Pure perfectie van Joyce DiDonato

klassiek

DoelenKwartet/ Ralph van Raat Thomas Adès ***

De Engelse componist Thomas Adès (1972) wordt wel de 'nieuwe Benjamin Britten' genoemd. Inderdaad zijn er parallellen: de succesvolle Adès is concertpianist, liedbegeleider en veelzijdig componist, die eigentijdse klanken en technieken met idioom uit voorbije eeuwen combineert. Het DoelenKwartet wijdde met pianist Ralph van Raat een programma geheel aan zijn kamermuziek.

Van 'Darknesse visible' uit 1992, door Van Raat met veel sfeer vertolkt, is het notenmateriaal volledig gebaseerd op een lied van John Dowland uit 1610. Adès rafelde melodie en harmonie surrealistisch uit elkaar over de volle breedte van het klavier, met toonherhalingen en grillige dynamische contrasten.

Ook in 'Arcadiana', een zevendelige suite voor strijkkwartet, speelt muziek uit het verleden een rol, maar in dit geval als idee, niet als bewerking. In het openingsdeel 'Venezia notturna' bijvoorbeeld klinken flarden van een romantisch gondellied, omlijst door eigenaardige flonkeringen, teweeggebracht doordat de strijkers microtonen spelen. Grote uitdrukkingskracht kreeg 'Albion', een statig, laatromantisch adagio. Qua samenspel en ritmische beheersing vraagt het complexe en ietwat rommelige 'Arcadiana' bijzonder veel van de vier strijkers. Vaak moeten ze zonder vibrato spelen; vooral eerste violist Frank de Groot had veel flageoletten in zijn partij staan.

Homogener bleek het bijna twintig jaar later gecomponeerde 'The Four Quarters' (2010-2011). In dit werk geen verwijzingen naar oudere muziek. Des te meer viel te genieten van Adès' vermogen structuur te scheppen. Een bijzonder knappe prestatie leverde het kwartet in het tweede van de vier delen, 'Serenade: Morning Dew', dat grotendeels voortraast in uiterst pittige ritmiek. Overigens roept dit geen associaties op met de in de titel gesuggereerde morgendauw!

In Adés' 'Piano Quintet' voegde Ralph van Raat zich bij het Doelenkwartet. Dit was het meest klassieke deel van de avond, bijna 'Brahms met eigentijdse noten', met daarnaast een vol-romantisch thema. Dit nogal cerebrale werk overtuigde in deze uitvoering weinig, mede doordat de dikkige klank van de vleugel zich niet organisch in de helle, soms zelfs schrille strijkersklank liet voegen. Een klank die ook niet altijd perfect zuiver was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden