Ramp kerncentrale Tsjernobyl herdacht in Oekraïne

(Novum/AP) - In Oekraïne is woensdag herdacht dat twintig jaar geleden een reactor van de kerncentrale bij Tsjernobyl explodeerde. In Tsjernobyl, op achttien kilometer afstand van de rampplek, kwamen tientallen mensen bijeen om de slachtoffers van de nucleaire ramp van 26 april 1986 te herdenken en het Oekraïense parlement kwam in een speciale zitting bijeen.

Om 01:23 uur plaatselijke tijd, het tijdstip dat het alarm van reactor nr. 4 in werking werd gesteld, luidden de Oekraïense kerkklokken twintig keer. In Kiev en Slavoetitsj - de speciaal voor werknemers van de kerncentrale gebouwde stad - kwamen honderden mensen met rode anjers en brandende kaarsjes bijeen.

President Viktor Joesjtsjenko legde woensdag een krans bij de ontplofte reactor, terwijl enkele tientallen oud-hulpverleners toekeken die hun leven riskeerden in hun poging de schade te beperken. "Als ik in jullie ogen kijk, denk ik aan al die helden die twintig jaar geleden hun levens gaven voor onze levens en onze toekomst", zei Joesjtsjenko.

Paus Benedictus XVI zei woensdag dat hij bidt voor de slachtoffers van de ramp en diegenen die nog steeds lijden onder de straling waaraan ze zijn blootgesteld. Benedictus riep wereldleiders voorts op ervoor te zorgen dat alle vormen van energie alleen op vreedzame wijze worden aangewend in het belang van de mensheid.

Door de explosie in de kernreactor werd het dak van de centrale weggeblazen, en daalde radioactieve neerslag gedurende tien dagen neer over een gebied van tweehonderdduizend vierkante kilometer in de toenmalige Sovjet-Unie en Europa.

Eén werknemer van de centrale was op slag dood. Zijn lichaam is nooit teruggevonden. Negenentwintig reddingswerkers, brandweerlieden en personeelsleden stierven later aan de stralingsvergiftiging en brandwonden die ze hadden opgelopen bij hun pogingen de explosie te voorkomen en te zorgen dat niet ook de andere drie reactoren zouden ontploffen. Een ander stierf vermoedelijk aan een hartaanval.

Zo'n 350 duizend mensen werden voorgoed geëvacueerd uit hun woningen. Ze lieten een complete stad, Pripjat, en tientallen dorpen achter, die volgens sommige experts pas over eeuwen, en misschien zelfs langer, pas weer bewoonbaar zijn. Ongeveer vijf miljoen mensen wonen in gebieden waar de radioactieve neerslag is terechtgekomen, in Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland.

Het aantal doden dat moet worden toegeschreven aan de explosie blijft onderwerp van discussie. Bij duizenden mensen is schildklierkanker geconstateerd, een van de ziekten waarvan een direct verband met Tsjernobyl wordt erkend. Volgens de VN zullen 9.300 mensen sterven aan kanker die is veroorzaakt door de straling. Andere groepen, zoals de milieuorganisatie Greenpeace, menen dat het aantal doden mogelijk tien keer zo hoog ligt.

Op het Rode Plein in Moskou, en ook in Istanbul, gingen kleine groepen activisten woensdag de straat op om te waarschuwen voor de gevaren van kernenergie. In Moskou werden dertien leden van Greenpeace opgepakt die zich hadden vastgeketend aan een hek, evenals de journalisten die het schouwspel vastlegden. De activisten droegen T-shirts met daarop de leus 'Nooit meer Tsjernobyl'.

In Wit-Rusland werd oppositieleider Aleksander Milikevitsj voorafgaand aan een geplande herdenkingsmars vanaf het Oktoberplein in het centrum van Minsk door het openbaar ministerie gewaarschuwd zich daar niet te vertonen. De tegenstanders van de autoritaire president Aleksander Loekasjenko vinden dat hij onvoldoende doet om de Wit-Russische slachtoffers van de ramp te helpen en zijn fel gekant tegen zijn plannen om de gebieden waar na de ramp fall-out neerkwam weer te bevolken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden