PvdA-leden blij, maar nog niet tevreden

Illegalenquotum is van tafel, maar het asielbeleid kan volgens de achterban altijd humaner

Feest bij de PvdA-top, want het illegalenquotum is volgens hen van tafel. Partijvoorzitter Hans Spekman vierde het op Twitter en in de Tweede Kamer zeiden partijleider Diederik Samsom en PvdA-Kamerlid Marit Maij elkaar tevreden na: de jacht van de politie op illegalen is voorbij.

Maar is de achterban ook tevreden? Onder PvdA-leden brak dit voorjaar een opstandje uit nadat het beladen wetsvoorstel dat illegaal verblijf strafbaar stelt, naar de Kamer ging. In diezelfde periode pleegde een Russische asielzoeker zelfmoord in een cel waar hij ten onrechte in zat.

Het asielbeleid moest humaner, vond de PvdA-achterban. Aanvoerder van het verzet was Sander Terphuis, die in 1990 als Iraans vluchteling naar Nederland kwam en na zijn naturalisatie een Nederlandse naam aannam. Op een politieke ledenraad werd zijn motie met acht verbeterpunten aangenomen (zie kader).

Op alle acht punten ziet Terphuis 'in meer of mindere mate' vooruitgang. Met als jongste hoogtepunt het illegalenquotum, dat volgens hem nu echt van tafel is. Daarover zegt hij 'zeer tevreden' te zijn. "Er wordt nu in de wet vastgelegd dat de politie nimmer gericht op zoek mag gaan naar illegalen."

Verder is Terphuis blij dat vreemdelingen niet meer zestien uur per dag op hun cel hoeven te zitten. Eerder zegde staatssecretaris Fred Teeven (VVD, justitie) toe dat illegaal verblijf geen misdrijf wordt, maar een overtreding. Dat maakt dat hulp aan illegalen niet strafbaar wordt.

Maar kritisch is Terphuis ook. Volgens hem vermindert de staatssecretaris het aantal vreemdelingen in detentie niet. Hij brengt alleen het aantal detentiecellen terug vanwege bezuinigingen. "Teeven zegt: ik verlaag het aantal plekken van 2000 naar 933, maar volgens mijn laatste cijfers zitten er nu 915 vast."

Verder had Terphuis graag gezien dat Teeven een maximale termijn zou stellen aan het verblijf van vreemdelingen in de gevangenis. De Europese richtlijn is zes maanden, in bijzondere gevallen te verlengen naar 1,5 jaar. "Maar ik ken iemand die 2,5 jaar heeft vastgezeten."

Het is te vroeg om nu te zeggen dat de buit binnen is, vindt Terphuis. Want de wet die illegaal verblijf strafbaar stelt, is nog steeds in de maak. Uitgeprocedeerde vreemdelingen kunnen zo een boete krijgen. Deze wet vormde juist de aanleiding voor Terphuis' protest. Illegalen kunnen volgens hem niet schuldig zijn enkel omdat zij hier illegaal zijn.

De partijtop van de PvdA mag zich dan opgetogen tonen, voor Terphuis is de strijd nog niet voorbij. "Mijn missie houdt niet op. Als je het hebt over een humaner asielbeleid, zijn we er zeker nog niet, maar ik zie het geheel als een goede stap."

De eisen van de PvdA-achterban
1. Maak het makkelijker om vreemdelingen die echt niet terug kunnen keren naar hun vaderland, een verblijfsvergunning te geven.

2. Zet een illegaal niet in de cel enkel omdat hij hier illegaal verblijft.

3. Maak van illegaal verblijf in Nederland geen misdrijf.

4. Maak hulp aan een illegaal niet strafbaar voor de hulpverlener.

5. Schaf het illegalenquotum af.

6. Verbeter de vreemdelingen-detentie, vooral de medische zorg.

7. Zorg dat het aantal vreemdelingen in detentie afneemt.

8. Voorkom dat vreemdelingen langdurig in de cel worden gezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden