Puinruimers bij de KNVB: wel capabel, niet vernieuwend

Jan Smit met zijn kleinkinderen tijdens zijn afscheid als voorzitter van HeraclesBeeld Photo News

Met Jan Smit en Eric Gudde krijgt de KNVB twee doorgewinterde bestuurders. Wie het Nederlandse voetbal uit het slop kan trekken, blijft de vraag.

De oud-voorzitter van Heracles gaat de raad van commissarissen van de KNVB leiden en de afzwaaiende directeur van Feyenoord moet diezelfde functie bij de voetbalbond gaan bekleden. Jan Smit had Heracles liefst negentien jaar onder zijn hoede. Eric Gudde, die eind 2007 bij Feyenoord aantrad, begeleidde in Rotterdam-Zuid het proces van een schuld van ruim 40 miljoen euro naar zwarte cijfers en het kampioenschap van vorig seizoen.

Het zijn geen vernieuwende namen waarmee de KNVB de bestuurlijke chaos in Zeist achter zich wil laten. Smit wordt als voorzitter van de raad van commissarissen de opvolger van Johan Lokhorst, die goeddeels onzichtbaar bleef en sneuvelde in de nasleep van het echec van Oranje, dat het EK 2016 miste. Gudde gaat straks de post bezetten die vacant is sinds Bert van Oostveen vorig jaar in dezelfde sferen opstapte en de KNVB daarna tegen de zin van de clubs diens secondant Gijs de Jong naar voren schoof.

Eric Gudde, nu afzwaaiend algemeen directeur van Feyenoord, staat vorig jaar februari de pers te woord na afloop van een training op sportcomplex Varkenoord. ANP ROBIN UTRECHTBeeld ANP

De Jong werd gezien als (weer) een exponent van het falende beleid van de KNVB. De clubs namen het heft in handen en lieten oud-Ajax-voorzitter John Jaakke en PSV-directeur Toon Gerbrands naar voor hen geschikte kandidaten speuren. Zij kwamen met Smit (71) en Gudde (62) uit bij bekende, gewortelde namen in de voetbalwereld, bij zonder meer capabele bestuurders.

Smit was als onbezoldigde clubvoorzitter in een wereld van het steeds grotere geld in meer opzichten de laatste der Mohikanen. Hij, oud-deurwaarder, leidde Heracles met de hand op de knip – met de kanttekening dat hij met het echt grote geld en de nieuwe zeden van dien in Almelo natuurlijk ook niet in aanraking kwam.

Het signaal mag duidelijk zijn: met doorgewinterde bestuurders willen de clubs in Zeist orde op zaken stellen. Smit wordt begin volgende maand voorgedragen als de ondernemer met voetbalervaring die de clubs zich wensten. De entree van Gudde zou iets langer op zich kunnen laten wachten. Hij zou tot eind november bij Feyenoord in dienst zijn, maar is met de club in gesprek over een eventueel eerder vertrek.

Wel capabel, niet vernieuwend. Is dat een bezwaar? Formeel niet. Vooral de voorzitter van de raad van commissarissen is in zijn in de eerste plaats controlerende functie niet de man van wie vernieuwing hoeft te worden gevraagd, en de algemeen directeur ook nog niet, uitgaande dan van een soepel lopende organisatie met een stevige basis. Dat is bepaald niet de situatie van de KNVB, en niet alleen vanwege de bestuurlijke wanorde van de achterliggende tijd.

Op zoek naar verandering

Het Nederlandse voetbal vraagt al langer om veranderingen. Oranje is afgezakt naar de 36ste plaats op de wereldranglijst en de recente uitschakeling van Ajax en PSV in respectievelijk de Champions League en de Europa League paste in de lijn van de afgelopen jaren, meer dan de finaleplaats van Ajax eind vorig seizoen in de Europa League. In december 2014 werd op een congres over het nationale voetbal gepleit voor meer aansluiting bij internationale methoden en tendensen, maar door veelal onderling gekissebis is er van een vastomlijnde koers nog steeds geen sprake.

Hans van Breukelen betoogde als technisch directeur dat aan het Nederlandse voetbal andere accenten, fysieke en mentale kort gezegd, moesten worden toegevoegd. Hij ondervond veel weerstand en ruimde twee maanden geleden, na nog geen jaar, gedesillusioneerd het veld. Zijn functie was nieuw geweest bij de KNVB. De nieuwe top bepaalt of die wordt gehandhaafd. Met Gudde als niet voetbaltechnisch geschoolde directeur ligt dat voor de hand, maar het zou nog even kunnen duren.

De gevolgtrekking lijkt wel te kunnen worden gemaakt dat Louis van Gaal het Nederlandse voetbal niet technisch gaat sturen, in een zware functie waarover eerder werd gesproken, in de wandelgangen althans. De KNVB zou hem willen, heette het destijds, als topman dan wel algemeen directeur en dan zou met zijn achtergrond een technisch directeur overbodig zijn. De vraag mocht al zijn of hij in zijn levensfase als zestiger nog bij de bond zou willen werken, en Van Gaal als technisch directeur onder Gudde lijkt moeilijk voorstelbaar. Wie het Nederlandse voetbal dan wel uit het slop kan of zal trekken, blijft de vraag, ook nu gaten in het organogram van Zeist zijn opgevuld.

• Havenga ook in raad van commissarissen

De nieuwe raad van commissarissen van de KNVB bestaat naast voorzitter Jan Smit uit: Niek Jan van Kesteren (ex-voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW), Erik Mulder (voormalig financieel directeur van FC Groningen), oud-voetbaltrainer Han Berger en voormalig hockeyster en tv-presentatrice Elsemieke Havenga.

"Het is een bekwame groep mensen met relevante ervaring", stelde oud-Ajax-voorzitter John Jaakke als woordvoerder van de selectiecommissie. "Ze hebben hart voor het voetbal.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden