PvdA'ers boos om toezicht Turkse clubs

Asscher vermoedt dat 'de druk en invloed vanuit Turkije en de Turkse overheid onverminderd groot' zijn op Turkse Nederlanders. Beeld anp

Met zijn besluit om Turkse organisaties jarenlang scherp in de gaten te gaan houden, heeft minister Lodewijk Asscher (PvdA, integratie) zich de woede op de hals gehaald van de Turkse PvdA-Kamerleden Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk. Zij vinden dat hun eigen minister zich laat leiden door 'bevooroordeeldheid' jegens deze organisaties, zoals de Gülenbeweging en Milli Görüs.

Reden voor Asschers bemoeienis vormt een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau dat erop wijst dat de Turks-Nederlandse gemeenschap in zichzelf is gekeerd. Meer dan andere migrantengroepen zijn ze gericht op hun herkomstland, laten ze zich voeden door Turkse media en onderhouden ze vooral contacten met de eigen groep.

Dat past niet bij Asschers integratie-ideaal. Integreren betekent inburgeren, vindt hij. Wie succesvol wil zijn in Nederland, moet het vizier open op het nieuwe land richten, en zich niet laten leiden door ideeën en organisaties uit het herkomstland. Dan maakt iemand zich de Nederlandse waarden nooit echt eigen.

'Lange arm'
Asscher vermoedt dat 'de druk en invloed vanuit Turkije en de Turkse overheid onverminderd groot' zijn op Turkse Nederlanders. Hij wijst in een recente brief op Diyanet, het Turkse Directoraat voor Religieuze Zaken dat vanuit Istanbul zo'n 150 Nederlandse moskeeën aanstuurt. Deze 'lange arm van Turkije' kan de integratie van Turken in Nederland in de weg staan, meent Asscher.

Omdat de PvdA-minister nu slecht zicht heeft op de precieze rol en invloed van dergelijke Turks-islamitische organisaties in Nederland, vindt hij het 'noodzakelijk' om er een aantal in elk geval de komende vijf jaar in de gaten te houden. Het gaat naast Diyanet om Milli Görüs, de Süleymanci- en de Gülenbeweging.

Dat toezicht schiet de Turkse PvdA-Kamerleden Kuzu en Öztürk in het verkeerde keelgat. Tegenover de Turks-Nederlandse nieuwssite Haber.nl verwijten ze Asscher dat hij met zijn twijfels naar buiten is getreden, in plaats van in beslotenheid met de organisaties in gesprek te gaan. Die clubs werken volgens de Kamerleden transparant en hebben alle medewerking verleend tijdens eerder onderzoek van Asscher.

Ook de Islamitische Stichting Nederland (ISN), de lokale tak van Diyanet, vindt nader onderzoek overbodig. Want hoezo niet transparant? We hebben websites gebouwd, lezingen en conferenties georganiseerd over de Gülenbeweging en houden open dagen bij onze moskeeën.

Kritiek
Ahmed Marcouch, PvdA-integratiewoordvoerder, nam gisteren ferm afstand van de woorden van zijn fractiegenoten. "Als die uitspraken zijn gedaan, dan deugen ze niet", zei hij in een debat over de organisaties. Hij roemde de minister omdat deze 'de vinger op de zere plek' durft te leggen. Zonder pijn geen verandering.

Asscher houdt ondanks de kritiek voet bij stuk. Hij zei in het debat zijn toezicht niet te zien als teken van wantrouwen, maar juist van betrokkenheid. De Turkse clubs kunnen 'bondgenoten' zijn in de strijd tegen radicalisering. Zij kunnen jongeren in hun achterban tegengeluiden laten horen. Hen weerbaar maken.

Hoe Asscher dat toezicht precies voor zich ziet, liet hij in het midden. Wel wilde hij af van het beeld dat hij de AIVD op de Turkse verenigingen afstuurt. "Er zitten geen mensen met gaatjes in de krant in theehuizen." Waarna SP'er Sadet Karabulut, beducht voor de lange arm van Turkije, klaagde dat dat toezicht dan wel niet verder zou gaan dan wat 'klessebessen' met de clubs.

Eigen onderzoek naar opvatting jeugd over IS

Vindt 90 procent van de Turks-Nederlandse jongeren moslims die in Syrië strijden helden? En vindt 87 procent van hen het goed dat Nederlandse moslims terreurgroepen als IS steunen? Kamerleden én minister Asscher knipperden even met hun ogen toen ze deze week de uitkomsten van een Motivaction-enquête zagen, gehouden onder zevenhonderd Turkse en Marokkaanse jongeren. Schokkend en verontrustend, vinden ze. Tegelijk vragen ze zich af hoe het kan dat deze jongeren democratie erg waarderen en het kalifaat juist verwerpen. Daarom gaan zowel de Kamer als Asscher de opvattingen van Turkse jongeren onderzoeken. De Kamer wil in gesprek met deskundigen; Asscher gaat bekijken waar deze ideeën vandaan komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden