Ramadan of niet: in Bagdad koop je je biertje bij een moslim

Slijter Walid Naem heeft in Bagdad generaals en politici onder zijn klantenkring: 'Iedereen in de regering en het parlement drinkt.' Beeld Munaf Al-Saidy.
Slijter Walid Naem heeft in Bagdad generaals en politici onder zijn klantenkring: 'Iedereen in de regering en het parlement drinkt.'Beeld Munaf Al-Saidy.

Drank is verboden in een islamitisch land als Irak. Maar daar trekken veel gelovigen zich niets van aan, zeggen (islamitische) slijters. 'De imam drinkt toch ook?'

"Het maakt mensen helemaal niet uit of het verboden is of niet", zegt Walid Naem, een christen wiens drankwinkel van vader op zoon is gegaan, over de alcohol die hij verkoopt. Zijn slijterij is gevestigd aan de Abu Nawazstraat in Bagdad, een lange boulevard langs de Tigris. 's Avonds zitten veel mannen langs de rivier een biertje of whisky te drinken.

Eigenlijk kan dat niet in een islamitisch land, en in het verleden moesten de slijters onder druk van sjiitische geestelijken herhaaldelijk hun deuren sluiten. Momenteel liggen echter wel de nachtclubs onder vuur, maar de drankwinkels doen goede zaken.

Naem weet wel waarom: hij heeft generaals en politici onder zijn klanten. "Er is toch helemaal geen islam hier. Iedereen in de regering en het parlement drinkt." Zelfs de drankwinkels zijn voor het grootste deel in handen van moslims, zegt hij. In zijn buurt is hij de enige christen, naast ruim twintig moslim-collega's en drie yezidi's.

Steekpenningen

Tijdens de ramadan moet hij sluiten, net als tijdens het Suikerfeest en andere religieuze feestdagen. Maar dat is niet zijn grootste probleem. Wat dan wel? Dat hij op andere dagen alleen open kan blijven als hij steekpenningen betaalt. En wel aan iedereen. "Ik heb geen keus, ik betaal. Ook iedere week aan de politie."

Die rijdt met zwaailicht door de straat en draagt automobilisten via luidsprekers op door te rijden, uit angst doelwit te worden van een aanslag. Dat heeft grote invloed op zijn verdiensten, zegt Ibrahim Ismael, een moslim met een winkel iets verderop in de straat.

De Abu Nawazstraat wordt regelmatig afgesloten of schoongeveegd, waardoor zijn klanten geen kans krijgen hun drank in rust te nuttigen. En als ze dat dan in de openbare parken langs de rivier willen doen, worden ze weggestuurd.

Zijn omgeving weet niet dat hij sinds zes maanden zijn geld verdient door alcohol te verkopen, zegt Ismael. Zelf ziet hij het probleem niet. "Als de islam alcohol niet toestaat, waarom drinkt de imam dan?" Als islamitische winkelier is hij wel de pineut: wordt er tot sluiting van drankwinkels besloten, dan is hij de eerste die dicht moet, zegt hij.

Corruptie

Ook hij betaalt wekelijks aan de politie en verschillende andere personen en instanties, die ook hij niet wil noemen; het is een voorbeeld van de corruptie die in Irak sinds de val van de dictatuur van Saddam Hoessein op alle niveaus is doorgesijpeld. Politici verrijken zich en ambtenaren vragen geld voor hun diensten.

Dat betekent ook dat regels kunnen worden omgebogen en omzeild; Ismael vertelt dat enkele drankwinkels tijdens de ramadan toch open waren doordat de eigenaren aan de juiste mensen betaalden.

Creatieve oplossingen

Iets verderop had Sabah Geddo, een yezidi wiens vader de winkel in 1978 opende, zelfs een kaartje onder zijn toonbank liggen met een telefoonnummer. Van een collega. "Dat gaf ik aan klanten die me vroegen hoe ze toch aan drank konden komen tijdens de ramadan." Na een telefoontje leverde een bezorger de bestelling af.

Voor sommigen was dat geen oplossing, zoals voor de man die Geddo een plastic waterflesje geeft om daarin whisky te mengen met limoen-soda. "Zo kom ik langs de controleposten", zegt hij lachend. "Ik drink het onderweg op."

Niemand die hem aanhoudt omdat hij naar alcohol ruikt, en doen ze dat wel, dan deelt hij zijn drankje met hen. De verkeersveiligheid speelt geen rol. Geddo schudt zijn hoofd. "Mijn broer in Duitsland is gearresteerd omdat hij een biertje in de auto dronk. Maar hier denkt niemand aan het gevaar van drinken en rijden."

Goedkoop gekopieerd

'Holland Import' staat er op een groen bierblikje dat goed verkoopt. Niet omdat het Nederlands bier is, maar omdat het goedkoop is. Het best verkopen in alle drie winkels de goedkoopste drankjes. Klanten klagen echter dat dit goedkope spul vaak niet goed is. Merk-alcohol wordt gekopieerd en veel goedkoper verkocht, geven de drankhandelaren toe. En soms te veel aangelengd. Slijter Sabah Geddo laat twee kwart liters Black Jack whisky zien: de een is lichtgeel, de andere veel donkerder. Die laatste komt uit Jordanië, zegt hij. De andere koopt hij niet meer. Die kwam, zoals de meeste alcohol in Bagdad uit de Koerdische regio, die het over de grens uit Turkije haalt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden