Q-MAIL

Vandaag begeven we ons op glad ijs met een lijst van de tien markantste vrouwen in de Nederlandse politiek na de oorlog. Uiteraard kan dit lijstje niet objectief zijn, maar het is toch niet volledig met de natte vinger samengesteld. Een belangrijk criterium was hoe vaak iemand bij navraag (in kleine kring) spontaan werd genoemd, wat iets zegt over de uitstraling. Verder telden uiteraard wapenfeiten en de duur van de politieke loopbaan mee.

De tien markantste vrouwen in de Nederlandse politiek:

1 Marga Klompé (KVP) 2 Ien Dales (PvdA) 3 Neelie Kroes (VVD) 4 Ria Beckers (GrLinks/ PPR) 5 H. van Someren-Downer (VVD) 6 A. Kappeyne van de Coppello (VVD) 7 Hannie v. Leeuwen (CDA/ARP) 8 Fr. Wttewaall van Stoetwegen (CHU) 9 Hanja Maij-Weggen (CDA) 10 Erica Terpstra (VVD)

De eerste plaats van Klompé is vermoedelijk onomstreden. Zij was de eerste vrouwelijke minister in de Nederlandse politiek (door VVD-leider Oud in 1956 verwelkomd als 'de fleurige bloem in een triest geheel') en vervulde deze functie bijelkaar twaalf jaar. Klompé was niet de eerste bewindsvrouw. Dat was haar partijgenote Anna de Waal, die in 1953 staatssecretaris van onderwijs werd en daarna is vergeten.

Dales begon tijdens haar ministerschap van binnenlandse zaken in het vorige kabinet vanwege haar onverstoorbaarheid al legendarisch te worden. Na haar plotselinge dood begin 1994 bleek uit de massale belangstelling bij haar begrafenis hoeveel indruk zij had gemaakt. Neelie (Smit-) Kroes gaf in de jaren tachtig onder de vrouwelijke politici de toon aan. Ze was negen jaar minister van verkeer en waterstaat en voordien tien jaar Kamerlid. Ria Beckers was in 1977 de eerste vrouwelijke lijsttrekker en maakte de weg vrij voor andere vrouwen op de linkervleugel van de politiek, onder wie Andreé van Es en Ina Brouwer.

De overmacht van liberale vrouwen in het lijstje valt wel op (waaruit maar mag blijken hoe objectief we te werk zijn gegaan). Haya van Someren trad sterk op de voorgrond in de jaren zestig en zeventig als VVD-voorzitter en Kamerlid. Ze had iets mannelijks in haar optreden, maar dat gold in het door mannen gedomineerde politieke wereldje van die dagen voor meer vrouwelijke politici. Toeval of niet, de twee vrouwen in de CH-fractie, de freule en juffrouw Haars, hadden zelfs mannenvoornamen, Bob en Bert (Overigens, toen Haars zich als tweede vrouw voor de CH-fractie kandidaat stelde, was de reactie van de heren: 'Hoezo een tweede vrouw, we hebben er toch al één?'). Kappeyne van de Coppello ontwikkelde zich in de jaren zeventig tot het staatsrechtelijk geweten van het parlement. Ze was van de chique VVD. Erica Terpstra is, net als Jorritsma, de verpersoonlijking van de liberale doorbraak naar de middenklasse.

Hannie van Leeuwen was zowel de zachte hand als de harde vuist ('straaljager Hannie') van de anti-revolutionairen in de jaren zeventig. Hanja Maij slaagde er zeer snel in haar voorgangster Neelie Kroes te doen vergeten, wat een prestatie was.

Net niet meegenomen in dit lijstje: Bert Haars (CHU), Til Gardeniers (CDA), Tineke Lodders (CDA), Elske ter Veld (PvdA), Annemarie Grewel (PvdA), Jeltje van Nieuwenhoven (PvdA), Andreé van Es (GroenLinks/PSP), Annemarie Jorritsma (VVD) en Els Borst (D66).

Lodders was meteen hoog binnengekomen als ze lijstaanvoerster van het CDA was geworden en daarmee als eerste christen-democratische aanvoerster (ter wereld) voor een enorme doorbraak had gezorgd.

Nog een lijstje om het geheugen te testen:

1 De nacht van 2 Het tientje van 3 Trekken van 4 De brief van 5 De klap van 6 Het gat van 7 Het gat van 8 Het kwartje 9 De trap van 10 De rommelzolder van

Correcties, aanvullingen en suggesties kunt u ons toezenden per fax (070 3656911) o.v.v. Q-mail of per E-mail (trparl@xs4all.nl)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden