PvdA wil het volle licht op de lobby's in Den Haag

PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester. Beeld anp

De PvdA wil dat helder wordt welke belangen van invloed zijn bij de totstandkoming van wetten. Nu is niet duidelijk met wie ambtenaren en bewindspersonen op de ministeries contact hebben bij het voorbereiden van wetten. Bij elke wet moet daarom een lobbyparagraaf komen waarin openbaar wordt welke belangen door wie zijn ingebracht en wat daarmee is gedaan.

De PvdA wil dat helder wordt welke belangen van invloed zijn bij de totstandkoming van wetten. Nu is niet duidelijk met wie ambtenaren en bewindspersonen op de ministeries contact hebben bij het voorbereiden van wetten. Bij elke wet moet daarom een lobbyparagraaf komen waarin openbaar wordt welke belangen door wie zijn ingebracht en wat daarmee is gedaan.

De PvdA-Kamerleden Lea Bouwmeester en Astrid Oosenburg lanceerden gisteren dit plan voor een 'transparante lobby' in de politiek. Het is nog maar een grove schets van waar het wat hen betreft heen moet. Zij wachten nu eerst de reacties af om later met een definitief uitgewerkt voorstel te komen.

Alle belangen aan bod
"Wij willen af van de schimmigheid rond de lobby's in Den Haag", zegt Bouwmeester in een toelichting. "Transparantie over de contacten met belangengroepringen en lobbyisten zal ambtenaren en bewindspersonen dwingen om in hun contacten alle belangen aan bod te laten komen."

"Niet iedereen heeft nu een gelijke kans op beïnvloeding. Grote sterke belangengroeperingen, zoals de werkgeversorganisatie VNO-NCW, worden altijd wel gehoord, maar dat gaat niet op voor kleinere belangengroepen. Het gaat ons niet om de lobbyisten zelf, maar om de lobbybelangen die bij de voorbereiding van wetten een rol spelen."

De twee PvdA-Kamerleden stellen ook voor internet-consultatie helemaal openbaar te maken. Bouwmeester: "Nu zijn die internetconsultaties geheim, tenzij de indiener erbij zegt dat het openbaar mag worden gemaakt. Dat is niet eerlijk. De een kan iets oneerlijks zeggen over de ander. Die kan zich daar dan niet tegen verdedigen."

Papieren tijger
Hun pleidooi voor transparantie geldt ook voor de Tweede Kamer. De Kamer heeft een openbaar lobbyistenregister. Wie zich daar laat registreren krijgt een pasje van de Tweede Kamer dat toegang geeft tot de wandelgangen.

Bouwmeester: "Dat register is een papieren tijger. Er staan zo'n honderd namen op, maar de meeste lobbyisten komen hier binnen zonder pas. Ze maken gewoon een afspraak met een Kamerlid. En daarnaast hebben alle oud-bewindspersonen en alle oud-Kamerleden een pasje. Die werken hier vaak als lobbyist."

"Ik las vandaag op Twitter al een interessant voorstel om daar wat aan te doen, namelijk om bij alle moties en wijzigingsvoorstellen duidelijk te maken waarom we daar voor of tegen zijn en welke belangenafweging we daarbij hebben gemaakt. Als we gedwongen zijn daarover open te zijn, dan zullen ook wij veel meer moeten gaan nadenken over de vraag met wie we contact hebben en wie we uitnodigen voor een gesprek."

Jack de Vries

De oud-staatssecretaris van defensie (van 2007 tot 2010) in het vierde kabinet-Balkenende trad in 2011 in dienst van het communicatieadviesbureau Hill & Knowlton. Het bureau behartigde onder meer de belangen van Lockheed, de Amerikaanse fabrikant van de JSF. Volgens de regels van het ministerie van defensie kon De Vries overigens als oud-staatssecretaris daarvoor geen lobby voeren.

De Vries was, voordat hij bij Defensie terechtkwam de grote man achter de electorale successen van Balkenende.

Mat Herben
Ook Herben, voormalig Kamerlid voor de LPF (2002 - 2006) maakte zich na zijn Kamerlidmaatschap sterk voor de JSF als opvolger van de F16. Vreemd is dat niet, want als fractieleider van de LPF, zorgde Herben er in 2002 voor dat zijn fractie deelname van Nederland aan het JSF-project steunde. Herben is een liefhebber van de luchtvaart. Zijn hobby is vliegtuigen spotten. Voor hij de politiek in ging werkte hij onder meer als hoofdredacteur voor de Defensiekrant.

Bert Bakker
Werkt als consultant bij het Haagse lobbybureau Meines & Partners. Daar is hij een collega van Ben Bot, voormalig diplomaat en oud-minister van buitenlandse zaken. Bakker, tot 2006 prominent Tweede Kamerlid van D66, zette zich de afgelopen jaren onder meer in voor de Next Generation-straaljager van de Zweedse fabrikant Saab Gripen als opvolger van de F16. Zoals inmiddels bekend waren zijn inspanningen tevergeefs. De keuze viel op de JSF van de Amerikaans vliegtuigbouwer Lockheed Martin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden