PvdA moet bewegen of bijt anders in het zand

De PvdA lijkt in de kwestie Uruzgan standvastig door vast te houden aan het Nederlandse vertrek. Maar ze heeft zich in het woestijnzand vast gemanoeuvreerd. Nog even en ze kan geen kant meer op. Met politiek ongeluk.

Er zijn goede argumenten voor aanpassingen van de Nederlandse inspanningen in Afghanistan. Wij zijn een klein (maar rijk) land, met gering (maar kundig) personeel. Bondgenoten zouden ons meer kunnen bijstaan, de taken verlichten, en dat moet ook gebeuren.

Drie ’Afghaanse zaken’ zijn van belang. De Taliban komen veel sterker terug dan gedacht en om hen te bestrijden moeten er meer politiemensen en militairen in Afghanistan zelf worden opgeleid om de Taliban het hoofd te bieden. Om het vertrouwen van de Afghaanse burgers te winnen en hen bescherming te bieden moet er meer personeel, manschappen en tijd in ontwikkelingsprojecten worden gestoken. Het is ook in het eigenbelang van bondgenoten om de Amerikaanse president Barack Obama te steunen in zijn koers om in 2011 met het vertrek te beginnen. Maar eerst moet er een schepje bovenop, ook bij de bondgenoten.

De inbreng van de PvdA in dit kader dreigt zich nu te beperken tot een simpel ’nee’. Dat is jammerlijk, voor iedereen. De Nederlandse inspanningen worden geprezen om hun kwaliteit. Er wordt mee gezocht naar wegen en middelen om niet alleen met geweld te opereren, maar ook sociaal-economisch actief en effectief te zijn. Niet alles lukt, er vallen slachtoffers, en Nederlanders worden niet ontzien omdat ze goede werken verrichten. Zeker in een land als het onze, zou daarbij het begrip ’kapitaalvernietiging’ een gevoelige snaar moeten raken.

Vertrekken zou die kapitaalvernietiging, ook de sociale, al in gang zetten en die zou zeker door bendes met harde hand voltooid worden. Het is niet moeilijk je voor te stellen wat er gebeurt met ontwikkelingswerkers zonder militaire bescherming.

Voor een langer verblijf, en nog beduidend meer gestoeld op ontwikkelingssamenwerking, zou Nederland bredere bescherming, zowel met Afghanen als met eenheden van de bondgenoten, tot inzet van onderhandelingen kunnen maken. Dus: een verbreed en langduriger pakket, een beter over de landen gespreide bescherming, tijdgebonden en geplaatst in het perspectief van vertrek, min of meer parallel aan het tijdschema van Obama. Dat is wel heel wat anders dan de eenvoud van inpakken en wegwezen.

Een beetje politicus heeft aan handvatten zoals hierboven aangereikt, genoeg om verstarde situaties te doorbreken. Een politicus die een heikel probleem moet oplossen, wil eerst tijd creëren. Wouter Bos en Marriet Hamer kunnen dat doen: de moeizame ontwikkelingen in Afghanistan zelf, de effectiviteit van de Nederlandse aanpak én de nieuwe benadering van Obama geven daartoe voldoende argument. Bos en Hamer moeten en mogen op grond daarvan ruimte nemen om de opbouw in Afghanistan te continueren.

Tijd en ruimte, het is precies wat je nodig hebt in deze gevoelige, impopulaire aangelegenheid. Maar je moet het wel durven, en dat nu is weer vooral een binnenlands politieke kwestie. Onwil en angst voor gezichtsverlies of voor impopulaire maatregelen mogen het blikveld niet bepalen. We spreken hier niet over klein nationaal grut; de wereld is niet zo klein als Nederland groot is.

Bovendien: het loon van de angst zou zijn dat - bij volharding van de huidige posities - het kabinet breekt op deze kwestie. Je kunt op je vingers natellen dat dan de PvdA, wat het CDA betreft, voor jaren de woestijn ingestuurd zal worden. Vervolgens zal de operatie Uruzgan - de PvdA ten spijt - tóch verlengd worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden