Commentaar

Ramaphosa als leider van het ANC: het kon nog erger

De nieuw verkozen leider van het ANC, Cyril Ramaphosa. Beeld AFP
De nieuw verkozen leider van het ANC, Cyril Ramaphosa.Beeld AFP

Een heel klein breukje met de periode-Zuma, zo zou je de verkiezing van Cyril Ramaphosa (65) als leider van het ANC kunnen omschrijven. Het alternatief - Nkosazana Dlamini-Zuma - zou al helemaal een voortzetting hebben betekend van het beleid dat Zuid-Afrika richting de economische afgrond voerde.

Maar het is wel slechts een klein breukje, want Ramaphosa was de afgelopen jaren vice-president van het ANC en van het land. Hij is medeverantwoordelijk voor de ontstane puinhoop en heeft nog alles te bewijzen.

Want de huidige president Jacob Zuma laat zijn land in slechte staat achter. Zelf wordt Zuma beschuldigd van corruptie, als staatshoofd draagt hij onder meer verantwoordelijkheid voor het opzij schuiven van de bekwame minister van financiën Pravin Gordhan en de verzwakking van de economie die daarop volgde.

Het ANC heeft onder zwarte kiezers nog veel krediet als de partij die Zuid-Afrika bevrijdde van de apartheid en de eenheid in het land bewaakte. Zoals het nu is wordt daarom de ANC-voorzitter vrijwel automatisch president van het land. In het geval van Ramaphosa gebeurt dat als Zuma definitief stopt - uiterlijk in 2019, vermoedelijk eerder. Een alternatief buiten het ANC dient zich helaas nog niet aan. Het zou gezond zijn voor de Zuid-Afrikaanse democratie als de ANC-dominantie bijvoorbeeld bij een presidentsverkiezing wordt doorbroken.

Potentie

Dat de kans hierop klein is, wil niet niet zeggen dat Ramaphosa een eenvoudige tijd wacht. Het ANC-congres van afgelopen weekeinde heeft om hem heen getrouwen geplaatst van Zuma, die zullen proberen de koers te blijven bepalen van de partij en van het land. Buiten het ANC zal de relatief jonge vakbondsleider Julius Malema vermoedelijk stevig aan Ramaphosa’s stoelpoten zagen, onder meer verwijzend naar de rol die de nieuwe ANC-voorzitter in 2012 speelde bij het bloedig neerslaan van een opstand van arbeiders in een platinamijn.

Maar misschien blijkt Ramaphosa de stevige leider die Zuid-Afrika nodig heeft. Het land heeft een enorme potentie, een potentie die de ANC-leiders - om het voorzichtig uit te drukken - bij lange na niet hebben benut. Misschien blijkt hij de man die de corruptie daadwerkelijk bestrijdt, het bedrijfsleven ruimte biedt, de veiligheid vergroot, de werkgelegenheid bevordert, en ruimte geeft aan verjonging van het ANC.

Want ook dat laatste is belangrijk. Ramaphosa is een van de mastodonten uit de anti-apartheidsstrijd. Hij heeft ontegenzeglijk capaciteiten. Maar het zou goed zijn als hij de weg bereidt voor een nieuwe generatie politici die Zuid-Afrika weer op gang kan helpen.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees hier meer commentaren

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden