'Racistische' taal Vlaamse islamkenner onderzocht

Lang tijd gold Urbain Vermeulen als dé Vlaamse deskundige op het gebied van de islam. De laatste jaren is de hooggeleerde een teken van tegenspraak onder arabisten, diplomaten en leiders van moslimorgani saties. Momenteel loopt er zelfs een onderzoek tegen hem binnen zijn eigen alma mater, de universiteit van Leuven. Daar leidt hij de afdeling klassieke arabistiek en islamkunde.

Reden voor alle nieuwe commotie vormt een toespraak die Vermeulen op 5 april in Leopoldsburg (Belgisch Limburg) hield over 'islam - grondslagen en beginselen'. Volgens leden van de lokale 'integratieraad' zou de hoogleraar uitspraken hebben gedaan als: ,,De Turkse mannen zijn alleen geïnteresseerd in wat er tussen de benen van hun vrouwen zit. Hiervoor moorden ze elkaar desnoods uit.''

De integratieraad heeft inmiddels een verslag van de rede gestuurd aan andere integratiecentra, aan het Centrum voor gelijke kansen en racismebestrijding in Brussel en aan de rector van de Leuvense rk universiteit, André Oosterlinck. Laatstgenoemde is een disciplinair onderzoek begonnen.

Professor Willy Evenepoel, decaan van de faculteit der letteren waar Vermeulens afdeling onder valt, erkent dat het lastig is als een vooraanstaand lid van de faculteit steeds opnieuw onderwerp van scherpe controverse vormt. Hij denkt dat dit besef meespeelt in het besluit van de rector een onderzoek in te stellen. Als één voorbeeld uit vele wijst Evenepoel op de commotie rond het boekje 'Islam en christendom, het onmogelijke gesprek?'. Dat kwam begin vorig jaar uit bij het Leuvense Davidsfonds en leidde tot een felle controverse onder islamologen. In een interview naar aanleiding van de publicatie kwam Vermeulen in Trouw tot de onverbiddelijke uitspraak: ,,Godsdienstgesprekken tussen christenen en moslims? Vergeet het maar!''

Professor Evenepoel, die zich van een specifiek oordeel wil onthouden totdat hij Vermeulen zelf heeft gesproken, merkt desondanks op: ,,In ons land heerst vrijheid van meningsuiting, maar van hoogleraren wordt wel een zorgvuldige wijze van spreken verwacht. Zeker als het om gevoelige zaken als de islam gaat. Of collega Vermeulen in Leopoldburg die academische zorgvuldigheid al dan niet in acht heeft genomen moet het onderzoek uitwijzen.''

De uitspraken van Evenepoel sluiten aan op die van rector Oosterlinck. Die zei in het Vlaamse dagblad De Standaard: ,,Als historicus heeft professor Vermeulen het recht op een eigen be nadering van de islam. Beledigingen aan het adres van de islam zijn echter onaanvaardaar. Indien hij de hem aangewreven uitspraken in Leopoldsburg heeft gedaan, dan heeft hij het ambt van hoogleraar aangetast.''

Inmiddels gaat Oosterlinck bij getuigen na wat Vermeulen op 5 april pre cies heeft gezegd. Op grond hiervan zal hij de hoogleraar al dan niet een sanctie opleggen. Dat kan een reprimande zijn, maar ook een schorsing van drie maanden.

De kans dat Vermeulen kan worden vervolgd wegens racisme schat Marco van Haegenborgh, coördinator van de afdeling racismeklachten van het Centrum voor gelijke kansen en racismebestrijding, laag in. ,,Onze antiracismewet voorziet niet in strafvervolging op grond van kwetsende uitlatingen over iemands geslacht, taal of godsdienst.''

Vorig jaar heeft professor Vermeulen op uitnodiging van justitie één keer een cursus van drie uur over de islam gegeven aan beginnende magistraten. Of hij in aanmerking komt voor het geven van verdere cursussen is een vraag waarover weldra het justitieel wervingscollege oordeelt. Uit kringen van de Belgische justitie wordt gemeld dat het wervingscollege de minister zal adviseren dit niet te doen.

Lopende het onderzoek weigert Vermeulen elk commentaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden