Ranglijst goede doelen is gebouwd op drijfzand De beste goede doelen

Vorige week publiceerde Trouw een ranglijst van de beste goede doelen. Kun je zo'n lijst wetenschappelijk onderbouwen, en heeft de krant dat ook gedaan?

Onlangs publiceerde Trouw een lijst met de beste goede doelen op de terreinen gezondheidszorg, internationale hulp en welzijn en cultuur. De informatie hiervoor is afkomstig uit een vragenlijst die door het Erasmus Centrum voor Strategische Filantropie (ECSP) is opgesteld rond criteria als transparantie, de interne organisatie en de wijze waarop activiteiten worden uitgevoerd.

Als een organisatie hoog scoort op deze criteria, zou haar werk ook een grotere impact hebben - of een grotere kans daarop. Dat lijkt een zeer betwistbaar uitgangspunt: het bijhouden van bijvoorbeeld een goede website of de publicatie van een mooi jaarverslag zijn onvoldoende indicaties voor het goed en effectief uitvoeren van activiteiten.

Er zijn vele vragen te stellen bij de gevolgde aanpak. Het is ronduit onjuist te stellen dat de lijst iets zegt over verschillen in de effectiviteit en het resultaatbereik van de betrokken organisaties.

Wetenschappelijk werk op dit terrein vereist serieuze aanpak. Het is onverantwoord op basis van het gepresenteerde onderzoek conclusies te presenteren voor een ranglijst van goede doelen. Daarvoor zijn grondige studies in het veld nodig die bij de deelnemers van de projecten nagaan welke resultaten zijn bereikt. De onderzoekers erkennen dat er weinig van dergelijke impactstudies beschikbaar zijn, en kiezen er daarom voor op andere informatiebronnen af te gaan.

De informatie voor de ranglijst is daarbij afkomstig uit vragenlijsten die door de organisaties zelf zijn ingevuld. Er heeft wel enige controle achteraf plaatsgevonden, maar voor een zorgvuldige rangschikking is het zonder meer van belang dat de gegevens op onafhankelijke wijze worden verzameld.

Vervolgens heeft Trouw een selectie gemaakt, waarmee de verklarende waarde van het gehanteerde model fundamenteel wordt aangetast. Uiteraard geeft het een vertekening als organisaties zichzelf moeten aanmelden, waardoor sommige gerenommeerde organisaties ontbreken en minder ervaren organisaties opmerkelijk hoog scoren.

Navraag bij ECSP leert dat er geen enkel statistisch model ten grondslag ligt aan de ranglijst. De vergelijking van goede-doelenorganisaties is daarmee op drijfzand gebouwd. Er is geen bewijs dat er tussen nummer 1 en 50 op de lijst een significant verschil in resultaatbereik bestaat.

De ranglijst wijkt op veel punten af van de resultaten van vergelijkbare onderzoeken naar de kwaliteit van organisaties, die werkzaam zijn op het terrein van de ontwikkelingssamenwerking. Het is zorgelijk het publiek op deze manier te misleiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden