PvdA moet uit het kabinet stappen

Wouter Bos heeft niets te zoeken in een kabinet dat gelovigen almaar in bescherming neemt.

Soms is het voorbij. De PvdA moet nu liefdevol de stekker uit dit kabinet trekken, een hand omhoog steken, Balkenende en Rouvoet even omhelzen om met opgeheven hoofd te vertrekken. De emmer druppelde namelijk langzaam vol. En hoewel PvdA’ers masochisten zijn, moet je de zweep van de christenen niet meer op je blote rug willen voelen.

Het was ongelukkig, dat de campagne ging over de keuze tussen Bos en Balkenende. Maar toen de stofwolken waren neergedaald, stonden ze allebei in hun nette pak naast de koningin. Dat was fout.

En dan die ruzies. Dat openlijke gekibbel. Het uitruilen. Als jullie dat Irak-onderzoek niet blokkeren, dan versoepelen wij het ontslagrecht niet. Zo ging het ook met het referendum voor het Europees Verdrag, met de JSF, met de kinderopvang. Pure koehandel. Alle geloofwaardigheid werd ondermijnd. En dat in een tijd, dat het vertrouwen in de publieke zaak al ’niet bijster groot’ was. Het kabinet werd ’een moetje’. Natuurlijk, een coalitie moet compromissen sluiten. Maar waarom moet de PvdA haar eigen nederlagen zo etaleren? Het CDA zwijgt, wanneer het iets niet binnensleept dat ze eerder beloofd hadden.

Ook het leiderschap was ver te zoeken. We wisten het, Balkenende is geen liefdevolle vader des vaderlands. Maar ook onze Wouter heeft vaak niet krachtig geopereerd. Dat was de tol van zijn dubbelrol als minister én partijleider. Dat gaat niet. Ook lijkt het alsof Wouter Bos bovenal een solide penningmeester wil zijn. Dat benadrukt hij overal. Wouter Bos beseft echter niet dat niemand lid wordt van een club, omdat er een erg goede penningmeester rondloopt. Soms liet hij even zijn tanden zien, zoals in de discussies over integratie, de vrijheid van meningsuiting en de embryoselectie. Maar hij beet nooit door. De vrijdenkende libertijn hield zijn sterkste arm op zijn rug. Dan is het lastig boksen.

Het is jammer dat daardoor emanciperende moslima’s en allochtone vrijdenkers zelden echt werden gesteund. Even bracht de vice-premier de vrije partnerkeuze te berde, maar de partij pakte het niet op. En Bos drong dus ook niet aan. Te weinig was men bereid het individu te beschermen tegen religieuze groepsdwang. Dit in weerwil van het uitstekende verkiezingsprogramma van de PvdA op dit punt en tot irritatie van veel emanciperende moslims.

In de beeldvorming werd de PvdA bijna de derde religieuze partij in het kabinet. Dat ’religieuze’ is de reden waarom de PvdA de rode tas moet pakken om dit kabinet te verlaten.

CDA en ChristenUnie hebben ideeën waar de PvdA zich verre van moet houden. Het begon al bij de formatie toen werd overeengekomen dat ambtenaren homo’s mogen weigeren te trouwen.

Maar vooral de laatste tijd beginnen de christenen ’weer praatjes te krijgen’. De wet op de smalende godslastering moest worden uitgebreid. Gelovigen moeten kennelijk extra bescherming krijgen. Dat vond eerst Donner en Hirsch Ballin deed hem dat na. Ook de blije reactie van de minister van justitie („Het recht moet zijn loop hebben”) op de arrestatie van Gregorius Nekschot gaf te denken. Voeg daarbij de actie van Balkenende om met een bodemprocedure Opinio kapot te maken en het is duidelijk dat de vrijheid van meningsuiting niet in goede handen is bij deze humorloze, rancuneuze christenen.

Vooral de ChristenUnie houdt er meningen op na die wij verafschuwen. Homo’s zijn niet welkom. Zoveel is duidelijk. Het advies van de commissie Cnossen is echter dusdanig wollig dat de partij homo’s kan weigeren een functie te bekleden. Dit kan echter niet met zoveel woorden worden gezegd, omdat de partij anders subsidie misloopt.

Interne partijkwestie? Misschien. Maar het zegt iets over het emancipatorisch karakter van de ChristenUnie.

Abortus. Euthanasie. Stamcelgenetica. Embryoselectie. Dat soort discussies was toch achter de rug? Het zijn ’onze’ verworvenheden. Dachten we. Wij meenden te weten dat zeventig procent van de Nederlanders niet gelovig is. Maar in dit kabinet ligt die verhouding andersom. Premier Balkenende verkondigde zelfs dat ’je zonder geloof niet kunt functioneren’. De PvdA verzet zich niet. Integendeel. Lillianne Ploumen, PvdA-partijvoorzitter, ziet religie als ’bindmiddel van de samenleving’. Ook Job Cohen gaf eerder aan religie als belangrijk moreel anker te zien.

Vroeger maakte de PvdA amok tegen gelovige dwingelandij. Nu zwijgt de partij en faciliteert zij reactionaire patriarchen. Waarom wordt niet duidelijk gezegd: bij ons staat de mens voorop?

De peilingen zijn ongunstig. Wie breekt, betaalt. Maar kan de PvdA qua zetels nog lager zakken? Misschien. Maar het is nu tijd voor principiële keuzes. Voor duidelijk zijn.

Wegwezen dus. Hergroeperen, visies op orde brengen, vitaliteit terugkrijgen en vooral weer mensen inspireren. En het braakliggend politiek terrein bewerken. Als Gods water dan weer over Gods akker stroomt, zullen er rooie, maar vooral progressieve en seculiere bloemen bloeien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden