Radicaal-links roert zich in het noorden

Anti Fascistische Actie demonstreert vandaag tegen de PVV

Eén keer ontmoette Reimer van Ruiten (52) Geert Wilders. De PVV-leider stapte joviaal lachend op hem af, maar die blik verstarde toen hij de flyer las die Van Ruiten in zijn handen drukte. Het was een klein geel briefje van de Anti Fascistische Actie Friesland, die vaak actievoert tegen de PVV, en afgelopen maand ervan beschuldigd werd de huizen van PVV'ers in Friesland te hebben beklad. Vandaag houdt de AFA Friesland een manifestatie in het centrum van Leeuwarden.

De Friese Anti Fascistische Actie is een gemêleerd gezelschap. Een aftakking van de in 1992 opgerichte AFA - dat is weer een groep met wortels in de kraakbeweging. Een los-vast groepje, met weinig hiërarchie, dat racistische en fascistische partijen probeert te bestrijden, volgens medeoprichter Van Ruiten. Het is een club met vijftig vaste sympathisanten, voornamelijk mannen van 18 tot 60 jaar, met een sociaal-democratische achtergrond en heel verschillende banen.

Zelf werkt Van Ruiten in een snoepfabriek. Hij was al langer geïnteresseerd in de politiek. Als afdelingsvoorzitter van de PvdA in de gemeente Smallingerland (Drachten) leerde hij Johan kennen. Deze zestiger noemt zijn achternaam wel, maar die mag niet in de krant 'want ik heb geen zin in bezoek thuis'. Een paar jaar later kwamen ze elkaar weer tegen. Toen bij AFA Friesland, Johan is er sinds twee jaar een vaste kracht. Met de sympathisanten van andere AFA-delegaties hebben ze geen contact. Van Ruiten: "Die zijn veel anarchistischer."

Er zijn verschillende reden waarom mensen zich bij een linkse, radicale groep zoals AFA voegen, zegt onderzoekster Marije Boekkooi van de Vrije Universiteit. "Ze voelen zich aangesproken door de ideologie en hebben het gevoel juist daarom bij een protestgroep te moeten. Ook identificeren ze zich sterk met de groep: ze hebben dezelfde leefstijl en luisteren dezelfde muziek."

Het zijn ook Johans motieven. Het ging totaal de verkeerde kant op met Nederland, zegt hij. "Eerst LPF. Later de PVV. Ik wilde actievoeren." Zo'n demonstratie was trouwens 'geinig om te doen', ontdekte hij: "Het bracht wat leven in de brouwerij."

Het actievoeren gebeurt geweldloos, zeggen de heren. Stickeren, affiches plakken, demonstraties, lawaaiacties, dat soort werk. Ze ontkennen dat zij de PVV-huizen heben beklad. Afgelopen maand boekte de protestgroep een succes: de PVV laste een presentatie in Hindeloopen af, omdat AFA Friesland met een demonstratie dreigde.

De demonstraties zijn niet zonder gevaar. Soms ligt een confrontatie met extreem-rechtse figuren op de loer. "Er is wel eens gevochten", bekent Van Ruiten. Maar nog nooit werd iemand van AFA Friesland opgepakt en geen van de sympathisanten is voor politiek actievoeren, zegt van Ruiten.

Heel radicale actie is volgens Boekkooi in Nederland nauwelijks aan de orde. Radicale protestgroepen varen er wel bij als mensen merken dat normale politieke activiteiten en gematigd activisme niet werken. "Dan staan mensen op en zijn ze bereid tot meer radicale actie. Dat speelt niet in Nederland. Alleen bij Molukkers was dat het geval."

Afgelopen jaar maakte AFA Friesland op Facebook 200 nieuwe 'vrienden'. Zoveel sympathisanten zijn er vandaag zeker op de been, zegt Johan. De Fries rekent op een hoop nieuwe gezichten. Volgens groepsgenoot Van Ruiten wordt het een 'multiculturele bedoening' met veel muziek en goeie sprekers. Van Ruiten: "We hopen op een geweldloze manifestatie. En als we een paar mensen kunnen duidelijkmaken hoe verkeerd de PVV is, hebben wij ons doel bereikt."

De volledige naam van Johan is bij de redactie bekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden