'Pupillenniveau'

AMSTERDAM - Bont heeft Ajax het dit seizoen al vaak gemaakt, maar zo kolderiek als gisteren -nee, dat was zelfs in dit wonderbaarlijke voetbaljaar niet eerder vertoond. Drie Feyenoorders, Emerton, Leonardo en Tomasson, staken de gapende helft van Ajax over op weg naar doelman Grim. Tomasson kon het zonder hulp af en besliste de wedstrijd met het vierde doelpunt van Feyenoord.

,,Ik kon wel door de grond gaan'', stamelde Fred Grim, de vertwijfeling nog niet voorbij. ,,Dit was pupillenniveau.'' Het ergste, voegde de doelman er met onverholen gêne aan toe, was nog het gebaar van Tomasson toen hij aan de vrije doortocht kon beginnen. Baldadig had de Deen achterwaarts gewenkt: kom op jongens, er kunnen er nog meer mee!

Trainer Co Adriaanse sprak naderhand van 'defensieve kwetsbaarheid'. Zo is het dit seizoen vaker genoemd, en zo is het nog vaker opgeschreven. Het moet sterker. Dit was onkunde. Ajax is onverminderd onbekwaam in het verdedigen, en door dat mankement betaalde de ploeg gisteren een zeer hoge prijs.

Curieus was de kentering die Feyenoord transformeerde van een geslagen in een jubelend team. Ajax manoeuvreerde zichzelf in een lastig parket. Plots is Feyenoord op de tweede plaats uit het zicht verdwenen. In punten werd Ajax achterhaald door een ongedachte concurrent als FC Utrecht. Een andere belager, Vitesse, meldt zich donderdagavond in de Arena.

Daarna treft Ajax in de hindernisrace naar Europees voetbal nog twee ploegen zonder belangen, FC Twente en AZ. Bemoedigend kan die wetenschap nauwelijks zijn. Alsof het nog niet afdoende was aangetoond, tekende de intrigerende klassieker gisteren in alle opzichten hoe broos Ajax is, hoe wankelmoedig ook en hoe wispelturig.

Verheugd werd in het Amsterdamse kamp uitgekeken naar de rentree van Chivu, die enige weken geblesseerd was geweest. Gisteren werden de jonge Roemeen (20) en de even jeugdige Pasanen herenigd in het hart van de verdediging. Ze droegen gaandeweg in niet onbelangrijke mate bij aan de wanorde bij Ajax: Chivu door zijn ongebreidelde dadendrang, Pasanen juist door schuchterheid.

En waar waren ze, de Roemeen vooral en de Fin, toen Kalou al vroeg Connolly de weg naar de 0-1 wees? Niet één van hen, maar Yakubu hield zich op in de nabijheid van de Ier, waar hij bovendien onhandig te werk ging.

Zo was er ook (weer) veel aan te merken op de backs van Ajax; in de tweede helft op Yakubu, die toen door Leonardo werd uitgedaagd, en in de gehele wedstrijd op De Cler, die Kalou nooit in zijn greep kreeg. Feyenoord sloeg zijn slag in het linkerverdedigingsblok van Ajax, waar Connolly en Emerton de tweede en derde Rotterdamse treffer vrijelijk konden voorbereiden.

Het was niet alleen aan De Cler te wijten, maar zeker ook aan Witschge, de puffende middenvelder die niet bestand was tegen de dynamiek van Emerton, zijn nieuwe opponent na het uitvallen van De Haan. Ten overvloede werd aangetoond dat Witschge, hoe begaafd ook, aan de eisen van het hedendaagse voetbal in al zijn facetten niet kan voldoen.

Co Adriaanse, die al vroeg in het seizoen het nu vermoeide talent Van der Vaart boven Witschge verkoos, beperkte zich gisteren wijselijk tot een algemene beschouwing van de ontmanteling van zijn ploeg. ,,We werden op de linkerkant overlopen'', zei hij. Dat was Witschge slechts eenmaal aan te rekenen, vond Adriaanse diplomatiek en al te flatteus. Strenger was hij voor zijn defensie. ,,Met vier verdedigers op een lijn moet het niet zo moeilijk zijn de rugdekking te verzorgen -zeker met een Roemeense en een Finse international.''

Zelf kwam de trainer echter ook allerminst overtuigend over in zijn pogingen om het onheil voor zijn gedesoriënteerde ploeg af te wenden. Adriaanse volstond met een defensieve opdracht voor Galasek, zijn al wekenlang bleke Tsjechische aanvoerder, en hij stelde zijn twee laatste wissels uit tot het slotkwartier.

Bevreemdend lang liet hij op de linkerflank (opnieuw) Wamberto spartelen. Op de andere vleugel was ook van Ikedia na een tamelijk voortvarende opening allang niets meer vernomen. Een vage herinnering was na de bizarre opeenvolging van de gebeurtenissen nog slechts de solo waarmee de Nigeriaan de eerste Ajax-treffer van Arveladze had ingeleid.

Nog tweemaal sloeg Arveladze toe. De Georgiër bewees zichzelf een goede dienst, nu Machlas (gisteren invaller) is hersteld. Maar voor Ajax bleken zijn succesjes van even weinig waarde als de beloften die de ploeg met enkele vloeiende opzetjes in het eerste halfuur had gewekt.

Ajax veroverde dit seizoen één puntje op PSV en het verloor tweemaal van Feyenoord. Wat resteert is een ongewisse strijd met uitdagers van minder allooi. Of Ajax die mentaal aangeslagen voortzet? Adriaanse: ,,Nee, hoor. We hebben dit seizoen wel vaker verloren.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden