Quasi vergeetachtig

'Passages' is het boekenprogramma van de NPS. Dinsdagavond behandelde het de Vlaamse literatuur. Een mooi thema, maar voor wie zou dat programma in vredesnaam bestemd zijn geweest? Een timmerman met belangstelling voor de tafel waaraan het gesprek gevoerd werd? Een schilder, die de penseelstreek van het decor wil bestuderen? De familie van het publiek?

“Straks in 'Passages' praat ik met Jeroen Brouwers en twee Vlaamse schrijvers over de literatuur in Vlaanderen. Paul van Ostaijen, Louis-Paul Boon en Hugo Claus, die kennen we. Maar is er daarna nog iets aan Vlaanderens dichtaderen ontsproten? Of is dat weer typisch Hollandse arrogantie of onverschilligheid en bloeit de Vlaamse literatuur nog?”

In afwachting van een hapje Ster-reclame introduceerde Philip Freriks het programma in zijn geheel eigen stijl, die een volstrekte revolutie op gang zal brengen wanneer hij straks maar tien procent van zijn presentatie-capaciteiten gebruikt bij het NOS-Journaal. Rusland, waar ligt dat? In welke klasse speelt WAO? En Colijn, Drees, Lubbers, die kennen we allemaal, maar wie is er eigenlijk tegenwoordig minister-president? Dat vragen we aan ZZjjjob Vvvrrrrriso.

Paul van Ostaijen?, vroeg de timmerman zich ondertussen af. Louis-Paul Boon?, zei de schilder en werkte een restje plamuur weg. Hugo Wie?, zei de vader van dat meisje op de tweede rij. En ze besloten alledrie maar eens te kijken: dat er in Vlaanderen geschreven wordt, merkwaardig.

Wanneer je niet verder bent gekomen dan Van Ostaijen, Boon en Claus, dan kun je nauwelijks geïnteresseerd zijn in zo'n zogenaamd boekenprogramma. Als je op die manier een zwakke talkshow (onderwerpen vandaag: een revolutionair middel tegen haargroei, wordt er nog geschreven in Vlaanderen? en we praten met Vader Abraham) begint, dan heb je kans dat er iemand blijft hangen om daar eens wat sappigs over te vernemen. Maar dan heet dat geen boekenprogramma, maar op z'n best het koffie-uurtje van Van Willigenburg.

Als de BRT-omroepster een boekenmagazine zou aankondigen met: Godfried Bomans kennen we vaag, van Simon Carmiggelt hebben sommigen gehoord en Annie M. G. Schmidt zegt een enkeling in ons wonderschone Vlaanderen mogelijk ook nog iets, maar is er sindsdien in Nederland nog een nieuw boek verschenen? Nee, dat weten we hier natuurlijk weer niet. Wat is dit? Vlaamse domheid of gewoon weer Vlaamse onbekendheid met het alfabet? Daarover gaan wij het dadelijk hebben, maar nu eerst nog wat berichten van het Krediet aan de Nijverheid, de Bond van Kroostrijke Gezinnen, het ASLK en Stella Artois. Als de BRT zo een boekenprogramma zou beginnen - wat ze gewoon niet doen - dan zouden wij die van daar toch gewoon voor achterlijk verklaren?

En wat is dat overigens voor een malle quasi vergeetachtigheid van zo'n Freriks? Hij was toch zelf nog het tv-intermediair, toen Brigitte Raskin met een hier hoog geprezen boekje, dat volgens mij ook niet meer was dan een veredelde uitgave van een VN-kleurenbijlage, de AKO-literatuurprijs won. Had hij Herman Brusselmans nog niet eens aan tafel? Zette hij niet zijn kaarsje bij de kortstondige roem van Jozef Vantorre? Is het arrogantie of onverschilligheid als je op zo'n moment Elsschot niet eens te binnen wil schieten?

Zo'n zelf in elkaar getimmerde poging tot al te vlot doen over boeken neemt elke lust weg om het daarop volgende programma nog te bekijken. Als dat de vragen zijn die beantwoord moeten worden, dan heb je als geïnteresseerde toch alle belangstelling voor de antwoorden verloren. Overigens, het werd ondanks Freriks nog een redelijk gesprek over Jeroen Brouwers.

Woensdag de Europa Cup II-finale nog een tijdje bekeken. De Franse tv gebruikte de uitzending om te demonstreren hoeveel camera's ze hebben. Dat was inderdaad een imponerend aantal - nu nog een paar geschikte cameralieden en een regisseur met een hoofd erop. Geen van de drie doelpunten werd aanvankelijk behoorlijk in beeld gebracht, de herhalingen waren nauwelijks beter en daar tussendoor was het ook al vreselijk behelpen met steeds weer nieuwe en verrassende cameraposities en beeldwisselingen, waardoor je eerst op eigen kracht moest zien uit te vinden waar ze nu ergens bezig waren en van welke kant de bal in beeld zou verschijnen. Gruwelijk. Je moet er niet aan denken hoe dat uitgepakt had als het nog een behoorlijke wedstrijd was geweest ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden