Interview

Rapper Typhoon: 'Als de hemel valt, dan dragen we het samen'

Typhoon:
Typhoon: "We moeten weer met elkaar praten. Iedereen zit zo op zijn eigen eilandje, en er zijn maar sporadische momenten dat we ons één voelen."Beeld Maartje Geels

Glenn de Randamie, oftewel Typhoon, maakte de beste Nederlandse plaat van dit jaar. Jubelend werd hij ontvangen. Niet alleen om die fantastische cd. Het is ook die glimlach.

Hij werd zenuwachtig wakker. Gespannen, angstig. Maar Typhoon was die vrijdagochtend 20 juni vooral emotioneel. Na zeven jaar was het eindelijk zover. Die avond zou Glenn de Randamie met z'n band zijn tweede plaat 'Lobi da Basi' (liefde is de baas, in het Sranantongo) presenteren.

"Ik had nog geen eigen huis, en had een hotelletje geboekt. Ik had even die rust nodig. Het was af. Ik wil niet dramatiseren wat ik heb meegemaakt, al mijn ledematen en familieleden heb ik nog. Maar ik heb me zo ontredderd gevoeld. Er zijn momenten geweest dat ik echt niet meer wist hoe ik het aan moest pakken."

"Het was heftig om die periode af te sluiten. Natuurlijk was ik onzeker. Over de band maakte ik me geen zorgen: we maken lekker muziek met elkaar, de chemie klopt. Maar ik was wel onzeker over hoe de plaat zou worden ontvangen. Maar de mate van liefde die ik die avond op de cd-presentatie in de Amsterdamse Tolhuistuin heb ervaren... toen dacht ik: misschien is het wel goed. Misschien zitten mensen hier wel op te wachten."

Liveband
Inderdaad. Want niet alleen werd 'Lobi da Basi' door de muziekpers jubelend onthaald, ook bij het grote publiek bleek het de juiste plaat op het juiste moment. Het is geen standaard rap-album, maar een weelderige cd waarop hiphop samenvloeit met calypso, blues en jazz, met Afrikaanse en gospelinvloeden. North Sea Jazz, Lowlands, Into the Great Wide Open: met elk festivalpodium groeide het feest. Dat kwam door zijn geweldige liveband, die jaren kostte om bijeen te krijgen. Maar het kwam ook door De Randamie zelf. Die uitstraling, die lach, dat optimisme.

En dat terwijl weinigen er nog in geloofden toen ze in januari de studio indoken. Waarom zou het nu opeens wel lukken? Inmiddels waren er zeven jaar verstreken sinds debuut 'Tussen licht en lucht'. Daarna volgden optredens, heel veel optredens. Een eigen tour, een tour met de rappers van Opgezwolle, een project met de New Cool Collective.

Maar daarna? Niks. Er zat iets in zijn hoofd, maar het kwam er niet uit. Dus ging hij op reis, naar Zuid-Afrika, New Orleans, Suriname. Grenzen over. Op zoek naar zijn wortels, maar ook om zijn muzikale grenzen op te zoeken. Langzaam kwam de inspiratie terug. Dit jaar moest het er van komen. En dit jaar werd zijn doorbraakjaar.

Het is makkelijk en aanstekelijk lachen met de uit Surinaamse ouders in 't Harde geboren De Randamie (30). Hij is sympathiek, beleefd. Zo iemand die zichzelf niet al te serieus neemt, maar wel degelijk serieus is over de dingen die hem aan het hart gaan. En dat zijn er nogal wat.

Zeven jaar is lang, in de popmuziek.
"Ik zat tegen een burn-out aan. De noodzaak om te creëren was weg. Om die terug te krijgen moest ik eerlijker naar mezelf kijken. En daar moest ik bepaalde dingen voor opzeggen.

"In 2009 kwam de nieuwe paspoortwet. Daarvoor moet je vingerafdrukken afgeven. En alles riekte naar onrecht. Ik kwam in een fase terecht waarin ik 'het systeem' zag als schuldige. Ik heb het mezelf toen moeilijk gemaakt. Ik weigerde dat paspoort, maar kon daardoor niet factureren. Ik kon niet reizen. Ik stond nergens ingeschreven. Ik was strafbaar. Er is zelfs gedreigd mij uit het land te zetten."

Allemaal voor je principes?
"Ik wilde een statement maken. Ik ben toch geen marionet? Je wordt zo erg in een stramien geduwd. Wonen is een basisbehoefte, maar waarom moet ik 1000 euro betalen voor vier muren met een dak? Waarom zo'n hoog eigen risico, terwijl als er echt wat aan de hand is ­verzekeringsmaatschappijen zich in allerlei bochten wringen om maar niet te hoeven uitkeren. Bij mijn vader heb ik gezien hoe pensioenfondsen mensen korten op hun eigen geld.

"Ik verloor mezelf in dat soort dingen. Maar inmiddels kan ik beter relativeren. Je kunt wel roepen het systeem dit, en het systeem dat: op een gegeven moment zag ik in dat dingen niet zo zwart-wit zijn. Het is niet het systeem, wij zijn het zelf. Je kunt niet zeggen dat de politiek geen moer doet. Er zijn zat goeie politici. Maar er zijn ook veel verwarde politici, zal ik maar zeggen.

"Nu ben ik terug in mijn kracht. Ik maak weer muziek, en bereik ik veel meer mensen dan vanaf het Malieveld. Niet dat dat het doel is, muziek maak ik vooral omdat ik er zelf gelukkig van word."
Toch noem je jezelf een bruggenbouwer.

"Ik ben een mens. Ik ben een gevoelig iemand die zijn sensoren heeft uitstaan. Dus datgene wat bij mij binnenkomt, zal ook bij anderen binnenkomen. Gebeurt dat niet, dan vind ik het mooi om mensen te triggeren. Lobi da Basi is eigenlijk een onbedoelde uitnodiging tot dialoog. Tot een groepsgesprek."

Beschermen
Want dat groepsgesprek heeft Nederland hard nodig. De Randamie wordt fel als hij spreekt over hoe Nederland erbij ligt, anno 2014. Sluimerende onvrede, polarisering, het steeds openlijker wordend racisme. Dat gaat verder dan alleen zo'n zwartepietendiscussie, waarin hij zich vaak mengt.

"Dat ouders hun kinderen willen beschermen en tradities op hen willen overdragen is niet per se slecht. Maar ik heb moeite met het vasthouden aan een traditie omwille van die traditie. En dat zwartepietendebat draait om veel meer. Het gaat over racisme, waarvan we dachten dat we dat niet hadden in Nederland. Het gaat over witte privileges, die veel witte mensen zich niet kunnen voorstellen juist omdat ze in die privileges zitten. En dat inbeelden kost moeite. Maar daarom ben ik ergens wel blij dat alle modder boven komt.

"Neem die selfie van die jongens uit het Nederlands elftal. Dat zijn toch gewoon ónze jongens? Het was gewoon een vrolijke foto, ze zwaaiden niet eens met een Surinaamse vlag, wat overigens hun goed recht is. We hebben in Nederland onze mond vol over mensenrechten en gelijkheid, maar op zo'n moment komt de ware aard naar boven. Die zekerheden over het tolerante Nederland waar geen racisme is? Ach man, we zijn zo xenofoob en racistisch als de pest. Nederland is als een struisvogel als het gaat om het verleden. Nederland heeft wel een probleem. Terwijl dit zo'n krachtig land kan zijn."

Zijn we te veel met onszelf bezig?
"Individualisering neemt wel toe, ja. Neem de anonimiteit van internet. Waarop mensen lekker kunnen klagen, en gek genoeg minder met elkaar in verbinding komen. Want het is heel simpel om iemand bij een facebookherinnering even met een berichtje te feliciteren. Het kost iets meer moeite om iemand te bellen, maar dat draagt wel bij aan de verbintenis. Aan het weten dat je niet voor jezelf leeft."

Je windt je meer op dan je imago als één brok lachend podiumoptimisme doet vermoeden.
"Mensen zien op het podium een grote glimlach, want muziek maakt me gelukkig. Maar als je goed naar me kijkt, zie je ook een verbetenheid. Je ziet allerlei emoties, want dat is het leven, en muziek is leven. Ook de lelijke dingen, de heftige dingen, kun je met liefde benaderen. Liefde kan ook pijn doen."

Als de hemel valt, de hemel faalt
De druk op God wordt groter en ze draagt het allemaal
Maar als de hemel valt, zullen we het samen moeten dragen, en kunnen zij en Allah samen even weg
(uit: Hemel valt)

Ook het dak van de enorme Bravo-tent op Lowlands in augustus leek tijdens de show van Typhoon zowat naar beneden te komen. Tijdens dat popconcert gebeurde wat zo moeilijk met woorden te omschrijven is: band en publiek werden één. Emotioneel werd het toen De Randamie 'Hemel valt' opdroeg aan de slachtoffers van rampvlucht MH17. Daar, op dat moment, in die tent, voelde je de saamhorigheid die De Randamie zo graag zou willen zien in Nederland. Net als tijdens de nasleep van de ramp.

Structureler
"Het was heel mooi dat dat in die weken na de ramp gebeurde, dat gevoel van eenheid. Maar eigenlijk was het net zo kunstmatig als dat we opeens een participatiesamenleving zouden zijn. Het moet structureler. We moeten ons realiseren dat we met z'n allen machtiger zijn dan we denken.

"We moeten weer met elkaar praten. Iedereen zit zo op zijn eigen eilandje, en er zijn maar sporadische momenten dat we ons één voelen. Maar hoe vaker we dat voelen, hoe meer je daar behoefte aan krijgt. Dan kom je erachter dat er aan die saamhorigheid een vrijheid kleeft die we nog niet kennen.

"Zo'n concert is iets wat we niet in ons eentje kunnen creëren. We hebben allemaal de drang om te delen. Om ons samen één te voelen. Daar op Lowlands, het voelde soms als in een gospelkerk. Dat was niet het resultaat van één nummer, maar van de manier waarop wij én het publiek openstonden. En dat is wat we willen laten zien: Lobi da Basi, liefde is de baas, en dat is niet zweverig bedoeld, liefde bevat ook de ruwe kanten. Die vliegramp, die verschrikkelijke aanslag, dat was enorm heftig. Er zijn zoveel mensen die iemand hebben verloren. Het raakt ons allemaal.

"Maar het is ook onderdeel van het leven. Het is verschrikkelijk, maar als de hemel valt, letterlijk, dan zullen we het samen moeten dragen. Aan dat samen doen, heb ik zo veel behoefte. En op dat moment op dat podium op Lowlands dacht ik: het kán gewoon. Dat is mijn zoektocht, daar ben ik elke dag mee bezig."

Platenmaker van het jaar

Typhoon is de artiestennaam van rapper Glenn de Randamie ('t Harde, 1984). Zijn ouders kwamen bij de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975 naar Nederland. De Randamie studeerde een blauwe maandag religiestudies aan de Universiteit van Amsterdam, maar richtte zich in navolging van zijn oudere broer Kevin (Blaxtar) toch volledig op de muziek.

In 2007 verscheen zijn debuut, 'Tussen licht en lucht', daarna volgden samenwerkingen met hip-hopgroepen Opgezwolle en de Fakkelbrigade, en met blazersensemble New Cool Collective. Voor de viering van 200 jaar Koninkrijk werd Typhoon gevraagd een nummer te schrijven, in de Ridderzaal maakte hij toen indruk met het kritische 'Van de regen naar de zon'. Afgelopen jaar verscheen 'Lobi da Basi', door muziekjournalisten uitgeroepen tot Nederlandse plaat van het jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden