PVV

Eindelijk weer gidsland

Premier Wilders


rijdt nog steeds tegen de elite


Geert Wilders vult het premierschap heel wat persoonlijker in dan zijn voorgangers, sinds zijn PVV in 2017 de absolute meerderheid haalde. De wekelijkse persconferentie van de premier, die onderonsjes tussen zuigende journalisten van de mainstream media en de macht, is afgeschaft. Wilders laat zich één keer per maand interviewen, door een journalist, blogger of vlogger die hij zelf uitkiest.


Hij laat vice-premier Martin Bosma de vergaderingen van het kabinet leiden - 'technisch voorzitten' heet het - en zit vaak gespeeld ongeïnteresseerd en live twitterend naast Bosma.


Op bepaalde punten geeft hij duidelijk zijn ideologische instructie. Toch wat soepeler met gezinshereniging? Nee. Subsidie voor een orkest? Nee. Eigen risico zorg verder omlaag? Ja. Zijn ministers slikken het. Ze kennen de nieuwe spelregel: ministers krijgen heel veel vrijheid, maar in ruil voor die vrijheid moeten ze de instructies van de premier volgen. Dat geldt voor de PVV-ministers, maar zeker ook voor de vier niet-PVV'ers in het kabinet. Ben je niet loyaal aan Wilders, dan sta je op straat - zonder wachtgeld, want dat heeft het kabinet-Wilders afgeschaft.


Ook nieuw: Wilders kan een minister in het openbaar zwaar de oren wassen. Dat overkomt bijvoorbeeld regelmatig de minister van Binnenlandse Veiligheid, als zij weer eens niet hard genoeg optreedt, volgens Wilders.


"Verfrissend", oordeelt minister Fleur Agema, "dat de cultuur van dekken en toedekken tot het verleden behoort." De Kamer vraagt zich iedere keer woedend af hoe het zit met 'de eenheid van beleid'. Maar Wilders trekt zich daar niets van aan: "Al gaat de hele Kamer op z'n kop staan, ik wijs ministers terecht als zij niet het beste doen voor Nederland. Het Nederlandse volk heeft mij een mandaat gegeven en dat voer ik uit."


Wilders is zo de premier-op-afstand. Fout beleid wordt toegerekend aan de verantwoordelijken - zijn ministers. Hij is, net als toen hij Kamerlid was, nog steeds de man die vecht tegen de elite - zijn ministers. Het zijn geen PVV-jaren, het zijn Wilders-jaren, dat is de essentie van de afgelopen zes jaar.


Het zijn kleine en grote dingen waar Wilders zich mee bemoeit. Toen de boetes voor verkeersovertredingen van euro's naar guldens moesten worden omgezet, besloot Wilders dat het bedrag in euro's het bedrag in guldens wordt. De facto is de boete dus gehalveerd. "Eurobedrag wordt guldenbedrag", twitterde Wilders. Pal na invoering van deze maatregel meldde de premier op twitter "Beboet. Terecht: 15 kilometer te hard gereden in bebouwde kom Ede. Bedrag: 102 GULDEN. Ontroerd en trots!"


Nederland heeft afgerekend met immigratiedruk. Gezinshereniging voor kansarmen is onmogelijk geworden. Het heeft geleid tot de 'België-route': je woont in België, laat je gezin naar België overkomen, maar werkt in Nederland. Asielzoekerscentra zijn omgedoopt in 'heenzendkantoren'. Nederland is zo onaantrekkelijk geworden voor immigranten, dat het gidsland is geworden: van Polen tot Australië, maandelijks melden zich in Den Haag parlementaire delegaties voor werkbezoeken.


Militairen die op vredesmissie waren, zijn teruggehaald en ingezet bij de grensbewaking. Minister Sietsma van vreemdelingen- en vertrekzaken heeft video's laten produceren die het beeld uitdragen en versterken: Nederland zegt 'nee' tegen immigranten. Hij en Wilders laten niet na om te herhalen: "Policor NL blaft tegen dit beleid, maar vindt het eigenlijk wel best dat de immigranten-tsunami is gestopt."


Nederland is verlost van de euro, maar over een Nexit hoor je Wilders niet meer. Hij luistert in deze kwestie ook naar het bedrijfsleven. Al die bedrijven die na de Brexit van Londen naar Amsterdam waren gekomen wilde niemand kwijt.


Wel herhaalt Wilders steeds zijn mantra dat Nederland in Europa vroeger het braafste, en nu 'het lastigste jongetje van de klas' is. Iedereen in Europa weet inmiddels wat 'knettergek' betekent. Zelfs de Franse president Le Pen had het onlangs in Brussel gezegd: 'Vous êtes complètement knettergek'.


De dwarse politiek is Nederlands plaats aan de Europese onderhandelingstafel zeer ten goede gekomen. De grote hervormingen van de EU (minder Brussel) kan Wilders bijschrijven op zijn eigen conto, en op dat van zijn euro-kritische ambt- en bondgenoten in Europa.


Europa is ook weer interessant geworden voor de kiezers. Wilders in Brussel, dat is theater dat je niet wilt missen. En Wilders zelf kan eigenlijk ook niet zonder de eeuwige vijand die EU heet.


'HET HAD ERGER GEKUND'


Commentaar in Trouw, december 2023


Deze website (en krant, voor de btw-verhoging op gedrukte media die ons de kop kostte), heeft Wilders' standpunten en beleid ten aanzien van immigratie en integratie steeds krachtig veroordeeld. Hij heeft met zijn roekeloze besluit om terug te keren naar de gulden en


zijn afkeer van Europese samenwerking de Nederlandse economie een flinke slag toegebracht. Wilders ontkent dat bij hoog en bij laag - maar de cijfers geven hem ongelijk. Zo wachten we nog altijd op de ruim 3000 gulden die iedere Nederlander er jaarlijks op vooruit zou gaan toen de euro werd afgeschaft. In de praktijk was er een achteruitgang van zeker 1000 gulden per jaar.


Wilders' aanhoudende populariteit is mede te danken aan de hernieuwde groei van de Nederlandse economie. En die is, anders dan Wilders wil toegeven, eraan te danken dat Nederland nog gewoon EU-lid is en profiteert van de economische voordelen van de EU. De omscholingsoperatie van buurtwerkers naar verpleeghuispersoneel had dan wel iets weg van dwangarbeid, maar heeft onmiskenbaar geleid tot een verbeterde zorg.


Wilders' grote kracht stoelt op zijn vermogen om steeds zijn standpunten te herzien, zonder dat het zijn populariteit aantast. Regelmatig laat hij de woorden 'toch wel' vallen. Bij RTL Boulevard zei Wilders dat de opwarming van de aarde 'toch wel' veroorzaakt wordt door de mens en dat daar 'toch wel' maatregelen tegen moesten worden genomen. Zijn omstreden opmerkingen in 2017, dat de AOW-leeftijd 'toch wel' op 67 jaar moest liggen, maakte hij in een interview met de Libelle over een heel ander onderwerp: de aanvraag bij Unesco om Zwarte Piet op de lijst van werelderfgoed te zetten.


Het is dezelfde stijl die Donald Trump liet zien in 2016 - hij ontving toen zelfs Al Gore, om met hem te spreken over opwarming. En iedereen herinnert zich natuurlijk de interland Nederland-Frankrijk, waarin de Marokkaans-Nederlandse voetballer Hammouti het winnende doelpunt maakte. Wilders zei desgevraagd na afloop dat sommige Marokkaanse Nederlanders een belangrijke bijdrage leveren aan de Nederlandse samenleving. Toch wel.


De verkoop van korans is verboden, maar veel moslims doen met succes een beroep op de clausule van 'wetenschappelijke bestudering'.


Hoe terecht ook het verwijt dat Wilders voortdurend 'draait', zijn kiezers rekenen hem dit niet aan. De tijd dat politici moesten waarmaken wat ze beloven ligt al ver achter ons - zo kijken veel kiezers niet naar de nieuwe generatie volkspolitici. Hoe meer bravoure voor de verkiezingen, hoe meer kiezers een afgezwakte versie van het beleid daarna voor lief nemen.


En dan is er nog iets. Veel Nederlanders waren geschokt door het aantreden van Wilders. Een Wilders die regelmatig over 'toch wel' begint, houdt de hoop levend dat het allemaal toch nog wel een beetje meevalt. En zo zit Wilders in een comfortabele positie: hij heeft een trouwe achterban die hem zijn 'gedraai' makkelijk vergeeft en krijgt af en toe het voordeel van de twijfel, mede ingegeven door het besef 'het had erger gekund'.


Ondertussen in almere


Wethouder Annette Raijer opeens 'bestuurselite'


Het was alsof ze zichzelf hoorde, maar dan vijftien jaar geleden. 'U laat de gewone mensen in de steek', hoorde ze, 'het is de wereld op zijn kop'. Raijer is als wethouder zorg degene met wie het ouderenparlement moet onderhandelen, maar als verantwoordelijke voor recreatie is ze ook degene die doordrukt er in Almere een pretpark komt in het Lumièrepark, waar ouderen op hun bankjes zo prettig van hun rust genieten. In 'Duckstad' kun je straks een duik nemen in Dagobert Ducks geldpakhuis vol onbruikbaar geworden euro's, en van de drie achtbanen - Kwik, Kwek en Kwak - roetsjen. Een krachtige economische impuls voor Almere, voorspellen de ramingen.


'Ik wil niet langer aan de zijlijn blijven roepen', had Annette Raijer zich in 2011 voorgenomen. Toen de kans zich voordeed om daadwerkelijk iets voor de burgers te dóen, toen ze de advertentie zag waarin de PVV kandidaten zocht voor de raadsfractie, had ze geen moment geaarzeld. De PVV sprak haar aan vanwege de vrijheid van meningsuiting: eindelijk een partij die zei waar het op stond. Een haatprediker is een haatprediker, een grootverdiener een grootverdiener.


Ze was destijds hartstochtelijk vóór meer inspraak voor burgers geweest, voor raadgevende referenda, voor de bevoegdheid van burgers om zelf de WOZ-waarde van hun woningen te bepalen. En daar stond ze nog steeds pal voor, ze wist nog heel goed hoe kwaad zij was geweest op politici die de uitkomst van een referendum naast zich neerlegden.


"Ik kan het onmogelijk iedereen naar de zin maken", zei Raaijer tot het ouderenparlement. "De PVV heeft in Almere veel voor u gedaan: gratis bussen voor 65-plussers, een nieuw verzorgingshuis, de verbouwing van het elitaire theater tot een musicalhal." Maar het referendum had klip en klaar uitgewezen dat het pretpark heel gewenst is, had Raijer aangevoerd. "Almere kent nu eenmaal meer jongeren dan ouderen." Nu was zij het die werd uitgemaakt voor 'bestuurselite'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden