Rake schetsen van het Binnenhof

cartoons | Met de verkiezingen in aantocht is een blik op de politieke spotprenten van Peter van Straaten extra leuk.

Als de kop van een politicus hem uitdaagde, dan kon hij er het meeste mee", zegt Kees van Kooten. De schrijver en komiek opent morgen in het Persmuseum de expositie 'Er verandert niks, hoor!', een verzameling van tekeningen van Peter van Straaten. De nadruk ligt, uiteraard vanwege de aankomende verkiezingen, op de politieke prenten van de in december 2016 overleden Van Straaten. Het is de laatste tentoonstelling in dit Amsterdamse museum, dat binnenkort intrekt bij het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum.


De 'Binnenhof-schetsen', om ze zo maar te noemen, zitten niet op de eerste rij van ons collectieve Peter van Straaten-geheugen. In ieder geval lang niet zo vooraan als de tekeningen die Van Straaten maakte over het dagelijks leven, het literaire leven, het kroegleven, het erotische leven, het leven van Agnes en het leven van Vader en Zoon. Peter van Straaten, dat is de Zeurkalender, het menselijk onvermogen uitgedrukt in een tekening en uit de hand gelopen onderschrift. Niet per se de actualiteit of de politiek.


Volgens Van Kooten heeft dat ook te maken met het simpele feit dat zijn politieke werk nooit specifiek is uitgegeven. Bovendien zag Van Straaten zichzelf niet als politiek tekenaar. In het boek '15 tekenaars over de politieke lijn', zei hij daarover: "Ik ben een tekenaar die ook politieke prenten maakt. Ik zou het nooit als enig tekenwerk willen doen. Dat zou ik zo'n beperking vinden!"


Toch was Van Straaten zeer succesvol met zijn Haagse prenten. Hij won er liefst vijf keer de Inktspotprijs mee, de onderscheiding voor de beste politieke tekening van het jaar. "Want áls ie ze maakte", zegt Van Kooten, "dan waren ze wel vaak raak. Zie hem als een supersub, een invaller zoals in het voetbal. Een briljante spits, die scoorde als hij erin kwam." Of dat over links was of over rechts, dat maakte Van Straaten niet zo gek veel uit. Van Kooten: "Peter droeg altijd van die tweedcolberts. Deftig links, zou ik hem noemen."


Maar als het hem uitkwam, dan dreef hij de spot met iedere politieke kleur, zo is te zien in het museum, dat duizenden prenten van Van Straaten bezit, allemaal geschonken door de tekenaar zelf en zijn weduwe Els. Daartussen zijn ook de 'live' tekeningen die Van Straaten van politici maakte tijdens de uitzendingen van het tv-programma 'Haagse Kringen' (Vara). Een beetje zoals Nico Dijkshoorn dat met gedichten doet in 'De wereld draait door'.


'Er verandert niks, hoor!', een selectie uit het werk van Peter van Straaten. Vanaf vrijdag 3 maart, Persmuseum Amsterdam (zaterdag gesloten).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden