partijcongres

PvdA'ers: Aanval op PVV pittig en terecht

Beeld anp

De keiharde aanval PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher op de PVV is bij de achterban op het congres in Utrecht, heel goed gevallen. "Pittig en terecht", verwoordt Lieke Kuiper, voorzitter van de Jonge Socialisten, een breder gedeeld gevoel van actieve PvdA'ers.

De nieuwe lijsttrekker waarschuwt zaterdag in Trouw dat Geert Wilders de rechtsstaat ondermijnt. De PVV gooit met zijn aanvallen op rechters en het parlement, met vuurwerkbommen op de rechtsstaat en de parlementaire democratie, aldus Asscher. Hij roept mensen op niet apathisch toe te kijken, maar in actie te komen - op zijn minst door te stemmen. "Want de grootste partij op links zijn de thuisblijvers."

"Het is heel belangrijk dat juist de PvdA zich uitspreekt hoe mensen met elkaar om moeten gaan", zegt Lieke Kuiper van de Jonge Socialisten. "Dat gaat ook over normen en waarden, over de rechtsstaat."

Of het strategisch handig is groot te worden door je tegen anderen af te zetten, dat doet er volgens haar niet toe. "Mij gaat het niet om strategie. Je moet altijd opkomen voor je idealen, dat is de beste strategie. De peilingen zijn veel minder relevant." In die peilingen scoort de PvdA, nu tweede partij in de Kamer, al tijden slecht. De PvdA heeft er bij de lijsttrekkersverkiezingen, die Asscher won van Diederik Samsom, wel 3600 leden bijgekregen.

'Asscher maakt helder waar de PvdA staat'

Hans Blom, adviseur van de statenfractie in Utrecht, vindt het strategisch juist heel verstandig wat Asscher doet. "Je maakt op deze manier helder waar de PvdA staat. Zo vanzelfsprekend is het dus niet dat een partij voor de parlementaire democratie en de rechtsstaat opkomt."

Bijkomend voordeel vindt Blom, dat Asscher de agenda van de PvdA hiermee verbreedt. Het moet de sociaal-democratie niet alleen gaan om sociaal-economische onderwerpen en duurzaamheid, maar ook om immateriële thema's, vindt de Utrechtse PvdA'er. "Dit moet zeker een element zijn om ons er weer bovenop te helpen."

'PvdA kan niet aan de zijlijn staan'

Ook William Moorlag uit Groningen staat vierkant achter Asschers aanval op de 'uitholling van de rechtsstaat' die ook Moorlag bij de PVV bespeurt. De Groninger staat op nummer 9 op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer, die zondag officieel wordt vastgesteld.

Hij gaat de landelijke politiek in vanwege 'het onrecht' dat Groningers wordt aangedaan wegens de gaswinning, die aardbevingen veroorzaakt. Maar de zorg over de verharding en polarisatie in de samenleving is een tweede, hem zeer aangelegen reden. Hij was gedeputeerde in Groningen. In het noord-oosten van zijn provincie heeft hij kiezers via de SP naar de PVV zien gaan. Is dit een verhaal waarmee hij hen terug kan winnen? "Ja, we moeten zuinig zijn op de rechtsstaat. Dat kan ik uitleggen", zegt Moorlag. "Maar in Oost-Groningen hou ik het simpeler. Daar zeg ik: we moeten het samen doen, en de PvdA kan niet aan de zijlijn staan."

'Beter uitgaan van ons eigen verhaal'

Het 'eigen PvdA-verhaal' staat ook bij Diana Roeten uit Venlo voorop. In de geboortestad van Geert Wilders zijn hele wijken van de PvdA naar de PVV gestapt. "Natuurlijk verdient de rechtsstaat bescherming", zegt PvdA-lid Roeten. "Maar we kunnen beter uitgaan van ons eigen verhaal dan dat we schoppen tegen anderen. Daar ben ik sowieso niet zo van."

Kiezers terugwinnen gaat in Venlo noch Groningen makkelijk worden, verwachten de PvdA'ers. Groninger Moorlag: "Natuurlijk is het een moeilijk verhaal. Maar alleen dooie vissen drijven met de stroom mee."

Partijvoorzitter Hans Spekman. Beeld anp

Verkiezingscongres

Ook de PvdA maakt zich niet langer sterk voor een correctief referendum. De leden van de partij schrapten het streven naar zo'n bindende uitspraak van de kiezer zaterdag uit het verkiezingsprogramma.

Partijvoorzitter Hans Spekman hield op het verkiezingscongres in Utrecht nog een vlammend betoog om het programmapunt te redden, maar een nipte meerderheid van zijn partijgenoten was daarvoor ongevoelig. Wel besloot het congres andere vormen van directe democratie te gaan onderzoeken.

Het referendum is, sinds de kiezer zich afgelopen voorjaar tegen het Europees samenwerkingsverdrag met Oekraïne keerde, bij meerdere partijen uit de gratie. Ook GroenLinks liet de correctieve volksraadpleging onlangs vallen.

Zowel de PvdA als GroenLinks waren ooit groot voorvechter van het referendum. Ze namen in 2014 enkel genoegen met de raadgevende variant, waarvan het Oekraïne-referendum het eerste voorbeeld was, omdat de bindende volksraadpleging niet haalbaar bleek.

Eerder op de dag besloten de leden dat de partij toch weer de verkiezingen ingaat met een pleidooi voor een ruim kinderpardon. De eis dat kinderen meewerken aan hun uitzetting wordt als het aan de partij ligt geschrapt. De partijleiding wilde daar tijdens de bijna afgelopen kabinetsperiode niet aan, maar zwichtte.

De partijtop staat onder zware druk om ook volgende week al in te grijpen om de kinderpardonregeling te versoepelen. Anders verliest de partij de steun van veel leden in de verkiezingscampagne, dreigen pleitbezorgers van een ruimer pardon.

Om etnisch profileren tegen te gaan, wil de PvdA stopformulieren voor de politie invoeren. Daarop moeten agenten invullen waarom ze iemand staande houden. Minister Ard van der Steur (veiligheid en justitie) ziet er niets in, maar in het buitenland werken deze formulieren volgens de voorstanders heel goed.

De leden pasten het verkiezingsprogramma ook aan de wensen van de nieuwe lijsttrekker Lodewijk Asscher aan. De partij pleit nu voor de aanpak van oneerlijke arbeidsmigratie en het zwaarder belasten van bedrijven en de rijkste Nederlanders. Het geld dat dat oplevert komt ten goede aan de ouderenzorg en aan belastingkortingen voor werknemers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden