Purcell: 'Raise, aise the voice'

UTRECHT - Oud en nieuw. Het is een combinatie die bij het Nederlands Kamerkoor al heel lang bestond. Sweelinck of Swingle, het is de zangers om het even. Al jaren laten zij met overtuigend gemak horen dat de menselijke stem heel goed in staat is zowel oude als nieuwe muziek op verantwoorde wijze ten gehore te brengen.

Zij leveren het overtuigende bewijs tegen de veel gehoorde stelling dat moderne muziek funest voor de stem is. Nu het Festival Oude Muziek een nieuwe koers gaat varen, was het haast onvermijdelijk dat het Nederlands Kamerkoor aan dit Festival zou deelnemen.

Woensdagmiddag traden de kameleontische zangers (voor dit concert alleen de mannen) aan in de Jacobikerk, waar zij onder leiding van Paul Hillier een intrigerend programma zongen. In een boeiende mix werden bruggen geslagen tussen de twaalfde, de vijftiende en de twintigste eeuw. Hoofdmoot van het concert vormde de mis 'Ecce ancilla Domini' van Guillaume Dufay. Het ordinarium van de mis werd doorregen met de gregoriaanse gezangen waarop Dufay zijn mis baseerde, met mystieke gezangen van Adam de Saint-Victor en muziek van Francis Poulenc.

Het geheel was een bijzonder geslaagde dwarsdoorsnede van acht eeuwen Franse koormuziek. De overtuiging waarmee het programma gebracht werd, herinnerde aan een concert van het Rotterdams Philharmonisch Orkest waarin onder leiding van Marc Minkowski op verbluffende wijze de muziek van de barokke Rebel gekoppeld werd aan die van de rebelse Ravel.

Ook Dufay en Poulenc verdroegen elkaar wonderwel in de volgestroomde Jacobikerk. De zoete samenklanken van Poulencs 'Quatre petites prières de Saint François d'Assise' stroomden als een soort akoestische verkenning voor Dufays muziek door de gewelven van de kerk.

Met gesloten monden werden als begeleiding orgelklanken geïmiteerd, die schitterend mengden met de gezongen teksten. Poulenc houdt het prachtig harmonisch (ook in het later gezongen 'Laudes de Saint Antoine de Padoue'); hij mengt de katholieke zoetheid sporadisch met bitterzoete dissonanten en schijnt zich voortdurend bewust te zijn geweest van de muziek van zijn verre voorgangers.

Paul Hillier dirigeerde de muziek van Dufay soepel en stuwend met aanbrenging van expressie-verhogende accenten daar waar de tekst er om vroeg. De vierstemmige mis is helder en compact; de vierstemmigheid maakt voortdurend plaats voor een haast sentimentele tweestemmigheid. In de melismas van het Sanctus misten de drie countertenoren de laser-precisie van hun Engelse collega's, maar zij riepen daarentegen wel emoties op, die bij de Tallis Scholars bijvoorbeeld taboe zijn. De mystieke, éénstemmige gezangen van Saint-Victor waren een mooie adempauze in het geheel. De melodiek (van het soort dat later door Carl Orff werd her-uitgevonden) draagt de teksten over de lofzang op het kruis of de sterre der zee in simpele beweging voort.

Vredenburg was 's avonds werkelijk tot aan de nok toe gevuld voor een Purcell-concert door het Engelse King's Consort. Robert King (die vanwege zijn naam een prachtig dubbele duiding aan zijn consort kon geven) is een Purcell-expert.

Ondanks zijn jonge leeftijd heeft hij zo'n beetje alle vocale muziek van Purcell met zijn Consort uitgevoerd en opgenomen (zo'n vijfentwintig cd's bij elkaar) en publiceerde hij een biografie over de componist. Als jongetje met een prachtige sopraanstem kreeg hij Purcells muziek met de paplepel ingegoten op één van Engelands beroemde college choirs.

Iets van dat jongetje is nog steeds terug te vinden in de ontspannen, soms jolige manier waarop King zijn consort dirigeert. Een joligheid, die door James Bowman opgepikt werd in het duet (met countertenor Robin Blaze) 'Sound the trumpet' uit de birthday-ode 'Come, ye sons of art, away'.

Voor dit beroemdste aller Purcell-gezangen volgde een open doekje, maar veeleer lag het hoogtepunt van de avond in de Cecilia-ode 'Raise, raise the voice', waarin het kleine orkestje en het kleine koor (bestaande uit acht solisten) naar het eind toe een schitterende vervoering wisten op te roepen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden