PvdA te elitair? Juist niet genoeg

Waardoor heeft de PvdA het niet goed gedaan bij de Europese verkiezingen? Volgens minister Plasterk omdat zijn partij te elitair is geworden. Maar is dat wel de oorzaak?

Het is langzamerhand een standaardreactie geworden bij de PvdA. Bij tegenvallende verkiezingsresultaten – en de sociaal-democraten hebben de afgelopen jaren wel wat electorale dreunen te verwerken gekregen – gaat een clubje mensen aan het werk om de oorzaken in kaart te brengen. Ook na de teleurstellend verlopen Europese verkiezingen van afgelopen donderdag, waarbij de PvdA drie van de zeven Eurozetels kwijtraakte, gaat dat weer gebeuren. Maar sociaal-democraten wachten niet met analyseren.

Oud-minister, en oud-kandidaatpartijvoorzitter, Jan Pronk wijt het aan het leiderschap. „Bos is een goede minister van financiën en een goede manager, maar hij is de afgelopen weken niet de leider van de PvdA geweest”, zei hij maandag in het radioprogramma ’Stand.nl’.

Ook heeft de PvdA in de campagne haar pro-Europese boodschap volgens Pronk onvoldoende uitgedragen. Zoals Peter van Heemst, oud-Kamerlid en fractievoorzitter in Rotterdam, afgelopen maandag in Trouw zei: „We hadden een genuanceerd verhaal dat verbleekte tussen de uitgesproken kampen.”

Nu zat lijsttrekker Thijs Berman bepaald niet in de makkelijkste positie. Bij de lijsttrekkersverkiezing bleek de PvdA diep verdeeld over Europa. Berman won die verkiezing maar net van zijn veel euro-kritischer tegenstrever Jacques Monasch.

Minister Ronald Plasterk van onderwijs zoekt daar de verklaring niet, en evenmin in het leiderschap van Wouter Bos, die gisteren zelf liet weten de oplossing te zoeken in hard aan het werk gaan en ophouden met navelstaren.

Volgens Plasterk is de PvdA te elitair geworden en te veel losgeraakt van de ooit natuurlijke achterban in de volkswijken. Dat laatste speelt de PvdA al een aantal jaren parten, naast het gegeven dat kiezers een stuk wispelturiger zijn geworden.

De vraag is of Plasterk gelijk heeft als hij het elitaire karakter van zijn partij aanwijst als oorzaak van het verlies bij de Europese verkiezingen. Tegenover de winst van de anti-Brussel georiënteerde PVV van Geert Wilders (van nul naar vier) staat de winst van GroenLinks en D66. Zij gingen van twee naar drie, respectievelijk van één naar drie zetels.

Aan de PVV is de PvdA donderdag maar weinig kiezers kwijtgeraakt. Veel meer verloren de sociaal-democraten aan D66 en GroenLinks. Beide zijn uitgesproken pro-Europees en steunen op een hoogopgeleid electoraat. Elitair, zou je kunnen zeggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden