Nieuws

Q-koortspatiënten naar de rechter: hoe kwam het zo ver?

Geiten op een boerderij in Groningen krijgen een inenting tegen Q-koorts. Beeld anp
Geiten op een boerderij in Groningen krijgen een inenting tegen Q-koorts.Beeld anp

De rechter in Den Haag buigt zich vandaag over de vraag of de Staat schuldig is aan de ziekte van driehonderd Q-koortspatiënten. Vijf vragen over het proces.

Tientallen Q-koortsslachtoffers zijn vandaag naar de rechtbank in Den Haag gekomen om het proces tegen de Nederlandse staat bij te wonen. Het proces is uniek: het is de eerste keer dat Q-koortspatiënten en de overheid tegenover elkaar staan in de rechtbank. "Het vertrouwen in de staat is tot het nulpunt gedaald'', liet een van de slachtoffers voorafgaand aan het proces weten.

Waarom stappen patiënten naar de rechter?

Tijdens de Q-koortsuitbraak tussen 2007 en 2010 werd bij meer dan vierduizend mensen in Nederland Q-koorts vastgesteld. Het ging om de grootste geregistreerde uitbraak van Q-koorts ter wereld. Driehonderd patiënten die toen ziek werden, willen de staat aansprakelijk stellen voor hun ziekte en eisen een schadevergoeding. Een deel van hen kampt nog altijd met lichamelijke klachten.

Wat is Q koorts ook alweer?
Q-koorts is een infectieziekte die kan overgaan van dier op mens. De meeste mensen raken besmet door het inademen van lucht waar de bacterie in zit. In Nederland verspreiden besmette melkgeiten en melkschapen de ziekte.

Meer dan de helft van de mensen met Q-koorts merkt er niks van. Wie wel ziek wordt, heeft meestal last van griepverschijnselen. In ernstigere gevallen gaat de ziekte gepaard met hoge koorts, hevige hoofdpijn en longontsteking. Daarna kan een patiënt nog enige tijd vermoeid zijn. Soms kan Q-koorts tot een chronische infectie of chronische vermoeidheid leiden.

Waar wonen de zieken?
Een groot deel van de slachtoffers woont in de omgeving van geitenhouderijen in Noord-Brabant en Limburg. Eén op de drie Q-koortspatiënten heeft twee jaar na de infectie nog ernstige gezondheidsklachten.

Officieel zijn inmiddels 75 mensen overleden aan de gevolgen ervan. Dat aantal kan in werkelijkheid weleens hoger liggen, omdat artsen de ziekte vaak moeilijk herkennen.

(Tekst gaat verder onder afbeelding).

Een overzicht van de Q-koortsepidemie. Beeld anp
Een overzicht van de Q-koortsepidemie.Beeld anp

De patiënten verwijten de overheid dat zij ziek werden. Waarom?
De Nederlandse staat zou de bevolking onvoldoende hebben gewaarschuwd en beschermd tijdens de uitbraak van de ziekte in 2007. Pas na twee jaar nam de overheid maatregelen tegen de Q-koorts. Bovendien steekt het de slachtoffers dat de geitenhouders wel zijn gecompenseerd.

De kritiek van de slachtoffers staat niet op zichzelf. De overheid heeft de laatste jaren verschillende keren kritiek gehad op haar afhandeling van de Q-koortsuitbraak. In 2010 tikte de Commissie van Dijk de overheid op de vingers omdat zij te lang had getreuzeld met het controleren van de geitenhouderijen en de burgers daarbij te weinig had geïnformeerd.

De ombudsman herhaalde deze kritiek in 2012 en stelde toen dat besmette burgers een compensatie zouden moeten krijgen. Minister Schippers wees dat destijds van de hand.

Wat zegt de overheid zelf?
Volgens de landsadvocaat heeft de overheid met de kennis van toen wel correct gehandeld. Er was namelijk niet bekend hoe Q-koorts bestreden kon worden of hoe de ziekte precies ontstond. De staat beroept zich ook op verjaring van de zaak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden