Puinhoop bij verkiezingen Oost-Slavonië

VUKOVAR - Niemand had gedacht dat de plaatselijke verkiezingen in Oost-Slavonië zonder problemen zouden verlopen. De puzzel van meer dan honderdduizend Serviërs in het gebied - oorspronkelijke bewoners en vluchtelingen uit andere delen van Kroatië - en meer dan 60 000 Kroaten die buiten het gebied wachten op het moment dat ze terug kunnen naar de huizen die ze in de oorlog van 1991 hebben moeten verlaten, lijkt praktisch onoplosbaar.

Toch dacht het VN-bestuur (UNTAS) dat het hoogste gezag vormt in deze streek langs de Donau, de zaken voldoende voorbereid te hebben om Oost-Slavonië mee te laten stemmen met de rest van Kroatië bij de plaatselijke verkiezingen van dit weekeinde, een belangrijke stap in de reïntegratie van het gebied in Kroatië.

Maandenlang waren de Serviërs in de streek in staat gesteld om Kroatische persoonsbewijzen te halen en zich als kiezer te laten registreren. De termijn was enkele keren verlengd om de laatste aarzelaars binnen te halen, want de Serviërs toonden zich aanvankelijk uiterst sceptisch over het vooruitzicht om verder als Kroatische staatsburger door hetleven te gaan. Maar Jacques Klein, de VN-bestuurder van het gebied, hield de Serviërs consequent voor dat ze een betere toekomst hebben als burger van een Kroatische staat, dan als vluchteling in Servië.

De verwondering was daarom groot toen gisterochtend bleek dat de Kroatische autoriteiten hadden verzuimd de stembiljetten en stembussen op tijd af te laten leveren. Van de in totaal 171 stemlokalen in het gebied ging er een enkele op tijd open. Tegen de middag was ruim de helft open en aan het einde van de dag was een aantal stembureaus nog altijd dicht.

Eenmaal binnen werden de kiezers opnieuw onaangenaam verrast, want van de kieslijsten bleek weinig te kloppen. In de gemeente Borovo vlak buiten Vukovar, bleken de inwoners van vijf straten geheel van de computerlijsten verdwenen te zijn. In het dorpje Borovo Selo telde de lijst slechts de helft van de kiezers. Op andere plaatsen waren te weinig stembiljetten of ontbraken de zegels aan de stembus.

Terwijl in Osijek, even buiten het Servische gebied, het stemmen vlekkeloos verliep vormden zich in Oost-Slavonië steeds langere rijen. Zelfs de Amerikaanse ambassadeur, Peter Calbraith, moest erkennen dat de 'administratieve foutjes' van Kroatische kant wel erg duidelijke patronen vertoonden, namelijk dat de Kroaten de zaak tegenwerkten. Diverse boze telefoontjes van Jacques Klein naar Zagreb hadden uiteindelijk tot gevolg dat de regels versoepeld werden en iedereen met Kroatische persoonsbewijzen mocht stemmen. De kieslijsten werden naar de prullebak verwezen.

Ook werd besloten de verkiezingen met een dag te verlengen om alle kiezers die al waren afgedropen in de gelegenheid te stellen terug te komen. Hoeveel mensen nu wel kunnen gaan stemmen is onduidelijk, omdat niemand weet hoeveel Serviërs Kroatische persoonsbewijzen hebben en hoeveel er in het gebied zijn.

De internationale waarnemers die hun toch al lastige werk in Oost-Slavonië met minstens een dag verlengd zien, zijn weinig optimistisch. Voorzichtig wordt al rekening gehouden met de mogelijkheid dat de kiezers nu zullen proberen om meer dan één keer te stemmen. Het laatste woord over de verkiezingen is Klein. Hij moet straks bepalen of ze aan de democratische verwachtingen voldoen. Zo ja, dan zal de VN nog deze zomer beginnen met het terugtrekken van de 5000 manschappen uit Oost-Slavonië. En zo niet? Daar heeft liever niemand het over.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden