Raadsleden krijgen ten onrechte te weinig hulp bij hun werk

null Beeld  ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

In een op de vijf gemeenten kunnen raadsleden niet meer rekenen op hulp bij hun werk.

Deze gemeenten bezuinigden de afgelopen vijftien jaar de fractieondersteuning volledig weg. En dat is in strijd met de Gemeentewet, zegt burgemeester Jos Hessels van het Limburgse Echt-Susteren, die hier deze maand op promoveert.

Volgens de wet hebben raadsleden, die naast hun politieke functie vaak ook een gewone baan hebben, recht op een budget om hulp van buitenaf te kunnen inhuren. Een fractie kan bijvoorbeeld een wetenschappelijk bureau inzetten om een nieuw beleidsvoorstel te ontwikkelen of te laten doorrekenen. "Raadsleden klagen constant over de werkdruk en zeggen onvoldoende geïnformeerd te zijn", zegt Hessels. "Maar er zijn hulpmiddelen beschikbaar: alleen weten raadsleden deze niet altijd te vinden."

Dualisme

Sinds 2002 moet de gemeenteraad het college volledig onafhankelijk kunnen controleren: het zogenaamde dualisme. Ambtenaren vallen daardoor volledig onder de verantwoordelijkheid van het college. Om te zorgen dat raadsleden toch inhoudelijk mee kunnen komen, werd het recht op fractieondersteuning en ambtelijke bijstand wettelijk vastgelegd. Maar raadsleden vragen niet alleen buitenstaanders, maar ook ambtenaren nauwelijks om hulp, concludeert Hessels uit zijn enquête onder 255 van de 388 gemeenten. "Raadsleden stellen ambtenaren wel vragen, maar het echte werk doen ze overwegend zelf. Vooral kleine oppositiepartijen lopen zo risico op een informatieachterstand."

Over fractieondersteuning is de wet niet duidelijk genoeg, zegt Douwe Jan Elzinga, hoogleraar staatsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Gemeenten hebben veel vrijheid om het in te vullen." Dit leidt tot grote verschillen: van nul euro in Houten tot 400.000 in Utrecht. "Stel landelijk een bedrag vast en verplicht gemeenten tot dezelfde procedure. Dan weet de raad waar ze recht op heeft."

Volgens burgemeester Hessels moeten raadsleden vooral leren waarvoor ze bij ambtenaren kunnen aankloppen. Ook pleit hij voor een geheimhoudingsplicht voor ambtenaren, zodat ze niet in een loyaliteitsconflict terecht komen met de bestuurder voor wie ze werken.

Lees ook: Waarom gemeenteraadsleden meer financiële vergoeding moeten krijgen

Een raadslid van nu is niet alleen op het gemeentehuis aan het werk, maar ook in de wijk en ook op andere tijden. Dat vraagt om een uitgebreidere vergoeding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden