Rajoy krijgt opnieuw geen vertrouwen

Beeld EPA

Demissionair premier Mariano Rajoy is er ook vandaag niet in geslaagd het vertrouwen van het Spaans parlement te winnen voor een tweede ambtstermijn. Tenzij er de komende twee maanden alsnog een oplossing wordt gevonden voor de politieke impasse, is daarmee het aftellen begonnen naar nieuwe verkiezingen.

Net als woensdag, bij de eerste stemming, kreeg Rajoy steun van slechts 170 afgevaardigden in het parlement, dat 350 leden telt. Behalve de conservatieven van zijn eigen Partido Popular (PP), spraken alleen de liberale nieuweling Ciudadanos en een kleine partij van de Canarische Eilanden zich uit voor de minister-president. Te weinig om door te regeren.

Sinds Rajoys partij in december de absolute meerderheid verloor, onder meer door de opkomst van nieuwe partijen, lukt het de Spaanse politiek maar niet om tot een regering te komen. Een nieuwe stembusgang in juni bracht ook al geen soelaas. De partijen, die niet gewend zijn om coalities te smeden, zetten hun hakken in het zand.

Al 256 dagen zit Spanje zonder regering. Een wereldrecord is het nog niet, want dat staat op naam van België (589 dagen). Maar de Iberische staat is wel hard op weg om de recordhouder uit te dagen, grappen Spanjaarden nu al cynisch.

Politieke onbestuurbaarheid
Spanje staat in de tussentijd niet stil. Zo groeit de economie dit jaar, met een door de regering verwachte 2,9 procent, goed door. Ook heeft het land net een uitstekende zomer achter de rug met een recordaantal bezoekers die vanwege terreurgevaar elders naar de Spaanse costa's uitweken.

Maar na acht maanden wordt de politieke onbestuurbaarheid steeds zichtbaarder. Zo worden aanstellingen van belangrijke functies opgeschort. En dus zitten onder meer België en India al een tijdje zonder Spaanse ambassadeur. De hoogste diplomatieke posten in Italië en Rusland worden nu vervuld door mensen die eigenlijk al lang en breed met pensioen hadden gemoeten.

Cynisme
In Spanje zelf liggen investeringen in grote infrastructurele projecten stil en het land dreigt een deadline te missen voor het indienen van begrotingsplannen aan Brussel. Niet onbelangrijk, omdat het land onlangs nog ternauwernood aan een miljardenboete ontsnapte voor het overtreden van Europese begrotingsregels. Terwijl Spaanse politici vooral naar elkaar wijzen om het huidige echec te verklaren, neemt het cynisme onder de Spanjaarden over hun bestuurders toe.

Zij willen dat werk wordt gemaakt van grote maatschappelijke problemen zoals de torenhoge werkloosheid. Die daalt dan wel gestaag, maar is met 20 procent nog steeds een van de hoogste van de eurozone. Volgens de officiële cijfers mag Spanje dan wel uit de crisis zijn, veel Spanjaarden beleven dat anders.

Of nieuwe verkiezingen de impasse zullen doorbreken, is nog maar de vraag. Naar verwachting zal de uitkomst niet heel anders zijn dan bij de vorige verkiezingen, waardoor samenwerking opnieuw de sleutel moet zijn. De Spaanse kiezer lijkt inmiddels wel te weten wat hij wil. Maar de Spaanse politicus moet haast maken zich te verdiepen in de mores van het polderen.

Hoe nu verder?

Nu demissionair premier Rajoy zoals verwacht geen steun heeft gekregen voor een nieuwe termijn, krijgen de partijen nog twee maanden de tijd om een alternatieve regering op te tuigen. De op een na grootste partij, de sociaal-democratische PSOE, maakt echter tot dusver weinig aanstalten het voortouw te nemen. Als de partijen er definitief niet uitkomen, worden automatisch nieuwe verkiezingen uitgeschreven die moeten plaatsvinden op 25 december. Oppositiepartijen pleiten ervoor de stembusgang eerder te organiseren, omdat Eerste Kerstdag hen geen garantie lijkt voor een hoge opkomst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden