PvdA-senaatsfractie kent meerdere 'Duivesteijntjes'

Voor de tweede keer is het Marleen Barth als PvdA-fractieleider in de senaat niet gelukt alle kikkers in de kruiwagen te houden. Drie van de veertien PvdA-senatoren trotseerden dinsdag de zware druk om voor het wetsvoorstel over de beperking van de vrije artsenkeuze te stemmen.

Vorig jaar lukte het Barth ook niet om met één kandidaat voor het Eerste Kamervoorzitterschap te komen. Twee vrouwelijke senatoren, die afgelopen dinsdag tot het dissidente minderheidskamp binnen de fractie behoorden, speelden ook toen een hoofdrol: Marijke Linthorst en Guusje ter Horst. Beiden wierpen zich op als kandidaat-voorzitter. Geen van beiden was bereid zich ten gunste van de ander terug te trekken. Het resultaat: geen van tweeën werd het, Ankie Broekers-Knol (VVD) werd met overgrote meerderheid én met forse steun vanuit de PvdA-fractie tot voorzitter verkozen. Linthorst had de voorkeur van fractieleider Barth. Zij is sinds juni vorig jaar eerste ondervoorzitter van de Eerste Kamer.

De derde PvdA-dissident is Adri Duivesteijn. Gisteren precies een jaar geleden hield hij tot diep in de avond de spanning erin of minister Stef Blok van wonen in de Eerste Kamer een meerderheid zou krijgen voor de verhuurdersheffing. Dat hing van zijn stem af. Uiteindelijk ging hij toch overstag.

In het licht van de jongste crisis is het pikant dat Linthorst al waarschuwde voor meer 'Duivesteijntjes' in de toekomst. Het komt wel vaker voor dat coalitiepartijen in de Eerste Kamer een voorstel van het 'eigen' kabinet niet steunen, schreef zij in het PvdA-blad Socialisme en Democratie. In een toelichting aan de krant BN DeStem zei zij: "We moeten gewoon ons werk kunnen doen: een voorstel nog eenmaal zuiver toetsen". En: "Het zal echt niet vooraf duidelijk zijn dat er 38 zetels voor en 37 tegen zijn, het hangt van de kwaliteit van de wet af." Dat is precies de lijn die zij ook dinsdagavond volhield: het wetsvoorstel puur inhoudelijk beoordelen op kwaliteit, zonder te letten op de politieke gevolgen. En zo werd ze zelf een 'Duivesteijntje'.

Ook Duivesteijn en Ter Horst baseren hun tegenstem op inhoudelijke gronden. Volgens de PvdA-senatoren wordt de macht van de zorgverzekeraars te groot. Bij Duivesteijn, die gisteren niet bereikbaar was voor commentaar, zou doorslaggevend zijn dat het voorstel een tweedeling aanbrengt in de zorg: volledig vrije artsenkeuze voor mensen met geld, en daarnaast een armenpolis, waarbij de verzekeraar alles bepaalt.

In VVD-kring klonk gisteren het verwijt aan het adres van Barth dat zij zeer amateuristisch te werk is gegaan voor en tijdens het beslissende debat. Zij had, zo luidt de kritiek, veel te laat door hoe ernstig de bezwaren van de drie waren. Ook zou zij de kans hebben verprutst om nog een derde termijn toe te voegen aan het debat, eventueel op een andere dag, zodat tijd kon worden gewonnen. Barth zelf was gisteren niet bereikbaar voor een weerwoord.

De vraag is of de drie senatoren überhaupt bereid zijn zich een bepaald stemgedrag te laten voorschrijven. Het gaat om stevige karakters. Guusje ter Horst trok zich vorige week terug als kandidaat op de PvdA-lijst voor een nieuwe termijn in de Eerste Kamer. Ze was op een onverkiesbare plaats gezet, naar eigen inschatting omdat ze te kritisch zou zijn. Adri Duivesteijn is notoir eigengereid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden