PvdA scheidt in veel gemeenten van GroenLinks

Leden van GroenLinks voor aanvang van het partijcongres eerder dit jaar. Beeld anp
Leden van GroenLinks voor aanvang van het partijcongres eerder dit jaar.Beeld anp

Lokale PvdA-afdelingen die met GroenLinks één partij vormden, kiezen er steeds vaker voor om met een eigen PvdA-lijst de strijd aan te gaan. Gedaan is het met lijsten als 'Progressieve Combinatie Noordwijk'. Vanaf volgend jaar is dat gewoon 'PvdA Noordwijk', 'D66 Noordwijk' en 'GroenLinks Noordwijk'.

Vanaf de jaren negentig vormden PvdA en GroenLinks, soms aangevuld met D66, in steeds meer gemeenten één partij. Een samenwerkingspartij, met één fractie, één programma, één gezicht. Voor sommige partijprominenten - Ineke van Gent van GroenLinks bijvoorbeeld, of Adri Duijvestein van de PvdA - waren dergelijke gemeenten voorbeelden van hoe het ooit ook landelijk zou moeten: één grote progressieve beweging, in plaats van vele kleine splinterfracties.

Eind jaren negentig waren er 20 combinatiefracties. In dit millennium nam het fenomeen gestaag toe: van 33 combinatiefracties in verkiezingsjaar 2002, naar 37 in 2006 en 41 in 2010. Maar nu keren de kansen. Sinds de verkiezingsuitslag van september vorig jaar, kiezen PvdA-leden er steeds vaker voor om met een eigen PvdA-lijst de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 in te gaan. Soms op het allerlaatste moment. Tot groot verdriet van het lokale GroenLinks.

Lat-relatie
"Ze voelen zich plotseling sterk bij de PvdA", zegt bestuurslid Roel Martens van GroenLinks Borne. "Dat komt door de verkiezingen. Dat kan niet anders." Martens is al een tijd betrokken bij de samenwerkingsplannen van GroenLinks en PvdA in zijn gemeente. "Het was nota bene op initiatief van het PvdA-bestuur hier ter plaatse dat we begonnen aan een intentieverklaring. Die was er eind vorig jaar, maar toen kwam het eigenlijk niet meer verder. Bij de PvdA was er een bestuurswissel. Daarna lag alles anders. Het nieuwe bestuur besloot de voorgenomen samenwerking opnieuw voor te leggen aan de leden. Die stemden tegen. Ja, de verkiezingen waren toen al geweest. Ik weet niet of die een rol hebben gespeeld, maar ik vermoed van wel."

Ook in de gemeente Eijsden-Margraten voelt GroenLinks zich beduveld. Sinds de twee gemeentes fuseerden, in 2012, vormden GroenLinks, D66 en PvdA een combinatiepartij. "De samenwerking ging goed. Het liep lekker", zegt Rob Hoenen, die namens de combinatie in de raad zat. Zonder dat er een politiek meningsverschil was, besloten de leden van de PvdA plotseling dat ze in 2014 zelfstandig de verkiezingen in zouden gaan. "Why, why, why?", zegt Hoenen teleurgesteld. Hij nam een radicaal besluit: als er een breuk op til is, dan maar meteen. Dus nu is hij de eenmansfractie van GroenLinks, al is de samenwerking met de PvdA nog wel hecht.

"Het is nu een lat-relatie geworden", zegt Hoenen. "Ik zie het ook om me heen, in andere gemeenten. De één na de ander houdt op met samenwerken. Er zijn veel echtscheidingen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden