Opinie

PvdA en CDA moeten op zoek naar wat hen bindt

Het boek van Sybrand Buma (CDA). Beeld ANP
Het boek van Sybrand Buma (CDA).Beeld ANP

Beide volkspartijen delen veel waarden en uitgangspunten. Zorg dat die doorklinken in een nieuw kabinet.

De afgelopen maanden is een twintigtal leden van PvdA en CDA een aantal malen bijeen geweest in het zogeheten Vredenburgberaad om met elkaar te spreken over de vraag waarom samenwerking tussen beide partijen op nationaal niveau in coalitieverband veelal stroef verliep en hoe toekomstige samenwerking vruchtbaarder kan plaatsvinden.

Gedurende hun beraad namen de deelnemers aan het Vredenburgberaad met grote instemming kennis van verklaringen van de leiders van CDA en PvdA. Op 5 juli zei CDA-fractieleider Van Haersma Buma in NRC Handelsblad zaken te willen doen met de PvdA om de crisis te bestrijden. Op 7 juli zei PvdA-fractievoorzitter Samsom in Trouw, gevraagd naar mogelijke samenwerking na de verkiezingen: "Het CDA en de PvdA zijn de enige partijen die nog de ambitie hebben deze samenleving bij elkaar te houden. We zijn allebei volkspartijen en emancipatiepartijen."

Ook wij willen vooruit kijken, maar ook leren van eerdere ervaringen. Het beraad heeft daarom geprobeerd de oorzaken van de stroef verlopen samenwerking op nationaal niveau te analyseren.

De strijd om de kiezersgunst in het centrum lijkt een belangrijke verklaring. Beide partijen zijn rivaliserende volkspartijen die zich rond het midden van de Nederlandse politiek positioneren. Maar daar komt nog iets bij. Beide volkspartijen komen voort uit sterk moreel geladen tradities. Stijlverschillen worden soms geladen met morele oordelen.

Wederzijdse allergieën verdwijnen niet vanzelf. Het Vredenburgberaad roept op gevoeligheden onder woorden te brengen en op alle niveaus bespreekbaar te maken. De deelnemers aan het beraad hebben niet de ambitie de politieke verschillen tussen PvdA en CDA te overbruggen. Wel bepleiten wij in het onderlinge gesprek vaker de waarden en uitgangspunten te betrekken van waaruit men politiek bedrijft. Dat kan tot meer begrip en wederzijds respect leiden.

Van oudsher hebben onze politieke stromingen mensen van allerlei opleidings- en welvaartsniveaus kunnen binden. Dat zorgde voor samenhang in de samenleving. Er is nu een groeiende kloof zichtbaar die voor een belangrijk deel samenhangt met het opleidingsniveau. Onze beide partijen zijn partijen geworden voor mensen die nog wel greep hebben op hun eigen leven, die profijt trekken van de globalisering en die zich daarin thuis voelen. Voor grote groepen in de samenleving geldt dat niet. Ze hebben naar hun gevoel geen greep meer op hun leven. Hun zorgen moeten wij opzoeken, hun gevoelens moeten wij tot de onze maken en hun problemen moeten wij, samen met hen, aanpakken.

Polarisatie in de zin van het beklemtonen van verschillen met andere partijen, ook tussen de sociaal-democratie en christen-democratie, wijzen wij niet af. Tegelijk moeten we zoeken naar wat ons bindt, zowel inhoudelijk als wat betreft de stijl van politiek bedrijven. Inhoudelijk gaat het bijvoorbeeld om het belang dat wij nationaal en internationaal hechten aan de rechtsstaat, het gemeenschapsdenken, een degelijke overheid, het belang dat wij hechten aan goede zorg, goed onderwijs en goede sociale voorzieningen en de weerstand tegen voortdurende schaalvergroting en commercialisering.

Onze beide partijen zouden aan deze oproep gehoor geven door de gedeelde waarden en uitgangspunten zoveel mogelijk door te laten klinken tijdens de verkiezingscampagne en coalitieonderhandelingen. Een goed middel daartoe is dat zij elkaar op de hoogte houden van ieders positie in de coalitieonderhandelingen, zoekend naar mogelijkheden deze waarden en uitgangspunten te versterken in de nieuwe kabinetsperiode.

Dit is een verkorte tekst van de oproep van het Vredenburgberaad. De volledige tekst is te lezen op www.Zingeving.net

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden