Radicaal voor dierenrechten

Een van de belangrijkste voorvechters van dierenrechten, de Amerikaan Tom Regan (Pittsburg, 1938) is vrijdag in zijn woonplaats in North Carolina overleden. Vooral zijn boek 'The Case for Animal Rights' (1983) had enorm veel invloed.


Met filosoof Peter Singer leverde Tom Regan de onderbouwing voor de in de jaren tachtig opkomende beweging voor dierenrechten. Die zag hij als logische opvolger van de burgerrechtenbeweging. Vroeger vonden we het ook 'onrealistisch' om vrouwen of slaven gelijke rechten te geven, betoogde hij. Met de rechten van dieren zou dat ook zo gaan: nu klinkt het idee gek, straks niet meer.


Overigens maakte Regan wel verschil tussen zoogdieren als honden, paarden of olifanten en soorten met een minder sterk ontwikkeld bewustzijn, zoals vissen. Ook moesten rechten altijd afgewogen worden, en daarbij kon het recht van een mens zwaarder tellen dan dat van een dier.


Het ging Regan om de uitbreiding van een idee van Kant. Die vond dat je mensen nooit alleen maar als middel tot een doel mag beschouwen, omdat ze ook altijd een doel in zich zijn. Ook dieren hadden volgens Regan zo'n 'intrinsieke waarde'.


Hoewel Regan als kind al van dieren hield, ontwikkelde hij als student pas zijn afkeer van wat hij zag als onze hypocriete omgang met het dier. Een van zijn inspiratiebronnen was Mahatma Ghandi. Hoewel Regan bij hem te rade ging voor argumenten tegen de oorlog in Vietnam, had hij de indruk dat Ghandi hem toesprak: "Als u zo tegen zinloos geweld bent, wat doen die stukken vlees dan in uw koelkast?"


Als filosoof probeerde Regan vooral uit te leggen waaróm je dieren rechten moest toekennen. Maar hij noemde ook concrete praktijken die de rechten van het dier zijns inziens schonden. De productie van bont en vlees, het gebruik van intelligente dieren in laboratoria, het gebruik van dieren voor circussen of dolfinaria: die leken hem niet te verdedigen. Regans ideeën waren radicaal. Toch wist hij, ook in Nederland, veel mensen te overtuigen. Het Nederlandse verbod op 'wilde dieren' in het circus, de betogingen tegen dolfinaria, de argumentatie van de Partij voor de Dieren - allemaal zijn ze schatplichtig aan Tom Regan.


Trouw.nl


Meer over Tom Regan

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden