Purcell en wat onnutte kennis

Een nieuw jaar, een nieuwe agenda, dus nieuwe herdenkingen. De zestige verjaardag van de Amerikaanse avant-gardist Terry Riley, de zeventigste van Dietrich Fischer-Dieskau, de vijfenzeventigste van Ravi Shankar, de tachtigste van Elisabeth Schwarkopf, of de negentigste van Michael Tippett. Die nog steeds actieve Engelse componist zette zijn kroonjaar al in, op 2 januari.

Het staat allemaal in een kloek boekwerk dat platenmaatschappij EMI samenstelde en onder klanten en relaties ronddeelde. Een agenda, Diary 1995 geheten. De opzet van dit dagboek doet denken aan de schoolagenda's waar de ruimte voor het noteren van huiswerk omgekeerd evenredig is aan de hoeveelheid reclames, fraaie foto's en aan afleidende wetenswaardigheden uit het heerlijkste vak wat er is: Onnutte kennis. Nooit geweten dat Hans Vonk en Paul McCartney (wat doet die in een klassieke diary?) hun geboortedag delen: 18 juni 1942.

Wat wordt 1995? Mahler-jaar, roepen we in Nederland. Want begin mei vult het Amsterdams Concertgebouw zich met de top van de beste orkesten voor de uitvoering van alle symfonieën van Gustav Mahler. Omdat het 75 jaar geleden is dat zulks ook in Amsterdam gebeurde bij de viering van het zilveren dirigentenjubileum van Willem Mengelberg. Dit Mahler-feest dient de bezitter van Diary 1995 echter zelf in te vullen. Voorgedrukt zijn alleen verjaardagen, ook van de doden. Bladerend komen we Mengelberg (28 maart)tegen en Mahler (7 juli).

Purcell-jaar is 1995 óók. In 1695 overleed 'the greatest genius we ever had', aldus een verzuchting van een tijdgenoot-collega. Op 21 november nog wel, een dag voor het feest van de schutspatrones van de muziek, de Romeinse maagd Caecilia die hij zo prachtig bezongen had op aarde.

Men zal die datum vergeefs in de Diary 1995 zoeken. Wel vindt men aan het begin van november een prachtige foto-collage met daarin Purcells portret, als 37-jarige volgens de inscriptie. Het moet met vooruitziende blik zijn ontworpen, want de componist stierf kort na of vóór zijn verjaardag. Men zal tevergeefs bladeren naar die datum, want van Henry Purcell is niet meer bekend dan dat hij in de zomer of in het najaar van 1659 werd geboren. De agenda vermeldt echter alleen vaststaande geboortedata.

Het siert EMI dat Purcell toch zo prachtvol onder de aandacht wordt gebracht, want in de geselecteerde cd-catalogus die het boekwerk afsluit komt geen enkele opname met Purcell voor.

Wie Purcell in zijn volle omvang wil genieten, moet naar Hyperion, een van de vele eigenzinnige Engelse labels die in het afgelopen decennium oprezen. Voor Hyperion legde de klavecinist/dirigent Robert King met zijn eigen instrumentaal en vocaal ensemble en een keur aan Engelse solisten alle kerkelijke muziek vast (11 cd's), alle odes en welkomstgezangen (8 cd's) en wereldlijke solo-liederen (3 cd's).

Stevige concurrentie wordt alleen geboden door Decca (de grootste in het Polygram-trio Decca, Deutsche Grammophone, Philips) dat vooral met klavecinist/dirigent Christopher Hogwood flink in Purcell grasduinde. Bij Decca ook een keuze uit zijn theaterwerk: uiteraard 'Dido and Aeneas', maar ook 'The fairy queen', 'King Arthur' en een selectie 'Theatre music'. Deutsche Grammophone heeft een kwartetje Purcell, waarvan drie cd's gerealiseerd door weer een andere Engelse klavecinist/dirigent Trevor Pinnock.

Krap anderhalve maand vóór Purcell stierf, werd in het Italiaanse Bergamo een kereltje geboren dat de wereld zou verbazen met zijn vioolspel en zijn composities: Pietro Antonio Locatelli. Maar wie in de EMI-Diary naar 3 september bladert, vindt Locatelli niet vermeld. Wel, welk een eer tussen al die buitenlandse namen, Eduard van Beinum (1901-1959). Beiden interessant voor het Nederlands muziekleven. Een gis groepje musici herdacht Locatelli al op 1 januari, in de Engelse kerk in Amsterdam. Want daar ligt hij begraven. De onnutte kennis over hem zal hier tot kolom worden verheven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden