Rat snuffelt naar menselijke resten

speuren | De politie traint bruine ratten om te helpen bij coldcases en om oorlogsslachtoffers op te sporen.

De eerste lichting speurratten - Derrick, Magnum, Poirot en Jansen & Janssen - is inmiddels ter aarde besteld in de tuin van politievrouw Monique Hamerslag. En nu worden de kleinkinderen van bruine rat Derrick door haar in Leusden klaargestoomd voor het grote werk. De ratten moeten een rol krijgen bij het oplossen van coldcases en het vinden van de menselijke resten van vele duizenden slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.


Het idee om dieren te gebruiken bij politiewerk is zeker niet nieuw. Paarden en honden worden al jaren ingezet bij de handhaving van de openbare orde of het speuren naar drugs. Politie-arenden halen drones uit de lucht en er wordt nagedacht over de inzet van zeeleeuwen om in havens te zoeken naar menselijke resten. Dat scheelt dure duikers.


Het zeeleeuwenplan verkeert nog in een pril stadium, maar de training van bruine ratten is inmiddels zover gevorderd dat trainster Monique Hamerslag er grafruimers, begraafplaatsen en politiecollega's bij durft te betrekken. Grondmonsters wil ze hebben, liefst van alle typen grond uit heel Nederland, voor de training van haar ratten. Collega's sturen al massaal monsters, en grafdelvers hebben haar laten weten mee te doen. Dat betekent niet dat er aarde met menselijke resten wordt aangevoerd in Leusden. De Wet op de lijkbezorging verbiedt dat menselijke resten de begraafplaats verlaten. Wat komt is grond met de geur van oude resten.


Eind vorig jaar hebben de 'botratten' voor het eerst een examen gedaan en zij slaagden met mooie cijfers. Ze draaiden ook mee met drie coldcase-zaken. De ratten oordeelden dat de aangeboden grondmonsters vrij van menselijke resten waren en dat spoorde met uitkomsten van de gebruikelijke testen.


Anders dan de speurhond is een rat niet op locatie te gebruiken. "Ratten zijn niet zo dol op nieuwe dingen. Ze houden van orde, rust en regelmaat. Dat betekent dat je de grondmonsters naar de rat moet brengen, zeg maar naar zijn kantoor."


Daar krijgt de rat een plaatje aangeboden met drie gaten. Daaronder staan potjes met het grondmonster. Stuit de rat op naar menselijke resten geurende vervuilde grond, dan blijft hij met de neus in het gat zitten, begint hevig te trappelen en draait enkele rondjes met de neus nog in het gat. De trainster geeft vervolgens een klikje en geeft de rat een beloning. "Kattenbrokjes voor kittens zijn de beloning na het dansje." De rat is volgens Hamerslag heel slim en begint vlot te wennen aan de test. "Om te voorkomen dat ratten alleen leren dat specifieke monster te herkennen willen we telkens nieuwe aanbieden. Dus we hebben een grote variatie monsters nodig."


De rat heeft nu bewezen dat hij kan worden getraind, maar dat wil nog niet zeggen dat zijn waarde bij de opsporing vaststaat. Het gaat Hamerslag aan het hart dat er nog altijd mensen zijn die niet weten wat er in oorlog met hun verwanten is gebeurd. De Bergings- en Identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht die nog altijd speurt naar duizenden oorlogsslachtoffers wil zij met haar 'botrattenteam' dan ook graag van dienst zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden