Politiek

PvdA heeft genoeg van marktwerking

Lodewijk Asscher en Diederik Samsom hebben in hun rol als minister en fractieleider invloed gehad op het concept-programma. Kamerlid Jacques Monasch is daar zeer verbolgen over. Beeld anp

Niet de markt, maar de mens. Dat is, heel kort gezegd, de boodschap van het nieuwe verkiezingsprogramma van de PvdA. Het rekent af met het marktdenken in de publieke sector en stelt daar de mens en de samenleving tegenover. Want de mens is geen consument, maar een burger.

De PvdA presenteerde haar concept-verkiezingsprogramma vanavond in Rotterdam. Het marktdenken vraagt om bezinning, schrijft de commissie onder leiding van voormalig staatssecretaris Wim Meijer. Overheid en publieke sector moesten doelmatiger, maar op een aantal terreinen is dat 'doorgeslagen', vooral waar maatschappelijke waarden en vaardigheden 'te zeer in geld zijn uitgedrukt'.

De keuze tegen de markt, staat het scherpst beschreven in de plannen voor de zorg. Zorgverzekeraars krijgen van de PvdA weer een publieke taak, ze mogen niet meer concurreren. Er komt een uniforme polis voor de basisverzekering, en daar mogen zorgverzekeraars geen reclame meer voor maken. De PvdA wil ook af van het eigen risico.

Met de voorstellen voor de zorg zit de PvdA dichter bij de SP met haar nationale zorgfonds dan bij de VVD, de coalitiepartner die dit kabinet de minister voor volksgezondheid leverde, Edith Schippers. Zij zelf relativeert de marktwerking maar bij de PvdA is daar veel ongenoegen over. Die wordt nu verwoord in dit concept-programma, dat ook op andere terreinen een nogal linkse inslag heeft. Met die inhoudelijke verwijdering van de VVD hoopt de PvdA de teleurgestelde kiezer terug te winnen.

100.000 nieuwe banen

De PvdA bracht haar programma gisteren naar buiten in een bijzondere setting. Ook bij andere partijien speecht bij deze gelegenheid de politiek leider. Die heeft de PvdA wel: Diederik Samsom. Maar Samsom moet nog strijden voor de positie van lijsttrekker, een verkiezing waaraan ook Lodewijk Asscher, Jacques Monasch, Pelle Oosting en Gerard Bosman meedoen. Dus spraken alleen voorzitter Hans Spekman en Wim Meijer.

In de marge reageerde Diederik Samsom wel op de oproep van de politiek leider van Groenlinks, Jesse Klaver, voor progressieve samenwerking met PvdA, SP en D66. Samsom vindt progressieve samenwerking logisch. Volgens hem zouden de fracties van PvdA en GroenLinks wel kunnen fuseren. Daar is over gepraat, aldus Samsom. Klaver liet in Nieuwsuur weten niet achter een fusie te staan.

In het programma is traditioneel veel aandacht voor werk. De PvdA wil er in de publieke sector 100.000 banen bij. Deze conciërges, schoolassistenten, toezichthouders in het openbaar vervoer, krijgen 100 tot 120 procent van het minimumloon.

Het verkiezingsprogramma heet 'een verbonden samenleving'. Vertrouwde samenlevingsverbanden zijn weggevallen, het individu is het uitgangspunt, maar 'de onzekerheden en spanningen in onze tijd vragen er ook om meer en beter te investeren in wat ons allen bindt.' Veel verwacht de PvdA van initiatieven van onderop: de energiecoöperaties krijgen voorrang bij het gunnen van windmolenparken, buurtcoöperaties kunnen een bibliotheek redden, zorgcoöperaties geven vorm aan de zorg dichtbij huis. Door grootschaligheid te stoppen en nadruk te leggen op kleinschaliger burgerinitiatieven, moeten burgers weer vertrouwen krijgen in het land dat volgens de PvdA een van de beste landen ter wereld is om in te leven.

In hun rol als fractieleider en minister hebben Samsom en Asscher invloed gehad op het concept-programma. Kamerlid Monasch - geen onderdeel van de PvdA-top - is daar zeer verbolgen over. Hij wil het programma nog op punten kunnen veranderen mocht hij in december worden gekozen. Het PvdA-congres stelt het definitieve programma half januari vast. Het gaat nu de partij-inspraak in.

Andere onderdelen van het concept-verkiezingsprogramma

- Meer agenten die gespecialiseerd zijn in bestrijding van racisme
- Anoniem solliciteren wordt norm bij overheid en (semi)publieke instellingen
- Wet normering topinkomens gaat gelden voor alle werknemers in (semi)publieke sector
- Wietteelt wordt legaal
- Bankbelasting wordt verhoogd
- Minimumloon voor zzp-ers
- Recht op vierdaagse werkweek van 9 uur
- AOW-leeftijd wordt flexibel
- Bedrijven moeten beloningsverhouding tussen top en laagste inkomens publiceren
- Wettelijk verbod op beloningsverschil tussen mannen en vrouwen
- Publiek gefinancierd leerrecht voor mensen zonder hbo- of academische opleiding
- Lestaak leraren gaat terug naar 20 uur per week
- Medisch specialisten gaan spreekuur houden in de wijk
- Minimumnorm voor het aantal zorgverlener
- Sportverenigingen mogen professionele kracht aanstellen
- Huur naar draagkracht voor sociale huurwoningen
- Een landelijk systeem voor milieuvignetten voor steden met milieuzones
- Meer geld naar Defensie, ook om missies in het buitenland te betalen
- 0.7 procent van het bruto nationaal product gaat naar ontwikkelingssamenwerking
- Drie maanden betaald ouderschapsverlof voor vaders en partners

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden