Raadsels blijven rond moord Nemtsov

Bekentenis verdachte overtuigt Russische media niet. Was het een politieke liquidatie?

Is Boris Nemtsov vermoord door Tsjetsjenen? En zo ja, wat was hun motief? Pleegden ze de moord op eigen houtje en uit eigen initiatief? Zo nee, wie was dan de opdrachtgever? En wat is de rol van de Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov? De Russische pers staat al dagen bol van deze en andere vragen en de mogelijke antwoorden daarop.

Een van de aangehouden verdachten van de moord op de Russische oppositieleider is de Tsjetsjeen Zaoer Dadajev. Hij werd al gauw na zijn arrestatie genoemd als de vermoedelijke schutter en het brein achter de moord. "De schuld van Dadajev wordt bevestigd door zijn bekentenissen", aldus een Moskouse rechter.

Maar inmiddels ontkent Dadajev net als de overige verdachten iedere betrokkenheid bij de moord. Dat heeft hij gezegd tegen mensenrechtenactivisten die hem opzochten in de cel. Die stelden daarbij vast dat Dadajev en nog twee verdachten sporen van mogelijke marteling vertonen. Het bezoek van de waarnemers wekte de woede van de Onderzoekscommissie, de Russische FBI, die hen nu wil verhoren.

Vrienden en collega's van Nemtsov achten het goed mogelijk dat de opgepakte Tsjetsjenen daadwerkelijk de moord hebben uitgevoerd, maar geloven weinig van een religieus motief voor de moord, zoals gesuggereerd door de Tsjetsjeense president Kadyrov, die Dadajev goed kent. Tot net voor de moord was Dadajev lid van een politiebataljon dat is gevormd uit Kadyrovs vroegere privélegertje. Kadyrov, die zich graag profileert als steun en toeverlaat van de Russische president Poetin, noemt Dadajev een 'echte patriot', een gelovig man die 'geschokt' was door de cartoons in Charlie Hebdo 'en de commentaren die de publicatie van de cartoons steunden'.

Daaruit volgt dat Dadajev zou hebben gehandeld uit woede over steunbetuigingen van Nemtsov aan het adres van Charlie Hebdo, zelfs al waren Nemtsovs uitlatingen daaromtrent minder fel dan die van veel anderen. Bovendien zou Nemtsov mogelijk al afgelopen najaar zijn geschaduwd, dus ruim voor de aanval op Charlie Hebdo. Volgens Nemtsovs partijgenoot, oud-premier Michail Kasjanov, is alle gepraat over religieuze motieven voor de moord bedoeld om de aandacht af te leiden van de werkelijke, politieke achtergrond.

Het is niet de eerste keer dat een geruchtmakende moord in hartje Moskou het werk blijkt van een Tsjetsjeens moordcommando. Het waren Tsjetsjenen die in 2007 een eind maakten aan het leven van journaliste Anna Politkovskaja. Wie de opdracht heeft gegeven voor die moord is nooit opgehelderd. Politkovskaja schreef zeer kritisch over Kadyrov en zei ook door hem te zijn bedreigd, maar Kadyrovs betrokkenheid is nooit bewezen. Hetzelfde geldt voor diverse andere liquidaties van tegenstanders van Kadyrov in Dubai, Moskou en Wenen.

Het Russische persbureau Rosbalt citeert een anonieme bron die suggereert dat Dadajev en zijn handlangers zelfstandig opereerden. De krant Novaja Gazeta (waar Politkovskaja werkte) gelooft daar niets van en zegt te weten wie de vermoedelijke organisator is: een Tsjetsjeense officier met familieleden in de Moskouse politiek, die ooit diende in hetzelfde bataljon als Dadajev. Mogelijk motief, volgens de krant: een signaal afgeven aan het Kremlin, dat 'patriotten van Rusland' het heft in eigen handen nemen en Ruslands vijanden uit de weg willen ruimen.

Volgens Novaja Gazeta was Nemtsov niet het enige doelwit. Zijn naam zou staan op een 'dodenlijst', waarop ook oud-oliemagnaat Michail Chodorkovski figureert, alsmede de hoofdredacteur van radiozender Echo Moskvy. Poetin zou over de lijst en de motieven voor de moord zijn geïnformeerd. Diens woordvoerder noemt het bericht over een dergelijke lijst 'absurd'.

undefined

Wie zijn de vijf verdachten?

Vijf mannen zijn inmiddels aangehouden in verband met de moord op Boris Nemtsov. Ze zijn opgespoord met behulp van talrijke camerabeelden, waarop te zien is hoe ze zich op de dag van de moord door Moskou verplaatsten. Nadat Nemtsov op een brug vlakbij het Kremlin was neergeschoten bleven de daders nog geruime tijd rondrijden in het centrum van Moskou. Familieleden hebben bevestigd dat hoofdverdachten Zaoer Dadajev en Anzor Goebasjev in Moskou waren op het moment van de moord. Nog een verdachte, Beslan Sjavanov, kwam om door een granaatexplosie bij een poging hem in Tsjetsjenië te arresteren. Onder de andere drie aangehouden Tsjetsjenen is Anzor Goebasjevs broer Sjagid. Dadajev is een achterneef van de Goebasjevs. Allen ontkennen hun betrokkenheid bij de moord.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden