Raqqa is bevrijd, IS is zijn hoofdstad kwijt

De Syrische Democratische Strijdkrachten vieren de overwinning in Raqqa.Beeld REUTERS

Terreurbeweging Islamitische Staat is zijn hoofdstad Raqqa officieel kwijt. Terwijl een deel van de laatst overgebleven jihadisten (met name buitenlanders) zich doodvocht vanuit het voetbalstadion, vertrok een ander deel (uitsluitend Syriërs) per bus naar Oost-Syrië. De oorlogsfase in Raqqa is daarmee echt voorbij.

De Koerdisch-Arabische militie SDF, die met Amerikaanse hulp Raqqa bevrijdde, is de komende tijd druk bezig met het ontmantelen van boobytraps en het mijnenvegen. Raqqa ligt grotendeels in puin en is bezaaid met explosieven. Pas als alles is uitgekamd, wordt de overwinning officieel uitgeroepen en kan de wederopbouw beginnen.

IS bood tot het laatste moment hevig verzet, maar was niet opgewassen tegen de overmacht van de SDF en de enorme vuurkracht van de Amerikaanse straaljagers. De SDF bood de overgebleven Syrische IS-leden nog de kans om te vertrekken, met de toezegging dat de Amerikanen hen zouden sparen. Een paar honderd IS-strijders en hun familie vertrokken daarop naar Oost-Syrië, waar de jihadisten waarschijnlijk de strijd zullen proberen voort te zetten tegen het Syrische leger en de SDF.

Doodvechten

De buitenlandse IS-strijders kregen niets aangeboden en hadden dus geen andere keus dan zich dood te vechten. Zo’n driehonderd jihadisten hadden zich verscholen in het voetbalstadion, dat voorheen door hen werd gebruikt als gevangenis en martelcentrum. Minstens 22 van hen werden daarbij gedood. Een dag eerder verloren zij de controle over het Paradijsplein, een plek die berucht werd omdat IS daar executies voltrok en de ledematen van slachtoffers tentoonstelde.

Het verlies van Raqqa is de grootste klap voor IS na de nederlaag in de Iraakse stad Mosul. De beweging heeft geen enkele stad van betekenis meer in handen. Zelfs haar alternatieve hoofdstad Al-Mayadeen in Oost-Syrië is nu grotendeels in handen van het Syrische leger, net als de nabijgeleden stad Deir Ezzor.

De terreurbeweging heeft zich nu teruggetrokken naar woestijngebieden in Oost-Syrië en West-Irak en rondom de rivier de Eufraat. Daar voert ze geregeld verrassingsaanvallen uit op het Syrische leger en de SDF, maar IS is niet meer bij machte om gebieden lange tijd vast te houden. Dit heeft niet alleen te maken met een tekort aan manschappen - er zijn in de laatste jaren duizenden jihadisten omgebracht - maar ook door het afbrokkelende moreel. IS-strijders geven zich in groten getale over, en accepteren voorstellen van de vijand om zich te laten afvoeren naar andere gebieden, iets wat ondenkbaar was tot een aantal maanden geleden.

IS heeft verder in Syrië nog een enclave in handen bij de grens met Israël, en een deel van een Palestijns vluchtelingenkamp in Damascus. Maar dit zijn slechts restanten van het ingestorte kalifaat.

IS zal de komende tijd zijn relevantie proberen te behouden met aanslagen. Terrorisme is makkelijker en goedkoper dan het verdedigen en besturen van steden. Aanslagen vergen relatief weinig mensen, terwijl het effect groot is.

Sommige jihadisten zullen wachten op betere tijden, en ondertussen opgaan in de burgerbevolking of zwerven in de woestijn. Een deel zal ook proberen te vluchten naar het buitenland. Onlangs dook er bijvoorbeeld een video op van drie buitenlandse mannen die bij de grens met Turkije waren opgepakt door de SDF. Het waren IS-strijders uit Algerije, Marokko en Saudi-Arabië, die probeerden Syrië te ontvluchten. Zij hadden hun baarden kortgeknipt om niet op te vallen. 

Lees ook: Kan IS wel zonder grondgebied?

Een strijder van de SDF in Raqqa.Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden