Rapport bijstandsfraude vier jaar lang verzwegen

Van een onzer verslaggevers

Dit zeggen de Rotterdamse raadsfracties van D66 en VVD in een reactie op het uitlekken van het onderzoeksrapport. Henderson wordt een "solistisch optreden" verweten en hij zal op korte termijn door D66 ter verantwoording worden geroepen. Volgens fractievoorzitter F. Ravestein hebben Henderson en directeur P. Laman van de sociale dienst een "grote inschattingsfout" gemaakt door de raadscommissie van sociale zaken nooit te informeren over het onderzoek.

Uit het rapport blijkt dat de sociale dienst in de periode van 1987 tot 1989 op grond van tips en administratief onderzoek over sterke vermoedens beschikte dat in een aantal straten in Beverwaard veel gesjoemeld werd met woon- en leefvormen. Sociaal rechercheurs confronteerden vervolgens 96 clienten met deze vermoedens. Zij boden aan geen strafvervolging in te stellen, als de client de uitkering zou opzeggen. Uiteindelijk gingen 41 met dat aanbod akkoord.

De sociale dienst gaat ervanuit dat in totaal 69 van de benaderde clienten ten onrechte een uitkering hadden, maar wijst erop dat harde bewijzen daarvoor ontbraken. Henderson en de sociale dienst zeggen de onderzoeksresultaten niet naar buiten te hebben gebracht omdat zij Beverwaard niet wilden 'stigmatiseren'. Aangezien het bewuste onderzoek niet geheel willekeurig was, zijn de cijfers bovendien niet representatief, aldus een woordvoerster van de dienst. Een derde motief om het onderzoek niet naar buiten te brengen was volgens haar dat het "politieke klimaat destijds nog niet rijp was" om gegevens als deze in de openbaarheid te brengen.

Alle grote fracties in de Rotterdamse raad noemen het desondanks "een raadsel" waarom de wethouder de commissie sociale zaken niet tijdens een besloten overleg op de hoogte heeft gebracht van het onderzoek. Pas vorige week zei Henderson de commissieleden dat het rapport door de pers naar buiten zou worden gebracht. Dit was voor hem aanleiding het rapport alsnog toe te zeggen. Volgens Ravestein en fractievoorzitter H. ter Kuile van de VVD krijgen zij dat document echter pas vandaag in handen en moesten zij de inhoud toch via de media vernemen.

D66 en de VVD vinden dat het vertrouwen in Henderson, die al eerder mikpunt was van kritiek, een "forse deuk" heeft opgelopen. "Na een eerdere kwestie heeft hij gezegd dat de raadsleden van alle relevante zaken op de hoogte zijn en dat ook blijven" , aldus Ter Kuile. "Waarom heeft hij dan nooit met een woord hierover gerept?" Volgens CDA'er J. van der Tak heeft Henderson vorige week 'formeel' alsnog aan deze afspraak voldaan, maar zit ook zijn fractie "op het puntje van de stoel" waar het de nadere uitleg van de wethouder betreft.

Staatssecretaris Ter Veld van sociale zaken noemt het jammer dat het rapport niet eerder is uitgebracht. Was dat wel het geval geweest, dan hadden de gegevens betrokken kunnen worden bij de herziening van de Algemene bijstandswet, aldus de staatssecretaris. Volgens haar is zij zelf nooit op de hoogte geweest van het onderzoek. Op grond van "geruchten" heeft de consulent van haar ministerie wel destijds navraag gedaan bij de gemeente Rotterdam. De reactie daarop was dat het een niet-wetenschappelijk onderzoek betrof en bovendien zeer beperkt van omvang. Maar volgens een woordvoerster van Henderson is het onderzoek wel degelijk bij het rijk aangemeld. "Dit als voorbeeld van de uitvoeringsproblemen met de Algemene bijstandswet."

Dat Rotterdam niet is opgetreden tegen die frauderende bijstandsontvangers, die niet ingingen op het aanbod van de sociale dienst de uitkering vrijwillig stop te laten zetten, verbaast Ter Veld niet. "Dat was het oude beleid. Nu kan dat niet meer en moet alles dat frauduleus is, volledig worden terugbetaald."

De staatssecretaris laat onderzoek verrichten naar fraude in de bijstandswet. Dit naar aanleiding van vrij omvangrijke fraudes in onder meer Groningen en Dordrecht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden