaalbare huisvesting, de hoeveelheid opvangcentra in de stad en het creëren van meer werkgelegenheid.

Bij de gaarkeuken, gerund door vrijwilligers, staat een eindeloze rij, pal daar tegenover een tech lab waar mensen gratis hun computervaardigheden kunnen trainen. Del Seymour laat ons een hotel zien uit het Jim Crow-tijdperk, waar Miles Davis nog bokstrainingen volgde, en hij toont ons het bekendste en enige overgebleven LGBTQ-café van de Tenderloin, 'Aunt Charlie's', waar regelmatig drag-shows plaatsvinden. Aunt Charlie's is een klein, donker barretje met kerstversieringen aan de muur - al is het hartje zomer. Achter de bar staat een negentigjarige man met een gehoorapparaat die bezig is chips in mandjes te doen. Gratis, voor de klanten. Het is wat de Tenderloin onderscheidt van koffiebarretjes en cocktaillounges in andere delen van de stad: misschien niet hip, maar wel persoonlijk.

Vanuit de hele wereld komen jonge, ambitieuze mensen naar de stad om hun kansen in de techsector te beproeven. Het drijft de huurprijzen omhoog. Zoals in Los Angeles iedereen wil acteren, wil in San Francisco iedereen een nieuwe populaire app bouwen of de volgende Mark Zuckerberg worden. De veranderingen gaan gepaard met een hoop verzet vanuit de oorspronkelijke bewoners, die de hoge huren niet meer kunnen betalen. 'Gentrificatie', het sociaal-economisch opwaarderen van een buurt, is hier een scheldwoord.

Wat heeft de komst van de techindustrie voor invloed gehad op de Tenderloin? "Ik nodig alle grote techbedrijven uit die zich hier rond Market Street vestigen om een toer bij ons te doen", zegt Seymour. "Als je hier zaken wilt doen, moet je je ook verdiepen in de achtergrond van de buurt." Seymour ziet de ontwikkelingen in de stad niet per se als iets slechts, wel als iets onvermijdelijks. Zijn missie gaat verder dan slechts een kennismaking tussen de twee werelden van tech en Tenderloin: hij heeft een project opgezet genaamd 'code.Tenderloin', waarin hij (voormalig) daklozen en ex-gevangenen uit de Tenderloin in vijf weken klaarstoomt voor een baan. De grootste zakenpartners van code.Tenderloin zijn de techbedrijven en de vele horecagelegenheden rond Market Street. "Het idee achter code.Tenderloin is: het is oké om te vallen. Het is oké om tien keer te vallen. Maar je moet elf keer opstaan. Wij helpen mensen daarbij, en laten ze zien dat ze niet alleen zijn. Het is belangrijk een nieuwe kans te krijgen, telkens weer." Seymour zegt het trots: "Van de tachtig mensen in ons project hebben er nu 72 een baan gevonden."

We lopen verder door de grauwe straten als de zon doorbreekt. "We gaan nu naar het toevluchtsoord van de Tenderloin", zegt onze gids. Hij leidt ons naar een kerk. We komen een stille, halfdonkere ruimte binnen. Ik kijk omhoog naar de gouden muurschilderingen en de glas-in-loodramen. De geur van wierook, vermengd met de lucht van ongewassen lichamen, dringt mijn neus binnen. Dan hoor ik het: een luid gesnurk. We lopen stilletjes het gangpad door en links en rechts van me, op ieder kerkbankje, liggen mensen te slapen. Op fluistertoon vertelt Seymour ons dat dit een uniek project is waarvan hij vicevoorzitter is: 'The Gubbio Project'. De kerk wordt dagelijks van zes uur 's ochtends tot twee uur 's middags voor daklozen beschikbaar gesteld, zodat ze even van de straat kunnen om een paar uur slaap te krijgen, binnen, op de kerkbanken. We gaan zitten en luisteren een tijdje naar het gesnurk, onder het oog van Jezus. Als we even later de zware deuren openduwen, terug het zonlicht in en de rumoerige straat op, kijk ik naar Seymour en schiet het door mijn hoofd: de god van de Tenderloin.

undefined

Tour met ex-daklozen

Tenderloin Walking Tours, elke dag, verschillende tourguides, op basis van donaties. tlwalkingtours@gmail.com

Zo kom je ook langs Glide Memorial Church, waar op zondag om 9 uur een vrolijkmakende gospeldienst is (330 Ellis St.).

In combinatie met de tour krijg je korting bij het Tenderloin Museum - een nieuw museum met als thema deze wijk.

(398 Eddy St.)

undefined

Eten en daten

Restaurant Chutney zit altijd vol, heeft goedkoop en lekker Indiaas eten, met een vleugje Tenderloin: in de ramen zat tot voor kort een aantal kogelgaten. (511 Jones St.)

Of kies voor Aunt Charlie's: de enig overgebleven LGBTQ-bar van de Tenderloin. (133 Turk St.)

Bij theater PianoFight - voorheen een beroemd steakhouse - kun je naar een live-Tinder-show waar je je beste vriend of vriendin kunt aanprijzen in een korte pitch. (144 Taylor St.)

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden