RAF-lid Mohnhaupt komt vervroegd vrij

(Novum/AP) - Brigitte Mohnhaupt, een van de laatste leden van de Rote Armee Fraktion die nog in hechtenis zitten, komt op 27 maart vrij. Zij heeft dan 24 jaar in de gevangenis gezeten. De rechtbank in Stuttgart besloot maandag de resterende straf van de inmiddels 57-jarige vrouw in voorwaardelijk om te zetten.

Mohnhaupt werd in 1982 gearresteerd en in 1985 wegens negenvoudige moord veroordeeld tot vijfmaal levenslang plus vijftien jaar. Onder haar slachtoffers waren procureur-generaal Siegfried Buback, werkgeversvoorzitter Hanns-Martin Schleyer en de bankier Jürgen Ponto.

Mohnhaupts straf werd uiteindelijk samengevat tot levenslang. Vorig jaar wees de rechtbank haar verzoek om vervroegde vrijlating nog af en bepaalde hij dat zij vanwege de ernst van haar daden minstens 24 jaar van haar straf moest uitzitten. De rechtbank benadrukte maandag dat er geen sprake is van gratiëring, maar van vervroegde vrijlating op wettelijke gronden, omdat Mohnhaupt geen gevaar meer vormt voor de maatschappij.

Met Christian Klar, die pas over twee jaar voor vervroegde vrijlating in aanmerking komt, behoorde Mohnhaupt tot de harde kern van de tweede generatie van de RAF. Deze ontketende in 1977 een golf van terreur die de Duitse Herfst is gaan heten. "Wie dat heeft meegemaakt krijgt het nooit meer uit zijn hoofd", zei procureur-generaal Klaus Pflieger, die destijds betrokken was bij de opsporing van Mohnhaupt en Klar. Maar ook het OM is van oordeel dat Mohnhaupt geen gevaar meer vormt en dus vervroegd vrij kan komen.

Mohnhaupt geldt als de aanvoerster van de tweede RAF-generatie. Het opsporingsbericht uit de jaren '70 toont een jonge, goed en wilskrachtig ogende vrouw met lang blond haar en een enigszins spottende blik. Na haar middelbare school ging de in 1949 geboren Mohnhaupt, enig kind uit een kleinburgerlijk gezin, in München filosofie studeren. Ze wilde journalist worden. Ze trouwde met medestudent Rolf Heissler, die zich later net als zij bij de RAF aansloot, maar het huwelijk hield maar een paar jaar stand. In 1971 trad zij toe tot de Baader-Meinhoff groep. Zij was actief betrokken bij de opbouw van de groep tot terreurorganisatie en leverde wapens voor overvallen. In 1972 werd ze gearresteerd en tot vier jaar en twee maanden veroordeeld.

In de Stammheim-gevangenis waar de RAF-kopstukken waren gedetineerd - en waar Ulrike Meinhof in 1976 opgehangen in haar cel werd aangetroffen - voerde de felle Mohnhaupt dagelijks discussies met haar geestverwanten. Toen begin 1977 haar vrijlating naderde kreeg zij, inmiddels 27 jaar oud, van de anderen opdracht 'Offensief 77' op te richten, met als oogmerk Andreas Baader, Gudrun Ensslin en Jan-Carl Raspe vrij te krijgen. Baader vertrouwde het haar toe om de ondergrondse beweging nieuw leven in te blazen.

Dat zij met de harde RAF-kern in de gevangenis heeft gezeten verleende Mohnhaupt onder de overgebleven leden de autoriteit van plaatsvervangend leider. De terreurgolf die zij ontketende begon kort daarna met de moordaanslagen op procureur-generaal Buback en Dresdner-Bankdirecteur Ponto, waarvoor zij later werd veroordeeld.

In oktober 1977 werd werkgeversvoorzitter Schleyer na 43 dagen gijzeling doodgeschoten, vrijwel zeker op instigatie van Mohnhaupt. In 1981 was zij betrokken bij een aanslag in Heidelberg op de Amerikaanse generaal Frederick Kroesen. Deze overleefde.

Een jaar later liep Mohnhaupt tegen de lamp en verdween ze in de gevangenis. Ze bleef aanvankelijk strijdbaar en was het er niet mee eens toen de RAF in 1992 het geweld afzwoer. Ook weigerde ze aan tafel te gaan zitten met de toenmalige minister van justitie Klaus Kinkel toen die probeerde een verzoening tot stand te brengen.

Mohnhaupt heeft de helft van haar leven in de gevangenis doorgebracht. Volgens de directeur van de gevangenis in Ainach waar zij is gedetineerd, is zij niet zo'n keiharde tante als altijd wordt beweerd. Voor zover hij het kan bekijken, zegt hij, 'zal zij zich niet meer aan strafbare feiten schuldig maken'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden