Q-mail

Minister van grote steden Roger van Boxtel botste twee weken geleden in Utrecht tegen een andere auto en reed daarna door. De aanrijding, die slechts lichte materiële schade veroorzaakte, bracht nog geen rimpeling in de Hofvijver teweeg. Van Boxtel verklaarde naderhand dat hij niks van de aanrijding had gemerkt en daarom gewoon was weggereden. Einde zaak. Pikant detail: de bestuurder van het getroffen automobiel was de christen-democratische europarlementariër Bartho Pronk.

Ruim dertig jaar geleden was in Den Haag het huis nog te klein, toen minister van binnenlandse zaken Jan Smallenbroek iets dergelijks overkwam. Hij reed op een nacht met een borrel of wat op naar huis in de Haagse wijk Marlot en schampte in een van de smalle straten een geparkeerde auto. Naderhand verklaarde hij dat het zijn bedoeling was geweest de zaak de volgende ochtend te regelen. Maar een buurman had de aanrijding gezien en de politie gewaarschuwd. De rel was, aangewakkerd door De Telegraaf, zo heftig dat de anti-revolutionair Smallenbroek besloot af te treden.

Zijn partijgenoten Aantjes en Boersma waren jaren later nog laaiend over dat aftreden en helemaal over het feit, dat de partij Smallenbroek kort daarna niet meer op de kandidatenlijst voor de Kamer wilde zetten. Boersma in zijn boek 'Wat ik nog te zeggen had': 'Witheet was ik, nog kwaaier dan Smallenbroek zelf'. Aantjes in het boek 'Willem Aantjes' van Rob Vermaas: 'Dat die man, die zijn ministerschap liet schieten om een flutzaak, van de lijst werd geweerd, was diep droevig'. Er werd gezegd dat Smallenbroek gedronken had, maar volgens Aantjes is dat nooit bewezen. 'En al had-ie gedronken. Anti-revolutionairen zijn in het algemeen niet vies van een borrel'. Boersma was minder terughoudend. Volgens hem reed Smallenbroek die nacht onder invloed naar huis. 'Van hem was bekend dat hij van een borrel hield'.

In de jaren zeventig waren de normen al fors verschoven. Lubbers, minister van economische zaken in het kabinet-Den Uyl, ramde na een paar glazen whisky met zijn auto een paaltje. Het veroorzaakte enige opschudding, maar niemand vond dat hij moest opstappen. Jan Pronk, de jonge minister van ontwikkelingssamenwerking, belandde in dezelfde periode met zijn auto in een greppel, maar dat trok nog minder aandacht. Er bevond zich destijds in politiek Den Haag veel wijsheid in de kan.

Illustratief is het verhaal over Arie Pais, de kleine minister van onderwijs die tijdens een vergadering op het Catshuis van het kabinet Van Agt-Wiegel als enige water bestelde. De vrouwelijke ober gaf de bestellingen op de gang luidkeels door aan haar man in de keuken. Ze had niet in de gaten dat de deur naar de Tuinzaal, waar het kabinet vergaderde, nog openstond. Zo hoorden de ministers haar het lijstje besluiten met de woorden ' . . . en een glaasje water voor die kleine gup'.

In de loop der jaren zijn bepaalde drankjes verknoopt geraakt met de namen van politici.

De tien befaamdste borrels in Den Haag:

1 Whisky Van der Stee, Van der Klaauw

2 Brandt bier Thijs Wöltgens, Jan van de Ven

3 Berenburg Hans Wiegel

4 Matteüs rosé SGP-fractie

5 Gin tonic Frits Portheine

6 Thee met een lichtje Cor van Dis

7 Korenwijn Jan de Koning, Bert de Vries

8 Appelsap Roelof Kruisinga

9 Koelwater Molly Geertsema

10 Ouwe klare ARP-fractie

Henk Koning vertelt in het boek 'Hans Wiegel en het spel om de macht' van Jan Hoedeman hoe hij en Wiegel, als ze samen achter de regeringstafel zaten, het debat doorkwamen. 'De bodes brachten ons een keurig theepotje met bijbehorende kopjes, lepeltjes en theezakjes. Maar uit het potje schonken wij berenburg in onze kopjes'. Hij voegt eraan toe: 'Nu zou dat niet meer kunnen'. In diezelfde tijd dronk de liberaal Frits Portheine, een van de ondervoorzitters van de Kamer, tijdens het leiden van een avondvergadering gin tonic onder het mom van glaasjes water. Voor de grap had de ober de verhouding omgedraaid waardoor Portheine die avond de vergadering ten minste vijf keer sloot. De beruchtste borrels in Den Haag zijn nog altijd de talrijke kelkjes oude klare die de anti-revolutionairen op een cruciale vergaderdag in 1960 dronken, alvorens zij hun politiek geestverwant minister Van Aartsen van volkshuisvesting wegstuurden.

Molly Geertsema is als apart geval in dit rijtje opgenomen, omdat hij ooit tijdens een bezoek aan Dodewaard voor de camera een glaasje koelwater van de kerncentrale naar binnen klokte. Waarmee hij maar wilde duidelijk maken dat al die anti-atoomdemonstranten onzin verkondigden.

Van der Stee genoot zo'n grote reputatie als whiskydrinker dat, toen Van Agt zichzelf op een CDA-congres in 1982 vergeleek met Maria en Lubbers met Martha, er in het persvak een briefje rondging met de tekst: 'En Van der Stee is Lazarus'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden