PvdA kiest voor pragmatisme, nieuw kabinet regelt de hogere lerarensalarissen

Lodewijk Asscher (PvdA) arriveert op het Binnenhof voor het begrotingsoverleg. Beeld ANP

PvdA-leider Lodewijk Asscher stond dinsdagavond voor de keuze: het volle pond blijven eisen over de lerarensalarissen, of genoegen nemen met wat politiek haalbaar is? 

Hij pakte de telefoon. En belde met de leiders van D66 en de ChristenUnie, die binnenkort waarschijnlijk gaan regeren. Na die twee telefoontjes was zijn keuze gemaakt.

De PvdA koos voor pragmatisme, en blijft in het demissionaire kabinet, maakte Asscher dinsdagavond bekend. De crisis met regeringspartner VVD is bezworen. Twee maanden lang dreigde de PvdA uit het kabinet te stappen als er vóór Prinsjesdag geen extra geld kwam voor hogere salarissen in het basisonderwijs. Toch bleek dat de partij zover toch niet wil gaan.

Inspanningsbelofte

In plaats van het zittende kabinet, zoals de PvdA wilde, gaat het komende kabinet nu regelen dat leraren in het basisonderwijs beter betaald krijgen. Een bedrag is nog niet afgesproken, daarover wordt de komende weken nog stevig onderhandeld. 

De PvdA heeft van premier Rutte (VVD) een ‘inspanningsbelofte’ gekregen. Rutte gaat zich bij de kabinetsformatie sterk maken om extra geld te regelen voor de leraren. Ook D66 en de ChristenUnie zijn bereidwillig – mits ze langer de tijd krijgen en niet deze week al hoeven beslissen. “De salarissen van leraren in het basisonderwijs gáán omhoog”, vatte Asscher de onderlinge afspraken samen. Alleen neemt het politieke besluit langer tijd. Premier Rutte belooft dat er ‘substantieel’ iets wordt gedaan aan de arbeidsvoorwaarden voor de leerkrachten. Een bedrag wil hij niet noemen. Het gaat al snel om meer dan 200 miljoen, in de praktijk.

Het geld komt nog in de begroting van het vertrekkende kabinet te staan. Wanneer, dat is onduidelijk. Het kan zelfs nog tot november duren. Een algemene salarisverhoging lijkt niet zo kansrijk; als het aan de komende regeringspartijen ligt zal het geld eerder naar specifieke groepen gaan, bijvoorbeeld ervaren leerkrachten of leerkrachten die bijzonder presteren.

Juist de partijen die nu onderhandelen over een nieuw kabinet, hebben een grote rol gespeeld in deze afloop. Asscher kon hoog of laag springen, hij bleek niet om de toekomstige regeringspartijen heen te kunnen. “Ik heb moeten accepteren dat zij zover nog niet zijn”, aldus de PvdA-leider.

De afgelopen weken, bij koortsachtig overleg binnen het kabinet, was een akkoord over de lerarensalarissen al dichtbij, maar premier Rutte heeft een lastige voorwaarde: aan de ‘formatietafel’ moest ook steun zijn voor hogere lerarensalarissen. Die steun was er nog niet. Aan de formatietafel wezen CDA, D66 en ChristenUnie de zaak liever terug naar het kabinet. Zo bleef Asscher rondjes draaien.

Vandaar de telefoontjes met Alexander Pechtold van D66 en Gert-Jan Segers van de ChristenUnie. Van die twee partijen kan de PvdA inhoudelijk het meest steun verwachten voor hogere lerarensalarissen. Asscher kreeg bij hen geen harde toezegging los. Toch had hij na die telefoongesprekken het vertrouwen dat de PvdA hulp gaat krijgen.

Wat ook hielp: geen van de betrokken partijen wilde een kabinetscrisis. Een nieuw kabinet kan de PvdA in een komende periode af en toe nog nodig hebben. Ook dat heeft de afgelopen dagen meegespeeld. Niet alleen de lerarensalarissen, maar ook het aanzien van de politiek stond op het spel. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden