Radioactief water uit Fukushima in zee lozen, of niet?

Japanse uitbater kerncentrale vindt lozen een optie nu er een opslagtekort dreigt. Greenpeace en stralingsexpert: Doe het niet.

Kan de Tokyo Electric Power Company (Tepco) het maken om het radioactieve water dat zich ophoopt sinds de kernramp in Fukushima in zee te lozen? Die vraag spookt door de Japanse hoofden en de verdeeldheid is groot.

In 2011 voltrok zich in de Fukushima Daiichi kerncentrale de op een na grootste kernramp ooit. Drie reactoren smolten en radioactief afval lekte naar buiten. Om de kernreactoren te koelen moet er ook nu nog bijna 300.000 liter water per dag naar binnen worden gepompt. Het water, dat er weer radioactief vervuild uitkomt, moet worden opgeslagen. Duizend enorme vaten gevuld met het water staan uitgestald op het terrein van de kerncentrale.

Het opgeslagen water is grotendeels ontdaan van radioactief afval. De enige stof die rest is tritium, een waterstofisotoop dat zich makkelijk vermengt met water en moeilijk laat scheiden. Tritium uit het water halen is mogelijk, maar kost veel tijd en geld. Er is een eenvoudiger oplossing, volgens Tepco. De onderneming wil het radioactieve water verdunnen en het daarna in de zee lozen, waar het verder verdunt en volgens Tepco ongevaarlijk wordt.

De risico's van tritium zijn volgens een woordvoerster van UNSCEAR, de wetenschappelijke commissie van de VN op het gebied van stralingsschade, goed te overzien. Het isotoop komt in lage doses voor in de natuur. Mensen krijgen het regelmatig binnen, zij het in ongevaarlijke hoeveelheden. Als het afvalwater goed verdund wordt, dan zouden er geen complicaties hoeven zijn. Ook het milieu zou geen negatieve effecten ondervinden van tritium. "Als het water langzaam wordt geloosd dan zou het tritium-gehalte van het zeewater slechts enkele procenten hoger zijn dan normaal", aldus UNSCEAR. Maar dat is nog giswerk, benadrukt de commissie. Er kan pas bepaald worden of lozen van het water een goed idee is als Tepco laat weten hoeveel tritium het water bevat.

Greenpeace heeft er minder moeite mee om een uitspraak te doen: de milieuorganisatie vindt lozen een rampzalig idee. Het risico van tritium wordt door wetenschappers onderschat, zegt Kendra Ulrich, woordvoerster van Greenpeace, vanuit Tokio. "In tegenstelling tot wat men denkt is tritium geen 'zwakke' nucleïde. Er is bewijs dat de stof schadelijker is dan bekendere radioactieve stoffen. En radioactief afval is in alle gevallen gevaarlijk voor zowel mensen als niet-menselijke levensvormen. Daarom is Greenpeace tegen het plan van Tepco."

De mening van Greenpeace wordt onderschreven door Ian Fairlie, een Britse expert op het gebied van stralingsschade. Fairlie publiceert sinds 1992 over tritium en de gevaren van het isotoop. Hij heeft veel kritiek op de Japanse overheid en op Tepco, maar met name de Nucleaire Regulering Autoriteit (NRA) en diens directeur Shunichi Tanaka moeten het ontgelden. Tanaka liet tijdens een persconferentie van de NRA een flesje met 57 milliliter aan blauw water zien, ter illustratie van de hoeveelheid tritium die aanwezig is in het opgeslagen water in Fukushima. Daarmee wilde hij laten zien dat het lozen van het water prima kan. De tritiumexpert is het daar niet mee eens. "Als ik bij de persconferentie aanwezig was geweest, dan had ik de directeur uitgedaagd het water op te drinken. Dat zou onverstandig zijn, want hij zou meteen dood neervallen", zegt hij vanuit Londen.

"Dat kleine beetje tritium is enorm radioactief. De directeur misleidt zijn publiek door het te laten denken dat die hoeveelheid ongevaarlijk is." Voor die misleiding is wel een reden, meent Fairlie: "Tanaka wil iedereen overtuigen dat kernenergie niet gevaarlijk is. En er is bijna geen opslagplek meer, dus moeten Tepco en de overheid het besmette water dumpen. Ze zitten in een lastig parket. Maar dat is hun eigen schuld."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden