Rabobank wil deltaplan voor melkcrisis

Melkkoeien van boerderij de Beekhoeve in Kamerik (Utrecht). Beeld anp

Veel boeren raken in de financiële problemen door de dalende melkprijs. Het is tijd voor een ingrijpende hervorming van de sector, anders gaat het mis, waarschuwt de Rabobank, die veel boeren als klant heeft.

De melkveehouderij moet drastisch veranderen, vindt de Rabobank. "De tijd dringt", stelt agri-directeur Ruud Huirne. Het aantal bedrijven met financiële problemen stijgt. Boeren hebben door de lage melkprijs grote moeite om geld te verdienen.

Een derde van de melkveehouders zit krap bij kas, signaleert de Rabobank. Een deel van deze boeren staat onder curatele van de afdeling bijzonder beheer. Hoeveel precies, wil de bank niet kwijt. Veel boeren moeten spaargeld aanspreken. Flynth, het grootste accountantskantoor in de landbouwsector, denkt dat bijna de helft van de melkveehouders bij de huidige lage prijzen binnen een jaar door de financiële reserves heen is. Zij zullen dan extra leningen bij de bank moeten afsluiten.

"We kunnen niet nog vijf jaar wachten", bezweert directeur Huirne van de Rabobank. "Er is behoefte aan een toekomstplan." Het is aan de boerenorganisaties om dat op te stellen. Huirne hoort regelmatig het verwijt dat in de varkenssector en bij de glastuinbouw de problemen te lang op hun beloop zijn gelaten. Zes weken geleden kwam er voor de varkensboeren een reddingsplan.

Niet genoeg
De ideeën die de melkveehouders nu formuleren voor duurzame landbouw beoordeelt de Rabobank als 'niet genoeg'. Maak producten waarvoor de consument een hogere prijs wil betalen, breng de mest- en fosfaatproblemen onder controle en zorg voor een beter maatschappelijk imago, adviseert Huirne de melkveehouderij.

Economisch adviseur Henk van Dijk van Flynth onderschrijft de noodzaak voor een deltaplan. Een paar jaar geleden was de melkprijs veel hoger dan nu. "Wie toen geld opzij heeft gezet, kan nog wel even vooruit. Boeren die de marge van toen niet hebben gebruikt om een buffer te vormen, komen mogelijk tekort."

Jarenlang moesten boeren een heffing betalen als zij te veel melk produceerden. Die heffing is vorig jaar afgeschaft en dus gingen veel boeren flink uitbreiden. Het aanbod van melk steeg en de prijs daalde van ruim veertig cent per liter in 2013 naar minder dan dertig cent nu. De prijsval werd versterkt door de boycot van Rusland (een kwart van de Russische kaasimport kwam uit Nederland) en de lagere verkoop in
China.

Beeld Trouw

Te veel fosfaat
Extra complicatie is dat er te veel fosfaat wordt geproduceerd nu het aantal koeien flink is gestegen. Als dat zo blijft verliest Nederland 100 miljoen euro aan Europese subsidie. Om het fosfaat weer binnen de vastgestelde grenzen te brengen moet de veestapel krimpen. Vorige week stelde boerenorganisatie LTO al voor om boeren voor iedere koe die de stal verlaat een paar honderd euro overheidssubsidie te geven.

De roep van de Rabobank om een deltaplan vindt LTO overdreven. Voorzitter Kees Romijn, zelf veehouder, zegt dat er al wordt gewerkt aan een toekomstscenario door de werkgroep 'Duurzame zuivelketen'. Daarin zitten boeren en zuivelbedrijven.

Tjeerd de Groot, directeur van de organisatie van Nederlandse zuivelfabrieken (NZO) wijst erop dat de sector al verandert. Boeren die koeien in de wei laten lopen krijgen bijvoorbeeld een hogere melkprijs. "Wij zijn op de goede weg", stelt hij. "De sector is sterk genoeg om hier doorheen te komen. Wij zullen er aan moeten wennen dat prijzen fluctueren en er moet worden gespaard als het goed gaat. De verwachting is nog steeds dat in 2025 de vraag naar melk in de wereld hoger is dan het aanbod."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden